هشت‌پاها موجوداتی باهوش‌اند

در دهه 1950 میلادی، دانشمندان متوجه شدند هشت پاهایی که تحت آموزش و تعلیم قرار می‌گیرند، می‌توانند یاد بگیرند که به ازای حرکت از روی خطوط افقی یک مستطیل جایزه می‌گیرند و این در حالی بود که در آغاز حرکت در مقابل یک خط عمودی قرار گرفته بودند. از آن زمان محققان درباره توانمندی‌های این گروه از موجودات، تحقیقات بیشتری انجام دادند و دریافتند همه نرم‌تنانی که در رده سرپایان قرار می‌گیرند، توانایی حرکت از روی مسیرهای پر پیچ و خم، تقلید از دیگر گونه‌ها، استفاده از ابزار و یادگیری از همدیگر را دارند. در این میان، سرپایان دو بازویی و ده‌پایان از جمله موجوداتی هستند که حتی می‌توانند همزمان پیام‌های متناقضی را به همنوعانشان ارسال کنند تا به این ترتیب علیه یکی از همنوعانشان با دیگری متحد شوند. به این ترتیب می‌توانیم بگوییم جایگاه سرپایان در خانواده بزرگ نرم‌تنان مانند جایگاه دلفین‌ها در خانواده بزرگ آبزیان است. اما تنها تفاوت موجودات رده سرپایان با دلفین‌ها این است که دلفین‌ها مغز بزرگی دارند اما مغز هشت‌پاها به قدری کوچک است که نمی‌توان تصور کرد این موجودات نیز از توانمندی‌هایی شبیه به دلفین‌ها برخوردار باشند.

بررسی‌های انجام شده روی ساختار مغز هشت‌پاها نشان داده است مغز آنها شباهت بسیاری به مغز پستانداران باهوش دارد. مغز هشت‌پاها در قسمت سر آنها متــمرکز شده و این در حالی است که در دیگر نرم‌تنان مغز به صورت متمرکز در قسمتی از بدن قرار نگرفته است، بلکه متشکل از زنجیره‌ای از گره‌های عصبی است که به آنها غده عصبی گفته می‌شود. جالب این‌که مغز هشت‌پا مانند مغز ما انسان‌ها به دو قسمت تقسیم می‌شود که هر یک از این دو قسمت نیز به نوبه خود به لوب‌های اختصاصی تقسیم شده است.

یکی از ویژگی‌های اختصاصی مغز این موجودات، کوتاه بودن فاصله بین نورون‌ها یا سلول‌های عصبی است و به این ترتیب آنها می‌توانند اطلاعات دریافتی را با سرعت بیشتری در مقایسه با دیگر نرم‌تنان مورد پردازش قرار دهند.گروهی از محققان بر این باورند که هشت‌پاها علاوه بر این از نوعی حس هشیاری ابتدایی نیز برخوردارند که به کمک آن می‌توانند از تفاوت میان خود و دیگر همنوعانشان و همچنین دیگر نرم‌تنان آگاه شوند. محققان در تلاشند در خصوص بود یا نبود نورون‌های وارونه در مغز هشت‌پاها ـ که ما انسان‌ها از آن برای تشخیص احساسات و عواطف دیگران استفاده می‌کنیم ـ تحقیقات جدیدی انجام دهند.

مترجم: ندا جوادهراتی

منبع: Wired