ریاست‌جمهوری مصر در‌ ‌ابهام

چند هفته پیش جلسه کمیته عالی برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری مصر برای تعیین زمان دقیق برگزاری نخستین انتخابات ریاست‌جمهوری پس از پیروزی انقلاب 25 ژانویه مصر، بی‌نتیجه به پایان رسید.

طی کنفرانس خبری که بعد از این جلسه برگزار شد، تنها 10 مارس (20 اسفند‌) به عنوان تاریخ آغاز ثبت‌نام نامزدهای ریاست‌جمهوری اعلام شد و بار دیگر زمان برگزاری انتخابات در ‌هاله‌ای از ابهام باقی ماند.

این کمیته علت عدم تصمیم‌گیری در مورد زمان انتخابات را تاخیر وزارت خارجه مصر در صدور اطلاعیه برای آن دسته از مصریانی دانست که خارج از کشور بوده و خواستار شرکت در انتخابات یا ثبت‌نام به عنوان نامزد ریاست‌جمهوری هستند و همچنین متذکر شد به احتمال زیاد تاریخ برگزاری انتخابات در کنفرانس خبری آینده نیز اعلام نخواهد شد.

ادامه بلاتکلیفی‌ها برای تعیین زمان برگزاری انتخابات موقت ریاست‌جمهوری، زمینه مناسبی برای تبلیغات نامزدهای احتمالی ریاست ‌جمهوری فراهم کرده است تا جایی که امیدواری برخی از این افراد مانند عمروموسی، عبدالمنعم ابوالفتوح، احمد شفیق، محمد سلیم العوا، حازم صالح، ابو اسماعیل و حمدان صباحی بسیار زیاد شده است.

از هفته‌نامه الاهرام خواسته شده است پوشش خبری مذاکرات انجام شده درخصوص انتخابات ریاست‌جمهوری را برعهده گیرد و همچنین قرار شده منابعی همچون حزب آزادی و عدالت وابسته به جماعت اخوان‌المسلمین و منابعی نزدیک به شورای عالی نظامی‌ از روند پوشش خبری این انتخابات حمایت کنند.

برخی منابع مستقل سیاسی و نیز تعدادی از اعضای احزاب مختلف سیاسی به الاهرام گفته‌اند اخوان‌المسلمین و شورای عالی نظامی‌ مصر با منصور حسان، رییس شورای مجلس مشورتی مصر که قصد ثبت‌نام برای انتخابات ریاست‌جمهوری را دارد، کاملا مخالف هستند؛ اما تاکنون موفق نشده‌اند با جبهه‌گیری‌هایشان او را از تصمیم خود برای اعلام نامزدی منصرف کنند.

یکی دیگر از نامزدها نبیل‌العربی، دبیر کل اتحادیه عرب است که تلاش می‌کند این دوره از ریاست‌جمهوری موقت را از آن خود کند؛ مسندی که ممکن است مدت زمان آن به دلایلی مانند شرایط اقتصادی، امنیتی و نیز تغییر و تحولات در قانون و مقررات مجلس ‌طول ‌بکشد.

محمد البرادعی رییس سابق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که از ابتدای مبارزات مردمی مصر تاکنون به نظر می‌رسید یکی از نامزدهای ریاست‌جمهوری باشد، با اعلام این‌که از ثبت‌نام در انتخابات انصراف داده است، بصراحت مراتب حمایت خود را از نبیل العربی اعلام کرده است.

این در حالی است که دیگر گروه‌‌های سیاسی مجزا از حزب آزادی و عدالت بشدت این نوع حمایت‌ها را محکوم و این‌گونه پشتیبانی‌ها را نوعی دسیسه و تبانی سیاسی توصیف کرده‌اند.

در واقع این انتقادات، نامزدهای ریاست‌جمهوری را نشانه نگرفته‌اند، بلکه دموکراسی و برقراری حکومت مردم‌سالار را مورد حمله قرار داده است.

در همین زمینه یکی از انقلابیون جوان مصر به الاهرام گفت: ما انقلاب کردیم، زیرا می‌خواستیم حکومتی مردم‌سالار داشته باشیم، صرف نظر از این‌که چه کسی انتخابات مجلس یا ریاست‌جمهوری را خواهد برد. برای ما مهم است که رئیس‌جمهور گماشته‌شده نداشته باشیم.

مینا نقی، یکی دیگر از چهره‌های فعال و انقلابی این عرصه نیز بیان می‌کند: «مخالفان دموکراسی محکوم به شکست هستند.»

او که خود قصد دارد نامزد مستقل شود، در ادامه می‌گوید: «ممکن است این حرف من برای عصام شرف، نخست‌وزیر مصر کمی ‌سنگین باشد، زیرا او جزو افراد رژیم سابق مصر و مخالف برقراری دموکراسی است.»

العربی طی دو کنفرانس خبری پیاپی همواره در تلاش بوده است گزارشاتی را انکار کند که اذهان عمومی‌ مردم را علیه او متشنج کرده است. اخباری هست که از تلاش فراوان او برای به دست آوردن بالاترین مقام قوه‌قضاییه حکایت می‌کند.

او حتی در یکی از برنامه‌های رسانه‌ای برای جلب بیشتر نظر مردم و نیز باقی‌ماندن در عرصه مبارزات انتخاباتی گفته بود از این‌که نام او در فهرست مخالفان انقلاب مصر قرار گرفته بسیار ناراحت است.

با این حال زمانی که حزب اخوان‌المسلمین در تلاش بود بیانیه‌ای علیه او صادر کند، شورای عالی نظامی ‌مصر که هم‌اکنون قدرت را در دست دارد، در مقابل العربی کاملا سکوت اختیار کرد.

یکی دیگر از کسانی که در این شرایط از او بسیار صحبت می‌شود عمر سلیمان، معاون حسنی مبارک است.

وی قرار است در انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شود و از طرف گروهی از مردم نیز مورد توجه و حمایت قرار گرفته است. پیش از این یکی از افراد بازنشسته و وابسته به دولت مبارک گفته بود عمر سلیمان، نامزد انتخابات نخواهد شد.

او می‌داند خیلی چیزها را می‌تواند به دست آورد، اما در مورد انتخابات ریاست‌جمهوری معتقد است شرایط لازم برایش مهیا نیست و از طرف حزب اخوان‌المسلمین و نیز شورای عالی نظامی‌ مصر مورد حمایت قرار نخواهد گرفت.

براساس برخی منابع خبری هنوز اخوان‌المسلمین و شورای عالی نظامی فرد اصلحی را که مواضع دو طرف را مورد توجه و حمایت قرار دهد، پیدا نکرده‌اند.

این دو حزب ابتدا قرار بود از سلیم العوا که قبلا مراتب توجه و احترامش را نسبت به اسلامگرایان و نیز دیگر احزاب مصر اعلام کرده بود، پشتیبانی کنند.

اما یک منبع آگاه خبر داد العوا صلاحیت لازم را برای برخورداری از حمایت شورای عالی نظامی ‌مصر ندارد.

اخوان‌المسلمین از شورای عالی نظامی خواسته است از موضعگیری در مقابل العوا دست بردارد، در حالی که شورای عالی نظامی‌معتقد است تا قبل از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری زمان کافی برای بررسی دیگر چهره‌های سیاسی حائز شرایط کاندیداتوری ریاست‌جمهوری وجود دارد.

برخی از منابع مطلع به الاهرام گفته بودند شورای عالی نظامی ‌در حال تهیه فهرست افرادی است که از نظر این شورا شرایط لازم را برای نامزدی ریاست‌جمهوری مصر دارا هستند. اغلب این افراد استادان دانشگاهی هستند، با این حال شورای عالی هنوز درخصوص صلاحیت این افراد کاملا مطمئن نیست.

تیم‌های انتخاباتی شش کاندیدای ریاست‌جمهوری اعلام کرده‌اند تقریبا متقاعد شده‌اند تلاش شورای عالی نظامی برای یافتن کاندیدای مستقل و مصلح با شکست مواجه شده است. این در حالی است که مردم مصر مکررا اعلام کرده‌اند مخالف حضور کاندیداهای مورد حمایت شورای عالی نظامی هستند.

در طول این کشمکش‌های انتخاباتی، مجلس نیز مشغول بحث و جدل بر سر قوانین و مقررات مربوط به نحوه برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری است و محوریت اصلی این مباحثات عدم توجه کافی به کمیته عالی انتخابات بوده است.

یکی از نمایندگان مردمی‌ هیات قانونگذاری مجلس در این مورد به الاهرام گفت شاید برخی مقررات مربوط به انتخابات ریاست‌جمهوری اصلاح شود، اما هیچ تغییر و تحولی نمی‌تواند باعث تاخیر بیش از حد در برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری مصر باشد.

شورای عالی نظامی‌ مصر، مواضع و تعهدات خود را برای در دست داشتن قدرت تا اوایل ماه جولای اعلام کرده و اذعان داشته است افراد سیاسی وابسته به دولت مبارک باید تا شش ماه آینده از پست‌های خود کناره‌گیری کنند.

یک‌سال قبل این شورا گفته بود برای اجرای جدول زمانبندی انتخابات زمان بیشتری لازم است تا نامزدها زمان کافی برای به دست آوردن آمادگی لازم جهت شرکت در انتخابات را داشته باشند.

مصطفی کامل آل‌سید، استاد دانشگاه علوم سیاسی مصر به الاهرام گفت: برای شورای عالی نظامی‌ بسیار سخت خواهد بود که به طور رسمی‌ تا آخر ژوئن در مسند قدرت باقی بماند. این شورا کاملا آگاه است که سیاسیون و نیز مردم انقلابی مصر خواستار انتقال سریع قدرت هستند و بخوبی می‌داند باید تابع جدول زمانبندی انتخابات ریاست‌جمهوری باشد حتی اگر این مساله به معنای بازماندن از ادامه فعالیت در عرصه قدرت یا مسیر انتخابات ریاست‌جمهوری موقت باشد.

برای این حزب موانع قانونی و سیاسی زیادی بر سر راه است و من فکر می‌کنم آنها از قافله عقب خواهند ماند، زیرا از طرف مردم خشمگین و انقلابی مصر همواره به دلیل سوءمدیریت‌هایشان مورد انتقاد قرار می‌گیرند.

الاهرام - مترجم: صدیقه حاج‌نوروزی