اینجا همه جام قهرمانی می‌خواهند

سال‌هایی که نتیجه‌گرایی در فوتبال ایران با سرعتی شبیه سرعت نور رو به رشد بوده است. اتفاقی که شاید دور از انتظار باشد اما عجیب نیست.

استقلال چهارمین شکست خود را در هفته بیستم لیگ مقابل تیم قعر جدولی مس کرمان پذیرا می‌شود، پیش از این در دیدار مقابل سپاهان تن به تساوی داده است و حالا همچنان صدرنشین این دوره از رقابت‌هاست، تیم 40 امتیازی لیگ که با این باخت رقابت صدرنشینان را داغ کرده و البته موقعیت خودش را متزلزل. موضوع اما، این نیست... .

کمی دورتر از مستطیل سبز، جایی که هواداران این تیم روی سکوهای سرد آزادی نشسته‌اند، صداهایی به گوش می‌رسد که با موقعیت استقلال در این فصل تناسبی ندارد.

فریاد نارضایتی تماشاگران حاضر در ورزشگاه از شکست برابر مس کرمان عملکرد استقلال در طول فصل را هم زیر سوال برد و باعث تعجب و حیرت کادر فنی این تیم شد.

اتفاقی که فقط استقلال آن را تجربه نکرده است و شاید تمام تیم‌های بزرگ فوتبال ما دست‌کم یک بار طعم آن را چشیده‌اند، محبوبیت‌هایی که کاملا تحت تاثیر نتیجه است و یک مربی را همان‌طور که به اوج می‌رساند با سرعتی بیشتر به زمین می‌زند.

مظلومی که چند هفته پیش بعد از پیروزی تیمش برابر داماش گفته بود تماشاگران حتی بدون جام قهرمانی هم دوستش دارند حالا دچار تردید شده است، او بعد از شکست برابر مس کرمان در واکنش به اعتراض‌ها می‌گوید: هواداران با یک باخت خانگی همه چیز را فراموش می‌کنند و نمی‌دانم دنبال چه چیزی هستند. حالا نه‌تنها مظلومی، بلکه همه مربیان شاغل در لیگ برتر خوب می‌دانند که تماشاگران بیش از هر چیز برد می‌خواهند و برتری و جام، دیگر دورانی که مربی با بازی‌های زیبای تیمش و چند پیروزی محبوب می‌شد و محبوب می‌ماند سرآمده است.

یک جستجوی اینترنتی در سایت‌ها و وب‌سایت‌های هواداران دو تیم پرسپولیس و استقلال نشان می‌دهد بین پرسپولیسی که این فصل افت کامل داشته است و در مکان هفتم جدول قرار دارد با استقلالی که صدرنشین است و در دو، سه بازی اخیر بخصوص بعد از جدایی فرهاد مجیدی با افت مواجه شده، تفاوت چندانی از نظر نارضایتی‌ها نیست.

مظلومی از دید خیلی از طرفداران استقلال که در فضای مجازی به تبادل نظر با یکدیگر پرداختند، مربی محتاطی شناخته می‌شود که تمام ناکامی‌های تیمش به این احتیاط برمی‌گردد.

در پرسپولیس هم وضع همین است، در این فصل استیلی بارها بعد از هر شکست تنها مقصر شناخته شد، اتفاقی که هیچ بعید نیست دنیزلی هم در آینده‌ای نه چندان دور آن را تجربه کند اما در پایین آمدن‌آستانه تحمل طرفداران فوتبال و توجه صرف آنها به نتیجه غیر از مربیان دلایل دیگری هم هست، دلایلی که عاقبت به قربانی‌شدن مربیان و محبوبیت آنها می‌انجامد.

مجید نامجومطلق، پیشکسوت تیم فوتبال استقلال تهران در گفت‌وگو با «جام‌جم» اعتراض هواداران استقلال بعد از شکست برابر مس کرمان را با وجود صدرنشینی این تیم غیرمعقول می‌خواند و می‌گوید: زمان ما کمتر چنین اتفاقاتی رخ می‌داد، اما الان هواداران زود برآشفته می‌شوند و این اعتراض را در هر شرایطی مطرح می‌کنند.

به نظر من هواداران استقلال از زمان جدایی فرهاد مجیدی این ناراحتی را دارند و منتظر کوچک‌ترین فرصت هستند که آن را به گوش مربی و مسوولان برسانند. مجیدی بازیکنی بود که علاوه بر محبوبیت در مسائل روحی و روانی و فنی تیم تاثیرگذار بود و در حقیقت برای استقلال یک مهره قابل اتکا و تعیین‌کننده به حساب می‌آمد.

حالا تماشاگران استقلال این افت را به حساب نبودن او می‌گذارند که واقعیت هم دارد و از این گله‌مند هستند که چرا مسوولان استقلال تن به جدایی فرهاد مجیدی دادند و به این ترتیب به مظلومی اعتراض می‌کنند.

چیزی که در تیم‌های دیگر از جمله پرسپولیس دیده شده که مثلا یک مربی در جذب بازیکنان نقشی نداشته است، اما بعد از یکی، دو نتیجه نامطلوب مقصر اصلی ناکامی‌ها شناخته شده و تحت فشار قرار گرفته است، این مساله یعنی فراز و نشیب بین تشویق‌ها و اعتراض‌ها در تیم‌های بزرگ ایران بعضا قابل قبول نیست.

محمد رحیم‌زاده، روان‌شناس و محقق آسیب‌شناسی مسائل ورزشی معتقد است هواداران فوتبال در کشور ما در چند سال اخیر تفاوت‌های زیادی داشته‌اند، تفاوت‌هایی که متاثر از تغییرات جامعه است و این گروه را شبیه انبار باروت آماده انفجار کرده است.

وی با بیان این مطلب می‌گوید: در گذشته به طور مثال اگر آدم موجه و محبوبی مثل علی پروین، سرمربی تیمی مثل پرسپولیس می‌شد به دلیل این محبوبیت تحمل طرفداران برابر شکست آنقدر بالا می‌رفت که حتی تیم بازنده تشویق می‌شد، اگر خاطرتان باشد شعار «اول بشی، آخر بشی دوستت داریم» نشات‌گرفته از این طرز تفکر بود، اما تحقیقات نشان می‌دهد که این شعار در سال‌های اخیر کمتر شنیده شده است.

ورود مدیران غیرفوتبالی نتیجه‌گرا به فوتبال بیشتر از قبل و تلاش آنها برای اثبات این که می‌توانند در ورزش هم موفق باشند این روحیه را به هواداران هم منتقل کرده است.

بردن و پیروزی به هر قیمتی باعث می‌شود در زمان شکست احترام‌ها شکسته شود، محبوبیت‌ها خدشه‌دار شود و آنچه مهم باقی می‌ماند نتیجه‌ای است که روی تابلو رقم خورده است، حتی اگر آن تیم به طور مثال 10 بازی پشت سر هم را برده باشد.

افشین پیروانی برای پرداختن به این مساله پرسپولیس را الگو قرار می‌دهد و به «جام‌جم» می‌گوید: این فصل خیلی از اعتراض‌ها در پرسپولیس به حساب افت و ضعف این تیم گذاشته شد، اعتراض‌هایی که منطقی هم به نظر می‌رسیدند، اما فوتبال بی‌رحم شده است، شک نکنید مثلا اگر پرسپولیسی که شاهین بوشهر را با چهار گل برد در دو بازی بعد ببازد حتی دنیزلی هم برای به دست‌آوردن محبوبیتی که داشته کار سختی خواهد داشت.

به نظر من این فقط مختص پرسپولیس نیست، همین استقلال هم اگر دو، سه باخت بیاورد کسی نمی‌گوید این تیم صدرنشین است یا حالا دچار افت شده، بلکه اولین کسی که مورد انتقاد واقع می‌شود سرمربی است که تا دیروز چندین و چند لقب خوب را به خود اختصاص داده است.

علت این تغییر در هواداران فوتبال به نظر من نوع ارتباطی است که مدیران و مربیان امروزه با مردم برقرار می‌کنند، در گذشته این ارتباط دوستانه‌تر و صمیمانه بود و مردم صداقت مسوولان را باور می‌کردند و به همین دلیل فرصت بیشتری را برای آنها قائل بودند، اما حالا در صفحات روزنامه‌ها دنبال واقعیت هستند و فاصله‌ای را احساس می‌کنند.

منصور پورحیدری، سرپرست تیم فوتبال استقلال تهران در گفت‌وگو با «جام‌جم» با اشاره به شکست این تیم مقابل مس کرمان می‌گوید: انتظار نداشتیم با این که استقلال صدرنشین مطلق لیگ است هواداران با یک باخت شعارهای تندی به زبان بیاورند. به هر حال افت برای هر تیمی هست و توصیه ما این است که نه‌تنها در استقلال بلکه درهمه تیم‌ها طرفداران موقعیت‌سنج و واقع‌بین باشند، همین مربی که مورد اعتراض قرار می‌گیرد هفته‌ها باعث خوشحالی هواداران بوده است، به نظر من غرور بازیکنان و توقع بالای هواداران باعث شده تا این اتفاقات در فوتبال زیاد دیده شود که واقعا درست نیست، فوتبال ما همیشه به داشتن هوادارانی فهیم و صبور بالیده است و نباید اجازه دهیم محاسن فوتبال ما به عیب تبدیل شود.

شاید به همین دلیل است که در سال‌های اخیر مربیان هم مثل گذشته برای حضور در تیم‌های محبوبشان تعصب نشان نمی‌دهند، هر جا بتوانند قرارداد بهتری ببندند و آرامش بیشتری داشته باشند آن را در اولویت قرار می‌دهند چون با پذیرفتن مسوولیت سخت هدایت تیم‌های بزرگ علاوه بر منفعت‌هایی که می‌برند گاهی ضرر هم می‌کنند، ضرری بزرگ مثل از دست‌دادن ساده محبوبیتی که سخت به دست آمده است.

سارا احمدیان - جام‌جم