در سالهای اخیر شاهد روند رو به رشد موسیقی متن و تیتراژ مجموعههای نمایشی و برنامههای ترکیبی بودهایم، البته هنوز هم کارهای انجام نشده زیاد داریم، برای شروع بگویید شوراهای مرکز موسیقی و سرود صدا و سیما تا چه حد به موسیقی متن و تیتراژ سریالها و برنامهها نظارت دارند؟
ما شورایی به نام شورای نظارت و ارزشیابی داریم. یکی از فعالیتهای این شورا، ارزیابی و نظارت موسیقیهایی است که برای متن و تیتراژ مجموعههای تلویزیونی و تلهفیلمها ارائه میشود. این نظارت همیشه وجود داشته و باز هم ادامه دارد. این فعالیت همیشگی شوراست تا موسیقی برنامهها و سریالها با چارچوبهای سازمان صدا و سیما هماهنگ باشد. علاوه بر آن به اشعار تیتراژها هم توجه میشود تا مبادا از شعرهای بیمحتوا بهره برده شود. به هر حال یکی از وظایف ما توجه به سطح سلیقه مردم و ارتقای آن است.
یکی از سوالاتی که همیشه مطرح است اینکه اعضای شورای مرکز موسیقی چه کسانی هستند؟
کسانی که در این شورا فعالیت میکنند شامل کارشناسان و متخصصان در عرصه شعر و موسیقی هستند. به هر حال باید از کارشناسان بهره برد تا نظرات تخصصیشان را برای اثری که ارائه شده، بدهند.
برآورد شعر و موسیقی متن و تیتراژ در آثاری که تهیهکنندگان تولید میکنند، دیده شده است. به نظرتان بهتر نیست این مساله از برآورد تهیهکنندگان خارج شود و مرکز موسیقی این کار را با توجه به محتوای مجموعههای تلویزیونی و برنامهها انجام بدهد؟
به نظرم اتفاق خوبی است که این کار را انجام بدهیم. بتازگی تعاملی با شبکههای سیما داشتیم و نظر آقای دارابی هم در این باره مساعد است. بهتر است تهیهکنندگان موضوع فیلمنامه را در هفت تا هشت خط به ما ارائه کنند. همچنین پیشنهادهایشان را درباره خواننده و آهنگساز هم ارائه کنند تا ما با توجه به کارشناسانی که در اختیار داریم موسیقی متن و تیتراژ بسازیم.
آیا این اقدام اجرایی شده یا هنوز در مرحله سخن است؟
بله، اجرایی شده است. در حال حاضر ما سفارش تولید 15 قطعه برای مجموعههای تلویزیونی و تله فیلمها را قبول کردهایم و دوستان مشغول فعالیت هستند. علاوه بر مجموعههای تلویزیونی قرار است موسیقی برنامههای ترکیبی همچون برنامه صبحگاهی، خانوادگی، اجتماعی و سیاسی هم بسازیم. همچنین با راهاندازی شبکههای تخصصی میتوانیم موسیقیهایی متناسب با ماموریتهای شبکه تهیه کنیم.
شما در صحبتهایتان اشاره کردید قرار است 15 قطعه برای سریالها بسازید. این سفارش از سوی معاونت سیما بوده یا تهیهکنندگان؟
این سفارش از سوی تهیهکنندگان داده شده که به ما مراجعه کردند. جلساتی با این تهیهکنندگان گذاشته میشود تا در ارتباط با آهنگسازان و خوانندگان پیشنهادهایشان را دریافت کنیم و بعد از آن کار را انجام دهیم. ما علاقهمندیم با توجه به نظرات تهیهکنندگان کار خوبی تحویل دهیم که هم ویژگیهایی که این دوستان در نظر دارند انجام شود و هم اینکه نظرات ما تامین شود. حتی در این صورت هزینههای تهیهکنندگان هم کمتر میشود. به عنوان مثال اگر بخواهند خودشان کاری به بیرون سفارش بدهند ممکن است هزینه تیتراژ 30 میلیون شود، اما وقتی ما انجام دهیم 10 میلیون میشود. البته این مثال است که میزنم. رقم ساخت تیتراژ به این شکل نیست. مرکز سرود و موسیقی، خانه معاونت سیماست و همیشه هم این موضوع را اعلام کردهایم که حاضریم بهترین کار را به تهیهکنندگان تحویل دهیم. در حال حاضر مرکز سرود و موسیقی صدا و سیما تجهیزات فنی بویژه استودیوهای مجهزی دارد که میتوان از این ظرفیتها بهره برد، حتی این تجهیزات در خاورمیانه نمونه ندارد. در مجموع میتوانیم کارهایی با کیفیت بالا تولید کنیم.
به نظرتان با اجرایی شدن تعامل تهیهکنندگان با مرکز موسیقی تا چه حد موسیقی آثار تلویزیونی ساماندهی میشود؟
مرکز سرود و موسیقی صدا و سیما ظرفیت بزرگی برای رسانه ملی است. باید از این ظرفیتهای موجود نهایت استفاده را برد. فلسفه راهاندازی این مرکز هم همین مساله است. همانطور که اشاره کردید، اگر موسیقی متن و تیتراژ سریالها و برنامهها از دل برآوردها خارج شود، ما میتوانیم خودمان این کار را انجام بدهیم. در این صورت کار متمرکزتر هم خواهد شد و شکل ایدهآلتری هم به خود میگیرد.
ما تعهد ساخت 400 قطعه را داریم. مسلما میتوانیم بخشی از فعالیتمان را به تولید قطعاتی برای سریالها و برنامهها اختصاص بدهیم. از آنجا که کارشناسان لازم را داریم، میتوانیم قطعات جذاب و تاثیرگذاری بسازیم که مورد توجه مخاطبان هم قرار بگیرد.
برخی تهیهکنندگان گلایه دارند اگر شعر تیتراژ را از ابتدا در اختیار مرکز سرود و موسیقی صدا و سیما بگذارند تایید آن زمانبر است. به همین دلیل این کار را انجام نمیدهند. آیا تایید شعر موسیقی پروژه زمانبری است؟
نه، به هیچ وجه زمانبر نیست. نهایت یک هفته طول میکشد. مسلماً وقتی کار از ابتدا درست طراحی شود دیگر با هیچ مشکلی رو به رو نمیشود. از سوی دیگر اعضای شورای نظارت مرکز سرود و موسیقی صدا و سیما در هر شبکهای حضور دارند و تهیهکنندگان میتوانند با مراجعه به این دوستان نظراتشان را دریافت کنند. از این راه راحتتر به نتیجه میرسند تا اینکه کار آماده اصلاحیه بخورد. معتقدم این مشکل با مشورت با اعضای شورای نظارت و ارزیابی مرکز سرود و موسیقی قابل حل است، اما گاهی نبود مشورت منجر به مشکلاتی میشود.
مرکز موسیقی رسانه ملی و تعامل با تهیه کنندگان
گاهی در سریالهایی که پروداکشن سنگینی دارد توجه زیادی به تیتراژ نمیشود و دوستان به دلیل کمبود زمان فرصت نمیکنند برای تیتراژ وقت مناسبی بگذارند در حالی که اگر کار از ابتدا به ما سفارش داده شود، میتوانیم کار فاخری در اختیار گروه بگذاریم.
بسیار پیش میآید که تهیهکنندهای کاری را به بیرون از سازمان سفارش میدهد و پس از اینکه کارش برای نظارت به ما ارائه میشود چون به لحاظ شعر و موسیقی با سیاستهای رسانه ملی هماهنگی ندارد، تایید نمیشود. متاسفانه برخی مواقع دوستان کار را به شاعری سفارش میدهند که شناخت کافی نسبت به رسانه ندارد و به همین دلیل نمیتواند آنطور که باید و شاید شعر مناسبی بسراید. این اتفاق هم درباره آهنگسازان میافتد. در این صورت ما از تهیهکننده میخواهیم کارش را اصلاح کند و معیارهای سازمان صدا و سیما هم در نظر بگیرد. این در حالی است که مرکز سرود و موسیقی صدا و سیما با تمام آهنگسازان و شاعران تعامل خوبی دارد و میتواند به بهترین شکل این کار را انجام بدهد.
در واقع تهیهکننده میتواند پیشنهادهایش را بگوید. به عنوان مثال اشاره کند که میخواهم از رضا صادقی برای خواندن تیتراژ استفاده کنیم. مسلماً ما هم با در نظر گرفتن پیشنهادها میتوانیم کار مناسبی بسازیم. در مجموع آثار ارائه شده از دو طریق به دست ما میرسد یا از همان ابتدا تهیهکننده شعر را برای بررسی پیش ما میآورد و پس از بررسی در شورای نظارت و تایید آن را برای ساخت موسیقی در اختیار آهنگساز قرار میدهد یا اینکه کار تمام شده و آماده را برای نظارت در اختیار ما میگذارد که البته در بیشتر مواقع این اتفاق میافتد و کار آماده برای نظارت به ما تحویل داده میشود.
وقتی تیتراژ برنامه یا سریالی به ما سفارش داده میشود ما حتی پس از اتمام آن اثر هم سعی میکنیم کلیپ تصویری آن را تهیه کنیم و برای پخش در اختیار شبکهها قرار بدهیم. این کلیپها شامل سریالهای سه دقیقهای کوچک است که دیدن آن هم جذابیت لازم را دارد. حتی پس از گذشت سالها باز هم دیدن آن برای بینندگان جذاب است مثلا در هفته دفاع مقدس این کار را انجام دادیم و 15 کلیپ از سریالها و فیلمهای سینمایی تهیه کرده و برای پخش در اختیار شبکهها قرار دادیم که با استقبال مواجه شد.
مهدی دهقان
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم