بایدها و نبایدهای استفاده از مایکروویو

امروزه در بیشتر خانه‌ها، مایکروویو جایگزین اجاق گاز و فرهای معمولی شده است؛ چرا که کار پختن و گرم کردن غذا را خیلی سریع‌تر و ساده‌تر از قبل انجام می‌دهد. البته اگر خانم خانه شاغل باشد، اهمیت استفاده از مایکروویو دوچندان هم می‌شود؛ به این معنی که وقتی او خسته از محل کارش به خانه برمی‌گردد، به جای این‌که ساعت‌ها مشغول پخت غذا شود، فقط چند دقیقه‌ای را صرف این کار می‌کند. با این حال، علاوه بر طعم متفاوت غذاها در مایکروویو و اجاق گاز، باید به نکاتی نیز درباره سلامت انسان و غذا توجه داشت تا استفاده از مایکروویو هیچ مشکلی ایجاد نکند.

گیتی بهدادی‌پور، کارشناس تغذیه و رژیم درمانی در گفت‌وگو با «جام‌جم» در این‌باره توضیح می‌دهد: اشعه‌های مایکروویو، امواج رادیویی با فرکانس بسیار بالاست. این امواج در غذا نفوذ کرده و با حرکت دادن مولکول‌های آب موجود در آن، باعث گرم شدن غذا می‌شود.

وی با اشاره به سرعت زیاد پخت و گرم‌کردن غذا توسط مایکروویو، می‌گوید: با توجه به این‌که هرقدر زمان پخت غذا کوتاه‌‌تر باشد، ویتامین‌ها کمتر از بین می‌رود، می‌توان سرعت زیاد پخت غذا توسط مایکروویو را به عنوان مزیتی برای آن به حساب آورد.

به گفته وی، برخی از ویتامین‌ها مانند ویتامین C و B1 به مدت پخت بسیار حساس است و به همین دلیل هرچه مدت پخت غذا کوتاه‌تر باشد، این ویتامین‌ها کمتر از دست می‌رود. بنابراین پختن غذا در مایکروویو باعث می‌شود در مقایسه با روش سنتی پخت غذا با اجاق گازهای معمولی، ویتامین‌های آن بهتر و بیشتر حفظ شود.

بهدادی‌پور درباره ظروف مناسب برای استفاده در مایکروویو خاطرنشان می‌کند: ظرف‌هایی که برای استفاده در مایکروویو انتخاب می‌شود، باید قابلیت عبور اشعه را داشته باشد تا این اشعه بتواند به غذا نفوذ کند. بنابراین ظرف‌های فلزی یا دارای روکش فلزی و نیز فویل‌های آلومینیومی که اشعه‌ مایکروویو را منعکس می‌کند، نباید در مایکروویو استفاده شود.

این کارشناس تغذیه می‌افزاید: بهتر است برای پخت غذا در مایکروویو از ظروف شیشه‌ای و پلاستیکی مخصوص استفاده شود که در این میان ظروف شیشه‌ای بهتر و مناسب‌تر است. البته فراموش نکنید که ظروف پلاستیکی معمولی به هیچ‌وجه برای استفاده در مایکروویو مناسب نیست، چون در اثر حرارت زیاد، ساختار شیمیایی آنها تغییر می‌کند و مواد سمی وارد غذا می‌شود.

به گفته وی، تنها ظروف پلاستیکی مخصوص مایکروویو که روی آنها نیز ایمنی استفاده در مایکروویو ذکر شده، برای استفاده در این دستگاه مناسب است.

بهدادی‌پور درباره انتخاب بهترین ظرف شیشه‌ای نیز توضیح می‌دهد: ظرفی که همراه غذا در مایکروویو خودش هم گرم می‌شود برای استفاده در این دستگاه مناسب نیست و ظروفی پیشنهاد می‌شود که حین گرم‌شدن غذا، سرد باقی بماند.

بنابراین برای این‌که ظرف مناسب را تشخیص دهید، بهتر است آن را به مدت یک دقیقه داخل مایکروویو قرار دهید و پس از آن حرارت ظرف را کنترل کنید؛ اگر ظرف گرم بود، اصلاً مناسب استفاده نیست، اگر ولرم شد برای دوباره گرم کردن غذا می‌توانید از آن استفاده کنید و اگر سرد باقی مانده بود برای پخت غذا هم مناسب است.

به گفته این کارشناس تغذیه، استفاده از ظروف گرد یا بیضی شکل بهتر از ظروف مربع است، چون در این ظروف تمام قسمت‌های غذا به طور یکنواخت حرارت می‌بیند، اما در ظروف مربعی شکل، کناره‌های غذا بیشتر می‌سوزد. ظروف گود هم به علت این‌که سطح تماس بیشتری ایجاد می‌کند برای گرم کردن غذا در مایکروویو مناسب‌تر است.

هنگام استفاده از مایکروویو باید نکاتی را در نظر داشته باشید تا با رعایت آنها، پخت غذا به بهترین و سالم‌ترین شکل انجام شود.

بهدادی‌پور در این‌باره توضیح می‌دهد: باید به این نکته توجه کنید که مایکروویو غذا را به صورت یکنواخت گرم نمی‌کند و به همین دلیل ممکن است میکروب‌ها در قسمت‌هایی از غذا که خوب حرارت ندیده است، باقی بمانند. بنابراین برای گرم‌کردن کامل غذا، باید آن را در فواصل منظم هم بزنید تا گرما به تمام قسمت‌های غذا برسد.

به گفته وی، تقسیم غذا به قطعات کوچک‌تر و با ضخامت کمتر نیز شیوه‌ مناسبی است که باعث می‌شود غذا بهتر و راحت‌تر گرم شود.

همچنین باید به این نکته هم توجه کنید غذایی که از فریزر خارج می‌شود، قبل از قرار گرفتن در مایکروویو باید به طور کامل از حالت یخ‌زدگی خارج شود چون آب، بسیار راحت‌تر از یخ، اشعه مایکروویو را به خود جذب می‌کند.

خیلی از افراد تصور می‌کنند غذایی که با مایکروویو پخته یا توسط این دستگاه آماده می‌شود، بیماری‌زاست و نباید از آن استفاده کرد. اما آیا واقعاً استفاده از مایکروویو و پخت غذا توسط آن، موجب بروز بیماری می‌شود؟

گیتی بهدادی‌پور با بیان این‌که ایمنی اشعه مایکروویو برای سلامت انسان هنوز مورد بحث و بررسی است، می‌گوید: در مطالعاتی که تاکنون انجام شده، مشخص شده است استفاده صحیح از مایکروویو خطری برای سلامت انسان ندارد؛ اما در صورتی که امواج از درون دستگاه به بیرون آن نفوذ کند، خطراتی برای فردی که به آن نزدیک است ایجاد خواهد شد. بنابراین یادمان باشد اگر در‍ مایکروویو به دلیل خراب یا قدیمی بودن و جرم گرفتن بخوبی بسته نشود، این امواج خارج شده و دردسرساز می‌شود. همچنین به هیچ‌وجه نباید هنگامی که دستگاه در حال کار است، در آن را باز کنید.

به گفته این کارشناس تغذیه، اشعه در غذا باقی نمی‌ماند و به همین دلیل مصرف غذایی که در مایکروویو آماده شده است، نمی‌تواند مشکلی برای فرد ایجاد کند.

نیلوفر اسعدی بیگی / گروه سلامت