بلاتکلیفی طرح الحاق توس به مشهد

از زمان مطرح شدن این طرح تا به امروز، اما و اگرهای زیادی در خصوص اجرا شدن یا اجرا نشدن و چگونگی آن میان مسوولان استان به وجود آمده است؛بحث‌هایی که باعث شده اجماعی کلی در خصوص اجرای آن صورت نگیرد.

هر چند که رییس کمیسیون فرهنگی شورای شهر مشهد درخصوص علت سختگیری در اجرای این طرح معتقد است: اگر الحاق توس به مشهد بدون اقدامات کارشناسی و طرح مناسب گردشگری انجام شود، خیلی‌ها خواهند گفت ‌ای کاش توس به مشهد الحاق نمی‌شد.

غلامرضا بصیری‌پور می‌افزاید: یکی از علل کندی بررسی این طرح پیچیده بودن کار است؛ اگر فاصله توس با مشهد کم بود، حساسیت به وجود نمی‌آمد، اما وقتی این فاصله حدود ۱۵ کیلومتر است و هزاران هکتار زمین بین توس و مشهد وجود دارد، باید با حساسیت بیشتر و کارشناسی‌تر عمل کرد.

وی با بیان این‌که تعیین تکلیف زمین‌های بین توس و مشهد و ساخت و سازهای آن مهم‌ترین دغدغه در زمینه اجرای این طرح است، می‌افزاید: کافی است گفته شود توس به مشهد الحاق شد، آن وقت تمام زمین‌خواران به سمت این زمین‌ها هجوم می‌آورند، بنابراین پیچیدگی‌های موجود در موضوعات توس موجب روند کند بررسی طرح الحاق آن به مشهد شده است.

بصیری‌پور درباره راهکار برطرف‌کردن این پیچیدگی‌ها می‌گوید: اولین اقدام برای این موضوع تعیین‌تکلیف زمین‌های بین توس و مشهد است؛ یعنی اول باید وضعیت زمین‌های بین توس و مشهد مشخص و کاربری‌های آن تعریف شود. همچنین طرح‌هایی که در این زمینه ارائه می‌شود، باید کارشناسی شده باشد و به تمام جنبه‌های الحاق توس به مشهد و آسیب‌های آن توجه شود.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی نیز چندی پیش قطعی شدن الحاق توس به مشهد را تنها یک بحث رسانه‌ای عنوان کرد و گفت: الحاق توس به مشهد تنها یک بحث رسانه‌ای است و هنوز متولیان امر، یعنی سازمان مسکن و شهرسازی، فرمانداری، میراث فرهنگی و شورای شهر هیچ جلسه‌ای در این زمینه برگزار نکرده‌اند، ضمن این که قطعی شدن الحاق توس به مشهد باید به طور رسمی به ما ابلاغ می‌شد، ولی تاکنون این موضوع محقق نشده است.

حسین عباس‌زاده با بیان این‌که پرونده الحاق توس به مشهد هنوز در مرحله کارشناسی قرار دارد، می‌افزاید: به طور کلی با الحاق توس به مشهد مخالف نیستیم، اما موضع میراث فرهنگی این است که با توجه به حساسیت‌های خاص منطقه تاریخی توس، در صورت الحاق به مشهد هرگونه اقدامی که در این منطقه انجام می‌شود باید با لحاظ کردن نظرات کارشناسی میراث فرهنگی باشد.

وی به برخی اظهارنظرها و تصمیم‌گیری‌ها درباره الحاق توس به مشهد اشاره و تاکید می‌کند: نباید این طور تصور شود که بعد از الحاق توس به مشهد، شهرداری یا شورای شهر برای توس برنامه‌ریزی می‌کند، چراکه میراث فرهنگی، متولی اصلی منطقه تاریخی توس است و تمام تصمیم‌گیری‌ها باید از طرف این سازمان انجام شود. ضمن این که از هرگونه کمک و همکاری سایر نهادها برای رفع مشکلات و احیای توس استقبال می‌کنیم.

سید محمد پژمان، شهردار مشهد نیز با بیان این‌که الحاق توس به مشهد برای ما مشکل ایجاد می‌کند اما حاضر به انجام آن هستیم، می‌گوید: توس وضعیت مناسبی ندارد و الحاق آن به مشهد بسیاری از مشکلات آن را حل می‌کند.

در همین حال استاندار خراسان رضوی در زمینه الحاق توس به مشهد می‌گوید: فرصتی دو ماهه به شهرداری و فرمانداری داده شده تا طرح الحاق توس به مشهد را بررسی کنند و هم اینک کارشناسان امر در حال تکمیل این بررسی و جمع‌بندی هستند.

محمود صلاحی با بیان این‌که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای احیای این منطقه تاریخی و ارزشمند چهار میلیارد و 500 میلیون ریال از بودجه خود را به استان اختصاص داده، اما برای احیای توس بیش از این مبالغ اعتبار نیاز است، می‌افزاید: کارشناسان معتقدند توس باید یک ناحیه منفصل از شهر مشهد و مستقل باشد و نظر کارشناسان را هر چه باشد باید پذیرفت.

در حالی که استاندار خراسان رضوی از اعطای فرصت دو ماهه به فرمانداری و شهرداری برای رسیدگی به این طرح خبر داده بود و هم اکنون این فرصت به پایان رسیده.

شهردار مشهد می‌گوید: ‌استانداری خراسان رضوی باید طی مصوبه‌ای، توس را به عنوان یک ناحیه منفصل ملحق‌شده به مشهد اعلام کند تا ما برای تعیین مشاور و سایر بحث‌ها وارد موضوع شویم.

پژمان با اشاره به این‌که در امسال اعتبار کافی برای انجام این کار نداریم، می‌افزاید: با مشاور صحبت کرده‌ایم، اما به دلیل تامین نشدن اعتبار و نرسیدن مصوبه استانداری سال آینده باید موضوع را پیگیری کنیم.

وی با بیان این‌که تعیین مشاور، مساله خیلی پیچیده‌ای نیست، می‌گوید: می‌توانیم از مشاوران فعلی که در طرح جامع و تفصیلی مشهد فعالیت می‌کنند استفاده کنیم، اما مساله اصلی، مصوبه استانداری و اعتبار است.

پژمان در خصوص میزان بودجه تعیین شده برای الحاق توس به مشهد در سال 91 نیز اضافه می‌کند:‌ این موارد از قبل پیش‌بینی‌شده و تعرفه خاص خود را دارد، بنابراین بر‌اساس محدوده و مقتضیات محل، اعتبار لازم، مشخص خواهد شد.

فرماندار مشهد نیز می‌گوید: موضوع الحاق توس به مشهد باید در شورای برنامه‌ریزی تایید شود.

حسن موحدیان با بیان این‌که میراث فرهنگی باید برای توس برنامه داشته باشد، می‌افزاید: در این روزها که فضای انتخاباتی در شهر حاکم بوده، به طور طبیعی‌ مواردی چون الحاق توس در حاشیه قرار گرفته است.

وی در پاسخ به اظهار نظر کارشناسان در مورد کوتاه کردن دکل‌های برق نزدیک آرامگاه فردوسی و کاهش تعداد آنها که مانع ثبت جهانی این اثر شده، می‌گوید:‌ من کارشناس نیستم که در این باره اظهارنظر کنم، اگرچه قبلا اعلام کرده‌ام وجود این دکل‌ها ارتباطی با ثبت جهانی توس ندارد، اما اگر از نظر فنی، کوتاه کردن دکل‌ها کمکی به شرایط می‌کند، ما با آن موافقیم.

فرماندار مشهد در پاسخ به این پرسش که مصوبه دولت در مورد حریم مشهد که مورد شکایت اعضای شورای شهر واقع‌شده، آیا شامل شهر تاریخی توس هم می‌شود یا خیر، تصریح می‌کند: نه،‌ این مصوبه هنوز توس را در حریم مشهد قرار نداده و برای همین ما مشکل داریم، لذا تا این موارد روشن نشود، کاری از پیش نخواهد رفت.

اظهارات شهردار و فرماندار، حاکی از آن است که کلید اصلی این ماجرا، دست استاندار و ابلاغ مصوبه است که گویا آن هم به دلیل مصوبه دولت در مورد حریم مشهد به مشکل‌خورده و با شکایت شورای شهر نسبت به این مصوبه به سال آینده موکول خواهد شد، اما در این بین برخی مسوولان شهری معتقدند انتقال کار به سال آینده، ضرر زیادی برای زیرساخت‌ها و برنامه‌ریزی‌های شهرداری مشهد به همراه خواهد داشت.

مرجان جاودانی - جام‌جم