آیا مرگ سیاسی فهرست العراقیه علاوی نزدیک است؟

بازگشت وزیران وابسته به الـــــــعراقیه به کابینه نوری المالکی نخست‌وزیر عراق بدون هیچ پیش‌شرطی صورت گرفت. پیش از این نیز نمایندگان فهرست العراقیه به تعلیق حضور خود در نشست‌های پارلمان پایان داده بودند.

بازگشت نمایندگان و وزیران العراقیه به مجلس و دولت را می‌توان زمینه‌سازی در حرکت به سمت حل اختلافات سیاسی در عراق ارزیابی کرد. فهرست العراقیه همچنین موضوع طارق الهاشمی، معاون فراری رئیس‌جمهور و از سران این فهرست را یک موضوع قضایی توصیف کرد؛ موضعی که نشان‌دهنده توافق ضمنی مطرح نشدن این قضیه در نشست آینده گروه‌های سیاسی است.

در این شرایط به نظر می‌رسد حتی کردها از اهمیت موضوع طارق الهاشمی بتدریج می‌کاهند و تلاش دارند به طور غیرمستقیم او را در مقابل دادگاه قرار دهند.

بیانیه سران قبیله طالبانی علیه طارق الهاشمی و اظهارات صریح برخی شخصیت‌های کرد مبنی بر محاکمه وی و خبرهای ضد و نقیض در مورد خارج‌شدن الهاشمی از شهر سلیمانیه حکایت از آن دارد که کردها نیز از رسیدگی به اتهامات این فرد در دستگاه قضایی رضایت دارند.

اکنون طارق الهاشمی بیشتر از 2 راه پیش رو ندارد؛ یا به فرار به خارج تن دهد یا به بغداد بازگردد و در مقابل دستگاه قضایی عراق پاسخگو باشد که هر دو مورد به معنای مرگ سیاسی وی خواهد بود. در سایه این تحولات نمایندگان 3 گروه سیاسی اتحاد ملی، العراقیه و کردها اواسط این هفته (دوشنبه‌شب) با حضور جلال طالبانی رئیس‌جمهور، نوری المالکی و اسامه النجیفی رئیس پارلمان در نشست مشترک آخرین تحولات عراق و چگونگی حل اختلافات سیاسی قبل از برگزاری نشست گروه‌های سیاسی را بررسی کردند.

سران سیاسی شرکت‌کننده در این نشست درخصوص بخشی از مسائل سیاسی، قضایی و حتی امنیتی که دغدغه ملت و گروه‌های سیاسی است، به توافق رسیدند.

شرکت‌کنندگان مقرر کردند همه گروه‌های سیاسی یکپارچه در مقابل تروریسم و گروه‌های مسلح غیرمشروع بایستند و مشکلات فی‌مابین را در چارچوب قانون اساسی حل و فصل و زمینه را برای مشارکت همه گروه‌ها و اقوام در روند سیاسی مهیا کنند و استقلال دستگاه قضایی را محترم شمارند. تحولات جدید سیاسی در عراق همچنین از فراهم‌شدن زمینه ایجاد تغییرات اساسی در فهرست العراقیه حکایت دارد. فهرستی که پس از شکل‌گرفتن دولت نوری المالکی بتدریج از دست ایاد علاوی داشت خارج می‌شد.

منابع غیررسمی فهرست العراقیه از امکان بروز شکاف بزرگ در میان این فهرست خبر می‌دهند که این روزها زمینه‌های آن با جداشدن شماری از نمایندگان و شخصیت‌های سیاسی از این فهرست جدی‌تر شده است.

پیش‌بینی‌ها حاکی است رئیس پارلمان عراق به دنبال آن است که با خروج از فهرست العراقیه جریان سیاسی جدیدی با همان نام العراقیه تشکیل دهد که از نظر طرز رفتار سیاسی با دیگر گروه‌های عراقی تضاد جدی و قابل حل نشدن نداشته باشد.

تحقق یافتن این ایده در واقع به معنای مرگ سیاسی فهرست العراقیه تحت رهبری ایاد علاوی خواهد بود؛ فهرستی که زمانی با در اختیار داشتن 91 کرسی پارلمان ادعای تشکیل دولت را داشت ولی با هوشیاری اتحاد ملی و کردها که متحد دیرینه شیعیان در عراق محسوب می‌شوند، نتوانست در این قضیه کاری از پیش ببرد.

به گفته شاکر کتاب، سخنگوی سابق فهرست العراقیه موضعگیری‌های منفی ایاد علاوی علیه روند سیاسی و درخواست وی از مردم برای مشارکت نکردن در انتخابات آینده، پرونده اتهامی طارق الهاشمی و مشکل‌آفرینی صالح المطک معاون نخست‌وزیر به آن منجر شده است تا اسامه نجیفی به عنوان شخصیت مطرح العراقیه معرفی شود.

البته حمایت ابراهیم جعفری، رئیس اتحاد ملی از اسامه نجیفی را باید عامل موثری برای تقویت روابط و گرایش گروه‌های سیاسی به العراقیه در سایه تغییرات در این فهرست دانست.

در این شرایط کردها نیز تمایل دارند با اسامه النجیفی همکاری داشته باشند تا به مشکلات مناطق مورد اختلاف خود در استان نینوا که در آن اعراب و کردها به طور مشترک زندگی می‌کنند، بدون آن که درگیری بروز کند پایان دهند.

اسامه النجیفی اکنون به عنوان رئیس مجلس عراق و رئیس قبایل الخالدی‌ها که شامل اهل سنت و شیعیان است به عنوان یکی از مطرح‌ترین شخصیت‌های اعراب اهل سنت در شمال عراق به شمار می‌رود و با کشورهای عربی خصوصا کویت و عربستان هم رابطه و تماس دارد.

پیش‌بینی می‌شود اگر اختلافات گروه‌های سیاسی عراق بر مبنای توافق میان طالبانی، مالکی و اسامه النجیفی حل و فصل شود، النجیفی بتواند در زمینه تغییر مواضع کشورهای عربی در قبال عراق هم نقش بسزایی ایفا کند.