صنعت و دانشگاه دست به دست هم می دهند
فناوری گوگل را 8 سال پیش دو دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم رایانه ای دانشگاه استنفورد ابداع کردند. سرگئی برین اکنون 30 سال سن دارد و لری پیج 31ساله است
این دانشگاه به مدت 2 سال می کوشید تا مجوز آن را به سایر شرکتها بفروشد تا این که برین و پیج در سال 1998 آن را به نام شرکت تازه خود گوگل ثبت کردند.
بنیانگذاران سی و اندی ساله گوگل تنها سرمایه گذارانی نیستند که پس از عرضه سهام این شرکت اینترنتی به ثروت کلانی دست پیدا کرده اند.
کارشناسان می گویند دانشگاه استنفورد هم که زایشگاه گوگل بوده ، می تواند تا 250 میلیون دلار بابت سهمی که در این غول جستجوگر اینترنت دارد، به جیب بزند و رکوردی را در زمینه بهره برداری از سود یک پروژه دانشجویی به ثبت برساند.
استنفورد از گذشته از نقش خود به عنوان گهواره ای برای آزمایش صنعت فناوری پیشرفته سود برده و به تشکیل 1200 شرکت تازه در عرصه فناوری اطلاعات و اینترنت از جمله Yahoo، eBay و Hewlett-Packard کمک کرده است.
این دانشگاه در سال 2002 از محل صدور مجوز بهره برداری فناوری برای گوگل و سایر شرکتها 250 میلیون دلار درآمد داشت و طبق تازه ترین آمار، پنجمین دانشگاه پردرآمد امریکاست.
رابطه استنفورد با گوگل نمایانگر میل فزاینده ای در دانشگاه هایی است که می کوشند از تحقیقات دانشجویانشان سود ببرند، امری که تا پیش از این به عنوان منفعت طلبی در مسیر تحقیقات علمی یک «تابو»تلقی می شد.
درحال حاضر، بیش از 300دانشگاه امریکا، آزمایشگاه ها و کلاسهای درس خود را به دنبال کشفهای تازه ای که بتوانند نسل بعدی گوگل یا داروهای ضدسرطان شوند، می کاوند.
این رقم در سال 1980 تنها 25 دانشگاه بود.اریک جی کمپل استادیار دانشگاه پزشکی هاروارد که درخصوص این روند مطالعه کرده ، می گوید: «دانشگاهها دعا می کنند به گنج برسند.» ولی این سرمایه گذاری عاری از خطر نیست.
دانشگاه هایی که میلیون ها دلار صرف ثبت حق کشف و اختراع می کنند، اغلب 10 سال یا شاید هم بیشتر منتظر می مانند تا سود تضمین نشده شان بازگردد.
پروژه های دانشجویان تازه کار بخصوص در بخشهای پررونقی مانند بیوتکنولوژی گاهی بدون سوددهی دانشگاه را متضرر هم می کند.
همچنین کارشناسان نگرانند دانشگاه هایی که بیش از حد به سود می اندیشند، با امتناع از انتشار نتایج پژوهش ها به «احتکار اکتشافات » بپردازند.
بدین ترتیب سایر دانشمندان از اطلاعات لازم برای پیشبرد علم و فناوری جامعه محروم خواهند شد.اما دانشگاه ها فعلا به پیشبرد برنامه های به اصطلاح «انتقال فناوری» اغلب در مکانهایی دور از مراکز پیشرفته پژوهشی نظیر نیویورک ، بوستون و منطقه خلیج سانفرانسیسکو توجه دارند.
بخصوص فلوریدا کانون داغ این گونه تحقیقات است. دانشگاه فلوریدا که دفتر انتقال فناوری اش 14 کارمند دارد، 2سال پیش با فروش سهم خود در شرکت Regeneration، 60 میلیون دلار درآمد کسب کرد.
دانشگاه مذکور، این سازنده بافت و استخوان را در سال 1988 تاسیس و 22 سال بعد سهامی عام کرد. سال پیش این شرکت با حدود 400 کارمند 76 میلیون دلار درآمد داشت.
در واقع دانشگاه فلوریدا از گذشته از اکتشافات دانشجویی سود برده که مهمترین آنها یک نوشیدنی ورزشی است که برای فوتبالیست های تشنه این دانشگاه تولید شده بود.
فروش پروانه تولید این نوشابه به شرکت Gatorade، میلیون ها دلار عاید این دانشگاه کرد تا آن را صرف تحقیقات 50هزار دانشجوی خود کند گوگل را هممی توان Gatorade دانشگاه استنفورد دانست.
فناوری گوگل را 8 سال پیش دو دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد رشته علوم رایانه ای این دانشگاه ابداع کردند. سرگئی برین اکنون 30 سال سن دارد و لری پیج 31 ساله است ، اما مالک این فناوری دانشگاه استنفورد است ، چون آن را با بودجه خود راه اندازی کرد.
این دانشگاه به مدت 2 سال می کوشید تا مجوز آن را به سایر شرکتها بفروشد تا این که برین و پیج در سال 1998آن را به نام شرکت تازه خود گوگل ثبت کردند.
به موجب آن قرارداد، گوگل سالیانه سهم استنفورد را به صورت سهام و پول نقد می پردازد. این وجه نقد به 3 قسمت مساوی بین گروه علوم رایانه ای ، دانشگاه مهندسی و برین و پیج تقسیم می شود.
استنفورد به موجب این قرارداد همچنین بخشی از سهام گوگل را به دست آورد، اما اکنون حاضر نیست میزان آن را فاش کند.
با این وجود، اقدام اخیر گوگل برای عرضه سهامش و ثبت آن در کمیسیون سهام و اوراق بهادار امریکا می تواند حاکی از آن باشد که سهم استنفورد از 5درصد کمتر است.
کرگ زولان ، رئیس اجرایی شرکت انتقال فناوری Techcenseبرآورد می کند که مالکیت این دانشگاه براساس عرف تاریخی با 5 درصد آغاز شده ، اما شاید بعد از آن که سرمایه گذارانی مانند شواردزینگر در خلال 1999 تا 2000از طریق صندوق های سرمایه مشترک 40 میلیون دلار به گوگل تزریق کردند، سهم استنفورد به یک درصد کاهش یافته باشد.
تخمین درباره ارزش سهام گوگل پس از شناورسازی هم نوسانات گسترده ای دارد، اما براساس رقمی که اغلب ذکر می شود، ارزش سهام استنفورد احتمالا به 250میلیون دلار بالغ شود.
اسکات شین ، استاد اقتصاد و نویسنده کتاب تازه انتشار یافته «کارآفرینی آکادمیک ، پروژه های دانشگاهی و ایجاد ثروت» می گوید: «این می تواند بزرگترین موفقیت مالی دانشگاهی تا به امروز باشد.»
روابط استنفورد با گوگل فراتر از این است. ماه پیش جان هنسی ، رئیس این دانشگاه به هیات رئیسه این شرکت اینترنتی پیوست و به همراه 2مدیر تازه از حق خرید 65هزار سهم گوگل برخوردار شد.
استنفورد می گوید هنسی به عنوان شخصیتی حقیقی به گوگل پیوسته ، درست همان طور که او عضو هیات مدیره Cisco هم هست ، شرکتی بزرگ در دره سیلیکون که نطفه اش در 1984در استنفورد منعقد شد.
حتی برای دانشگاهی به ثروتمندی استنفورد 250 میلیون دلار مبلغ هنگفتی است. این دانشگاه در سال مالی گذشته 486میلیون دلار کمک مردمی دریافت کرده و اکنون ارزش خزانه اش 8/6 میلیارد دلار است.
جان لیپین کات ، رئیس موقت شورای پیشبرد و حمایت از تربیت می گوید که به موازات افزایش هزینه های تحصیلی و کاهش پشتیبانی دولت ، دانشگاه های سراسر امریکا برای تامین منابع مالی دیگر به تکاپو افتاده اند.
برخلاف بسیاری از هدایای مردمی ، درآمد ناشی از انتقال فناوری عاری از هرگونه چشمداشت است و لیپین کات می گوید دانشگاه ها می توانند این پول را صرف پژوهش ، اعطای بورس یا پرداخت صورت حساب های سبک کنند.
دانشگاه ها دست کم از سال 1925 از اختراعات عرصه فناوری سود برده اند.
پس از تصویب قانون فدرال Bayh-Dole در سال 1980تلاش در این خصوص شتاب گرفت ، چون موانع برداشت سود از تحقیقات انجام شده با اعتبارات دولتی برچیده شد.
اما این تب دانشگاه ها برای بهره برداری از سود تحقیقات مایه نگرانی کارشناسانی مانند کمپل در دانشگاه هاروارد شده است.
او می گوید پیش از تصویب قانون Bayh-Dole، تسهیم علم و پژوهش عمدتا از طریق نشریات علمی صورت می گرفت. اکنون برخی پژوهشگران تحت فشار دانشگاه های سودجویی که حقوق اندکی می پردازند، نتایج کشف خود را منتشر نمی کنند او می گوید: «نگهداری اسرار علمی یک دغدغه بزرگ است».
کمپل و سایر پژوهشگران در یک تحقیق دریافتند 21درصد مهندسان ژنتیک که اطلاعات خود را از سایر محققان دریغ می کردند، لزوم حفاظت از ارزش بازرگانی این یافته ها را دستاویز قرار می دادند.
افزون بر این ، چه بسا پژوهشگران توان خود را صرف کشفهایی کنند که ارزش بازرگانی بالقوه زیادی نسبت به تحقیقات پایه دارند. اما حامیان انتقال فناوری می گویند دانشگاه ها می توانند همزمان با تسهیم علم ، منفعت ببرند. آن هامرسلا، وکیل ارشد مالکیت معنوی در موسسه فناوری ماساچوست تاکید می کند:«برای اکثر دانشگاه ها، نتایج این کسب و کار مختلف است».
کارشناسان می گویند بسیاری از کشفهای به عمل آمده در آزمایشگاه ها و کلاسها به دست مصرف کنندگان نمی رسند، مگر این که شرکتها آنها را به صورت داروهای ضدسرطان ، نرم افزار یا موتور جستجوگر درآورند. شرکتها هم چنین کاری نخواهند کرد، مگر این که دانشگاه ها اکتشافات خود را ثبت و حق بهره برداری شان را اعطا کنند.
فیلیپس از دانشگاه فلوریدا می گوید: «میتوان این تحقیقات را به صورت علم عمومی رایگان درآورد، ولی اگر علم عمومی رایگان شود، هیچ کسی برای توسعه آن سرمایه گذاری نخواهد کرد».
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
