خانه را با نور طبیعی روشن کنید

استفاده از نور طبیعی برای روشنایی اماکن در علم معماری یک اصل است. در نیمکره شمالی از جمله در ایران پنجره‌های جنوبی ساختمان بیشترین میزان تابش را طی روز جذب می‌کند و بالطبع تعبیه پنجره‌ها و دریچه‌های جنوبی در اغلب بناهای شهری و روستایی طی مراحل طراحی و ساخت رعایت می‌شود. با این حال استفاده از نور طبیعی برای تامین روشنایی به ویژه در منازل بیش از آن‌که به معماری بنا و شرایط فیزیکی ساختمان مربوط باشد به فرهنگ رفتاری و میزان آگاهی ساکنان درباره مزیت استفاده از نور طبیعی وابسته است. در نظر اغلب افراد تا وقتی که می‌توان از نور مصنوعی انواع لامپ‌ها برای روشنایی اتاق‌ها و محیط منزل بهره برد، دلیلی برای ورود نور خورشید به خانه وجود ندارد! در حالی که مزیت‌های فراوان نور طبیعی و آفتاب انرژی بخش که امروزه طی تحقیقات مفصلی شناخته و ثابت شده است، قرار گرفتن در معرض نور طبیعی در منازل را ضروری جلوه می‌دهد.

کمبود تابش نور طبیعی بر بدن در بلندمدت عوارضی نظیر افسردگی، اختلالات روانی، خواب‌آلودگی و خستگی مفرط، اختلالات رفتاری، تمایل به کم‌تحرکی و... را در پی دارد. افسردگی زمستانی در کشورهای حوزه اسکاندیناوی نظیر سوئد، نروژ و دانمارک که از تابش آفتاب روزانه به مدت کافی بی‌بهره‌اند، شیوع دارد.

تحقیقات نشان داده‌اند حذف نور طبیعی از محیط منزل و محل کار و استفاده صرف از نور مصنوعی برای روشنایی، انزوا، درونگرایی و ایجاد نوعی حس کرختی و بی‌خبری را در پی دارد. اثر منفی این عوارض به‌ویژه در سالمندان که کمتر از خانه بیرون می‌روند، شدیدتر است.

پنجره، گلخانه (پاسیو) و دریچه‌های باز یا شیشه‌ای می‌توانند نور طبیعی کافی را برای روشنایی منزل تامین کنند. اگر تعداد پنجره‌ها کم است نگران نباشید.

باز کردن تنها یک پنجره می‌تواند تابش اشعه خورشید را مهمان خانه کند. پرده‌های ضخیم دشمن اصلی نورپردازی طبیعی در خانه هستند. اغلب افراد ترجیح می‌دهند برای حفظ حریم منزل پنجره‌ها را با پرده ضخیم بپوشانند. با این حال تنها یک پرده توری نازک نیز برای جلوگیری از دیده شدن محیط خانه از بیرون طی ساعات روز کافی است.

روشنایی بیرون در تضاد با تاریکی نسبی محیط خانه مانع از مشاهده درون اتاق‌ها، آشپزخانه و... زیر تابش آفتاب می‌شود. بهترین شیوه، استفاده از یک پرده نازک زیر پرده ضخیم است. می‌توان طی روز پرده ضخیم را کنار زد و فقط شب هنگام که درون اتاق روشن‌تر از بیرون و بالطبع قابل دید است از پرده ضخیم استفاده کرد.

نور خورشید حاوی اشعه فرابنفش است که باید از قرارگیری در معرض تابش آن اجتناب کرد.

شیشه‌های معمولی جلوی تابش این اشعه را نمی‌گیرنداما نصب پرده نازک توری می‌تواند خیالتان را در این باره راحت کند. بنابراین برای استفاده از نور طبیعی پنجره‌ها را طی روز کاملا باز نگذارید. شیشه‌های رفلکس که به آینه‌ای معروف هستند هم جلوی ورود نور طبیعی را می‌گیرند و بهتر است از این نوع شیشه‌ها برای پنجره منازل استفاده نشود. دیگر این که نور آفتاب در بلندمدت موجب پوسیدگی اشیای مختلف اعم از پلاستیکی، پارچه‌ای، الیافی، انواع رنگ‌های چوب و فلز و ... می‌شود. بنابراین استفاده از نور طبیعی در منزل به طراحی دوباره چیدمان اشیا و لوازم خانگی نیاز دارد. سختی‌های این کار به مزایایش می‌ارزد بویژه آن که با نور طبیعی می‌توان نورپردازی‌های متنوعی ایجاد کرد که محیط خانه را زیبا و سرزنده و دوست‌داشتنی‌تر می‌کند.