متروی اهواز روی ریل مشکلات

با توجه به این‌که جمعیت شهر اهواز نسبت به گذشته افزایش یافته و ترافیک سطح شهر بویژه در هسته مرکزی بیشتر شده است و همچنین با در نظر گرفتن شرایط آب و هوایی و گرمای طولانی‌مدت در این شهر، لزوم توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی، بویژه حمل و نقل زیرزمینی بسیار محسوس است؛ امری که مدیران شهری را مجبور به اجرای پروژه مترو در این شهر کرد و در آغاز نیز با قول‌ها و وعده‌هایی از سوی دولت همراه بود.

پروژه قطار شهری اهواز در دهه 80 با سرعت کار خود را آغاز کرد و خیلی سریع بسیاری از میادین و خیابان‌های شهر حفاری شد. اما کمبود اعتبارات و مشکلات موجود در زمینه تامین تجهیزات مورد نیاز موجب شد تا پروژه‌ مترو در این شهر با سرعتی اندک پیش برود و به همین دلیل، اجرای پروژه‌ای که قرار است از مشکلات ترافیک و تردد سخت مردم این شهر بکاهد در حال حاضر مشکلاتی را برای آنها ایجاد کرده است. هرچند معاون عمرانی وزیر کشور و رئیس سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها از بهره‌برداری قطار شهری ۴ کلانشهر بزرگ تا پایان امسال خبر داده و می‌گوید: قطار شهری 4 کلانشهر تبریز، اهواز، اصفهان و شیراز به دلیل مهیا نشدن زمینه لازم برای استفاده از فاینانس با مشکل مواجه شده بود که این مشکل در قالب طرح ماندگار (مهر) حل شد.

حمیدرضا ارشادمنش در گفت‌وگو با ایلنا با بیان این‌که اعتبارات مربوط به تخصیص از محل بودجه سال قبل تامین شده است، می‌افزاید: از محل فاینانس‌های خارجی نیز منابعی پیش‌بینی شده است و امیدواریم امسال این منابع تخصیص یابد. وی با بیان این‌که تا پایان امسال قطار شهری این چند شهر با حضور رئیس‌جمهور به بهره‌برداری خواهد رسید، از تامین واگن‌های مورد نیاز این قطار‌ها خبر داده و خاطرنشان می‌کند: همزمان با تخصیص اعتبار برای ایجاد قطار شهری، بودجه‌ای نیز برای تامین واگن‌های این قطار‌ها اختصاص یافته است تا در زمان افتتاح مشکلی وجود نداشته باشد.

وعده معاون عمرانی وزیر کشور درباره افتتاح قطار شهری اهواز تا پایان سال جاری در حالی مطرح می‌شود که مدیرعامل سازمان قطار شهری اهواز از بهره‌برداری این پروژه در خرداد سال آینده خبر می‌دهد و در این‌باره به ایسنا می‌گوید: در صورت تامین واگن‌ها و اعتبار 110 میلیارد تومانی مورد نیاز، 5 ایستگاه قطار شهری تا خرداد سال آینده آماده می‌شود و به این ترتیب فاز نخست خط یک متروی اهواز که حدود 6 کیلومتر است، راه‌اندازی خواهد شد.

عباس هلاکویی می‌افزاید: برای راه‌اندازی خط یک قطار شهری اهواز، قراردادی با یک شرکت چینی منعقد شد تا بخش تجهیزاتی پروژه از طریق فاینانس تامین شود و طرف خارجی، خود مجبور به حل مشکلات ارزی و LC شود.

وی با بیان این‌که البته هنوز مساله فاینانس پروژه متروی اهواز حل نشده است،‌ تصریح می‌کند: در پروژه متروی تهران، پیشرفت کار از طریق خرید توسط ریال انجام می‌شود که بسیار هزینه‌بر است و پروژه قطار شهری اهواز به دلیل محدودیت‌های اعتباری قادر به انجام چنین کاری نیست.

به گفته برخی کارشناسان، اجرای پروژه قطار شهری در اهواز کار بیهوده‌ای است که در صورت به سرانجام رسیدن نیز مخاطراتی در پی خواهد داشت، چراکه جنس نرم خاک در این شهر برای ایجاد چنین پروژه‌ای مناسب نیست.

مدیرعامل سازمان قطار شهری اهواز با بیان این‌که این ‌شهر در منطقه‌ای آبرفتی و در میان 2 برآمدگی قرار گرفته است، در این‌باره می‌گوید: بافت زمین در اهواز بسیار متغیر است، به طوری که در برخی مناطق یک لایه سنگی و سخت قرار گرفته و در مناطق دیگر از لایه‌های لجنی و ماسه‌ای تشکیل شده است. وی با بیان این‌که در حفاری‌های مترو مکرر به این مشکل برخوردیم، می‌افزاید: به دلیل تفاوت بافت زمین در شهر اهواز، برای حفاری تونل مجبور هستیم از دستگاه حفار (TBM) مخصوص و متناسب با شرایط توپوگرافی منطقه استفاده کنیم. این دستگاه به روش تحت فشار عمل می‌کند و یک دستگاه حفاری معمولی نیست.

هلاکویی با بیان این‌که در شهرهای دیگری که پروژه قطار شهری را اجرایی کرده‌اند، با توجه به این‌که بافت زمین یکسان است، از دستگاه‌های حفار معمولی استفاده می‌شود، تصریح می‌کند: اما در شهر اهواز به خاطر وجود چنین مشکلی و ضرورت استفاده از دستگاه حفاری مخصوص که استفاده از آن نیز تبعاتی نظیر ترک خوردن آسفالت خیابان‌ها را در پی دارد، این پروژه روند اجرایی کند‌تری دارد.