انتقاد پلیس از کم‌کاری در اجرای طرح عفاف

اگرچه دیروز سردار احمد روزبهانی در ساختمان معاونت اجتماعی ناجا حاضر شده بود تا از برنامه‌های جدید پلیس برای طرح امنیت اخلاقی در سواحل و شهرهای بزرگ خبر دهد، وقتی خبرنگاران از علت نبود آموزش‌های فرهنگی در حوزه عفاف و حجاب پرسیدند، داغ دل رئیس پلیس امنیت اخلاقی هم تازه شد و از قانون گسترش راهکارهای اجرایی عفاف و حجاب سخن گفت که با گذشت حدود 6 سال از تصویب‌ آن، هنوز گام جدی برای عمل به آن از سوی سازمان‌های مختلف برداشته نشده است.

او البته تاکید کرد که نقش کمرنگ دستگاه‌های دیگر باعث نمی‌شود پلیس به وظایفش عمل نکند و بنابراین گشت‌های امنیت اخلاقی همچنان در سراسر کشور با جرایم مشهود اخلاقی برخورد می‌کنند و با نزدیک شدن به فصل تابستان و افزایش سفرهای تابستانی حضورشان در جنگل‌ها، تفرجگاه‌ها و سواحل بیشتر نیز می‌شود.

روال کنونی عملکرد گشت‌های ارشاد، به گواه رئیس پلیس امنیت اخلاقی این است که ماموران زن گشت‌های ویژه امنیت اخلاقی با استقرار در محل‌های پررفت و آمد، به زنان و دخترانی که حجاب نامناسب دارند، تذکر می‌دهند و مواردی را که تخطی آنها از حد تعریف شده حجاب از دیدگاه پلیس، زیاد باشد، دستگیر و به مراکز ویژه پلیس منتقل می‌کنند.

البته این نکته را هم باید در نظر گرفت که پلیس هنوز تعریف دقیقی از بدحجابی ندارد و در برخی موارد ممکن است تعریف دو مامور پلیس از بدحجابی یکی نباشد.

آن طور که روزبهانی تعریف می‌کند، زنان و دختران دستگیر شده اجازه دارند با خانواده‌های‌شان تماس بگیرند و بعد با تعهد دادن درباره رعایت حجاب، پس از مراجعه خانواده‌شان به مراکز پلیس، آزاد می‌شوند اما اگر فردی پس از متعهد شدن باز هم به دلیل بدحجابی دستگیر شود، کارش به مراجع قضایی می‌کشد و مجازات‌های مختلفی از جریمه نقدی و شلاق گرفته تا حبس برایش تعیین می‌شود.

رئیس پلیس امنیت اخلاقی حاضر نشد درباره این که هر یک از این مجازات‌ها برای کدام گروه از بدپوشش‌ها به کار می‌روند یا میزان جریمه نقدی و مدت حبس چقدر است، توضیح بدهد و گفت: این مسائل را از قوه قضاییه بپرسید.

آمار، ابزار خبرنگار است تا آنجا که حتی برای توصیف بزرگی طرحی همچون طرح امنیت اخلاقی، که مردم شهر‌های بزرگ کشورمان، هر روز خودروهای ویژه اجرای آن را در خیابان‌ها می‌بینند، نیاز به ارائه آمار و ارقام دارد.

همین نیاز خبرنگارها به آمار برای مستندسازی اخبار باعث شد جام‌جم در اوایل این نشست خبری از رئیس پلیس امنیت اخلاقی بخواهد ابعاد اجرای این طرح را در کشور با ارائه اعداد و ارقام نشان دهد برای مثال بگوید که روزانه به طور متوسط چه تعداد از زنان به مراکز ویژه پلیس منتقل می‌شوند و در یک سال گذشته برای چه تعداد از آنها پرونده قضایی تشکیل شده است، اما رئیس پلیس امنیت اخلاقی با خودداری از ارائه آمار، جام‌جم را به مشاهده بیشتر در سطح جامعه دعوت کرد: من از شما می‌خواهم خودتان جو جامعه را با سال‌های گذشته مقایسه کنید و ببینید آیا بدپوشش‌ها کمتر نشده‌اند؟

با این حال جام‌جم بار دیگر تاکید کرد که به اعداد و ارقامی برای نشان دادن سطح گستردگی این طرح نیاز دارد و روزبهانی همچنان از ارائه آمار دقیق سر باز زد و سپس با اصرار خبرنگار ما به ارائه درصدهایی پرداخت که بدون نشان دادن جمعیت هدف، اثبات می‌کرد میزان جرایم اخلاقی پلیس کاهش یافته است.

گزارشی که رئیس پلیس امنیت اخلاقی ارائه کرد گویای آن است که شمار مزاحمت‌های اخلاقی و دستگیرشدگان در سال 89 نسبت به سال90، 26 درصد، اخذ تعهد کتبی 33 درصد و اعزام افراد به مراجع قضایی، 16 درصد کاهش داشته است.او با بیان این‌که توقیف خودرو و موتورسیکلت، 54 درصد کاهش داشته است، تاکید کرد: این کاهش آمار در حالی بوده که پلیس در اجرای ماموریت‌ها پررنگ‌تر عمل کرده و رحمی نداشته است.

طرح سالم‌سازی دریا یکی از طرح‌هایی است که پلیس آن را از 15 خرداد امسال، در استان‌های ساحلی مازندران، گلستان و گیلان اجرا می‌کند.

رئیس پلیس امنیت اخلاقی دلیل اجرای گسترده این طرح را مطالبات مردم استان‌های گلستان و مازندران دانست و پرسید: آیا دریا متعلق به عده‌ای خاص است که وقتی از جاده هراز یا چالوس عبور می‌کنند تصورشان این است که به منطقه‌ای خارج از حوزه قوانین جمهوری اسلامی ایران وارد شده‌اند؟

گزارش‌های پلیس نشان می‌دهد به واسطه اجرای این طرح در سال‌های گذشته، میزان رضایتمندی بومی‌های این استان‌ها تا 35 درصد و وضعیت مناطق ساحلی از نظر رعایت موازین اخلاقی تا 50 درصد افزایش داشته است.

روزبهانی درباره این که آیا پلیس بر وضعیت ویلاهای اجاره‌ای در مناطق شمالی کشور نیز نظارت دارد یا نه، توضیح داد که براساس تمهیدات اندیشیده شده، لباس‌های شبرنگی به اجاره‌دهندگان ویلاها داده شده است تا قابل شناسایی باشند، اما به هر حال مناطق ساحلی در کشورمان کم نیست و نظارت بر همه این محیط‌ها تقریبا غیرممکن است.

یکی از مسائلی که چندی است از سوی برخی منتقدان فعالیت گشت‌های امنیت اخلاقی در کشور مطرح می‌شود این است که فضای داخلی خودرو جزو حریم خصوصی افراد به حساب می‌آید و پلیس شاید در برخورد با بدحجاب‌ها یا کسانی که حیوانات مینیاتوری حمل می‌کنند و در داخل خودرو هستند، با معذوریت قانونی روبه‌رو باشد. رئیس پلیس امنیت اخلاقی، اما با رد این اشکال تصریح کرد: خودرو حریم خصوصی نیست و پلیس با کسانی که مرتکب جرایم آشکار مانند حمل حیوانات یا بدپوششی در خودرو می‌شوند، برخورد می‌کند.

شکایت‌های فراوان مردم از انواع محصولات مجاز و غیرمجاز تبلیغی در شبکه‌های ماهواره‌ای، پای پلیس امنیت اخلاقی را به این جریان هم باز کرده است تا آنجا که دیروز روزبهانی تاکید کرد، پلیس امنیت اخلاقی به دلیل همین شکایت‌ها، از طریق شماره تلفن‌های عرضه‌کنندگان این محصولات، آنها را شناسایی و اجناس و دفاترشان را پلمب کرده است.

مریم یوشی‌زاده / گروه جامعه