اعتبارات توسعه‌ گردشگری به کجا می‌رود؟

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در سال 1388،‌ طرح تشکیل صندوق توسعه‌ی صنعت گردشگری را به استناد بند «د» ماده‌ی 104 قانون برنامه‌ی چهارم توسعه که دولت را به راه‌اندازی صندوق ضمانت برای توسعه‌ی خدمات فرهنگی مکلف کرده بود، به مجلس ارائه کرد. طرح ایجاد این صندوق با هدف سامان‌دهی تقاضای سفر،‌ قرار دادن آن در سبد هزینه‌های خانوار ایرانی، عاملی برای راه‌اندازی و توسعه‌ی سفرهای ارزان‌قیمت و امور دیگر تهیه شد.

"ابراهیم پورفرج" رییس جامعه‌ی تورگردانان ایران  که به گمانش سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در تشکیل صندوق توسعه‌ی گردشگری کوتاهی کرده یا آن را به فراموشی سپرده است، حالا بعد از گذشت سه سال از زمان ارائه‌ی طرح تشکیل این صندوق به مجلس شواری اسلامی توسط این سازمان،‌ درخواست دارد که این صندوق تشکیل شود و محل اعتبار آن هم از عوارض خروج از کشور که رقمی نزدیک به 400میلیارد تومان است، تأمین شود تا برای تبلیغات و زیرساخت‌های گردشگری هزینه شود.

اما اسناد اطلاعاتی موجود نشان می‌دهد که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری دست کم تا سال 89 پیگیر ماجرای تشکیل صندوق توسعه‌ی صنعت گردشگری بوده است؛ ولی شکل این طرح در زمان تحویل به نمایندگان مجلس به‌گونه‌ای بود که لایحه‌ی آن با 102 رأی مخالف از دور تصمیم‌گیری‌ نمایندگان خارج شد و به تصویب نرسید.

آن زمان، نمایندگان مجلس در مخالف با این لایحه معتقد بودند، لایحه‌ی تشکیل صندوق توسعه‌ی گردشگری به‌صورت مؤسسه‌ی عمومی غیردولتی ارائه شده که در مغایرت با اصل 44 قانون اساسی است و به‌دلیل آن‌که دولت می‌خواهد مؤسسه‌ی عمومی غیردولتی تشکیل دهد و جایگاه بخش خصوصی و محل مصرف سرمایه‌های این صندوق، مشخص نشده است، آن را منحل اعلام کردند.

پورفرج به خبرنگار ایسنا گفت: زمانی که طرح تشکیل صندوق توسعه‌ی گردشگری به مجلس تحویل داده شد (سال 1388) ما با تعدادی از نمایندگان مجلس رایزنی کردیم و قرار بود طرح صندوق به این شکل باشد که آن را با حضور بخش خصوصی و نظارت بخش دولتی تشکیل دهند؛ ولی به نظر می‌رسد شکل طرح تفاوت می‌کرد و نمایندگان هم با آن به مخالفت پرداختند.

با این حال، رییس جامعه‌ی تورگردانان ایران معتقد است: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند دوباره پیگیر تشکیل این صندوق حمایتی شود و اعتبارات آن را هم از محل عوارض خروج از کشور تأمین کند.

پورفرج با بیان این‌که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در حال حاضر درصدی از عوارض خروج از کشور را می‌گیرد، به خبرنگار ایسنا گفت: این اعتبار نباید خرج حقوق کارمندان سازمان یا تعمیر و مرمت آثار تاریخی شود، بلکه باید آن را برای توسعه‌ی صنعت گردشگری هزینه کرد.

او همچنین تأکید کرد: اعتباراتی که به این شکل به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری داده می‌شوند، باید سرفصل مشخص و ردیف تعریف‌شده‌ای داشته باشند، مثلا 10میلیارد دلار برای تبلیغات گردشگری یا پنج شش میلیارد دلار برای شرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی در نظر بگیرند.

به گفته‌ی پورفرج، اگر عنوان ردیف اعتباری برای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مشخص شود،‌ این سازمان دیگر نمی‌تواند این اعتبارات را در جای دیگری هزینه کند و فقط باید در بخش‌هایی که مشخص شده است، آن‌ها را هزینه کند.

او در ادامه بیان کرد: ما با مالیات‌، عوارض و پول نفت و گاز کاری نداریم، خواسته‌ی ما فقط اختصاص درصدی از عوارض خروج از کشور برای توسعه‌ی صنعت گردشگری است. دست کم می‌توان این اعتبار را در طول 10 سال به این حوزه اختصاص داد و مطمئن باشید که پس از این مدت، در زیرساخت‌ها با کمبودی مواجه نخواهیم شد.

این تورگردان معتقد است: اختصاص این اعتبار نه‌تنها به توسعه‌ی گردشگری کمک می‌کند، بلکه همان سرمایه‌ی اولیه را نیز تأمین می‌کند و بیشتر از آن‌که برای گردشگران خارجی که به ایران سفر می‌کنند خوب باشد، برای ایرانی‌ها خوب خواهد بود.

اما "سیدحسن موسوی" رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درباره‌ی سرانجام تشکیل شدن صندوق توسعه‌ی گردشگری و پیگیری‌های این سازمان برای ایجاد این صندوق حمایتی و اختصاص درصدی از هزینه‌ی عوارض خروج از کشور به آن با هدف هزینه‌کرد در توسعه‌ی صنعت گردشگری‌، به خبرنگار ایسنا این‌طور توضیح داد: مبانی بودجه‌یی کشور، یک بخش درآمدی دارد و یک بخش هزینه‌یی و تمام درآمدهای دولت به خزانه واریز می‌شود و خزانه هم براساس بودجه‌ای که دولت پیشنهاد و یا مجلس تصویب می‌کند، آن بودجه را توزیع می‌کند.

او در ادامه هم تأکید کرد: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری از دیگر سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها مستثنا نیست و این‌طور نیست که منبع درآمد دیگری در حساب مستقل آن قرار گیرد.

موسوی همچنین یادآوری کرد: البته میزان درآمد بر میزان اختصاص ردیف‌های خاص بودجه‌ای بی‌تأثیر نیست و ما تا کنون در این بخش از ظرفیت‌های خوب بودجه استفاده کرده‌ایم.

معاون رییس‌جمهور در ادامه بدون آن‌که توضیح بیشتری دهد فقط گفت، شاید در یک مقطع کوتاهی برای بودجه، اتفاقاتی رخ داد که به‌خاطر برخی نگاه‌های خاص بود؛‌ ولی امسال همه‌ی دستگاه‌های کشور به ما (سازمان میراث فرهنگی و گردشگری) عنایت خاصی خواهند داشت و حتا پیش‌بینی می‌شود بودجه‌ی سال 92 رشد بیشتری نسبت به سال‌های اخیر داشته باشد.

اما موسوی درباره‌ی ادعاهایی که درباره‌ی دریافت درصدی از عوارض خروج از کشور توسط سازمان متبوع‌اش و پرداخت آن به‌عنوان حقوق به کارکنانش، اظهار کرد: اصلا چنین چیزی ممکن نیست، چون در بودجه، سرفصل‌ها تعریف شده است و همه این را می‌دانند.