بستری برای ارزیابی استعدادهای تلویزیونی

با وجود آن که تله‌فیلم، مستند و پویانمایی از پرمخاطب‌ترین آثار تلویزیون محسوب می‌شوند، اما جای ثابتی برای ارزیابی این‌گونه آثار در تلویزیون پیش‌بینی نشده بود و معمولا استعداد و هنر کسانی که در این‌گونه آثار حضور داشتد در جشنواره‌های دیگر هم چندان دیده نمی‌شد. اما با برگزاری نخستین جشنواره تلویزیونی جام‌جم تا حد زیادی تلاش سازندگان آثار برتری که در این 3 حوزه فعالیت می‌کنند، به چشم می‌آید و در معرض قضاوت داوران مختلف قرار می‌گیرد.

عباس رافعی که در نخستین جشنواره جام‌جم جایزه ویژه بیداری اسلامی در بخش تله‌فیلم را به خود اختصاص داده، می‌گوید: باید قبول کنیم که برگزاری چنین جشنواره‌هایی به رشد حرفه‌ای فیلمسازان می‌انجامد و فیلمساز تلویزیون حتما به این نکته دقت خواهد کرد که اثرش علاوه بر این که از تلویزیون پخش می‌شود بعدها نیز مورد قضاوت قرار خواهد گرفت. بنابراین تلاش می‌کند با احساس مسوولیت بیشتری اثری را جلوی دوربین ببرد.

حجت قاسم‌زاده اصل هم که با دست پر از اختتامیه این جشنواره بازگشت و فیلم «قصه‌ها و واقعیت» او در چند بخش مختلف جایزه گرفته به تاثیرات مثبت برگزاری چنین جشنواره‌هایی اشاره می‌کند و می‌گوید: جشنواره‌ای که من دیدم خیلی خوب بود. واقعیت این است که وجود چنین جشنواره‌هایی به آدم یادآوری می‌کند که فیلمش در جایی دیده می‌شود و بنابراین همه تلاش می‌کنند کارهای بهتری ارائه کنند. همین تلاش برای ارائه کارهای بهتر از سوی فیلمسازان می‌تواند بزرگ‌ترین ثمره وجود جشنواره‌ای مثل جام‌جم باشد.

این کارگردان شناخته شده حوزه تله‌فیلم تصریح می‌کند: من وقتی ساخت فیلمی را به پایان می‌رسانم واقعا غصه‌ام می‌گیرد که کار بعدی‌ام را با چه مضمونی بسازم. من فیلم‌هایم را برای مخاطب تلویزیون می‌سازم و طبیعی است که دوست دارم او نهایت لذت را از کاری که برایش انجام می‌دهم، ببرد. به همین دلیل تلاش می‌کنم کم‌فروشی نکنم، یعنی در صدابرداری، تصویربرداری، فیلمنامه و همه عناصر یک اثر تلویزیونی می‌کوشم استانداردها را رعایت کنم. جشنواره می‌تواند این حس را در افراد مختلف تقویت کند.

مسعود صفوی، تهیه‌کننده مجموعه شیرین «شکرستان»‌ هم که در مراسم افتتاحیه، چند جایزه به خود اختصاص داد، می‌گوید: کسانی که برای تلویزیون برنامه تولید می‌کنند، بهترین داور و مشوق اصلی‌شان مردم هستند؛ چراکه اساسا این برنامه‌ها برای مردم تولید می‌شود؛ اما وقتی سالانه جمعی از نخبگان، آثار آنها را داوری کنند، اتفاق قابل توجهی از نظر کیفی می‌‌افتد، خصوصا اگر داوران نخبه‌ای برای این جشنواره انتخاب شده باشند.

این تهیه‌کننده عرصه انیمیشن به نکته ظریفی اشاره می‌کند: در کشور ما، جشنواره‌های هنری متعددی برگزار می‌شود و هر جشنواره تازه‌ای که قرار است در این راستا راه‌اندازی شود، باید نگاه متفاوت و ویژه‌ای به موضوع داشته باشد. «نگاه نو» می‌تواند ماندگاری و نفوذ یک جشنواره را بالا ببرد.

این طور که به نظر می‌رسد، وجود جشنواره‌ای مثل جام‌جم از نیازهای رسانه ملی بوده است. عباس رافعی برگزاری جشنواره‌ای مثل جام‌جم را پرکننده خلأیی می‌داند که برای شکوفایی تولیدات رسانه مفید است. او با اشاره به رشد کیفی تله‌فیلم در تلویزیون می‌گوید: فکر می‌کنم تولید 800 تله‌فیلم یک انقلاب در حوزه تولید تله‌فیلم محسوب می‌شود که با مدیریت صحیح به اینجا رسیده است. البته ما توقع نداریم که تمام این فیلم‌ها فاخر باشد. بلکه اگر از این تعداد 80 فیلم فاخر و تاثیرگذار باشند، کافی است.

وی می‌افزاید: من به عنوان کسی که بیشتر این آثار را دیده‌ام، احساس می‌کنم جای بسیاری از تله‌فیلم‌های دیگر در این جشنواره خالی بود. چون هیات انتخاب تلاش کرده بود در هر موضوعی تنها یک فیلم انتخاب کند در حالی که بعضی وقت‌ها فیلم‌های خوبی در یک حوزه ساخته شده بودند که بناچار مجبور شدند فقط یک اثر را انتخاب کنند.

این کارگردان سینما و تلویزیون به نکته دیگری هم اشاره می‌‌کند، او می‌گوید: داورانی که انتخاب شده بودند بیشتر دنبال معیار فیلم‌های سینمایی برای تلویزیون بودند نه معیار فیلم‌های تلویزیونی برای تلویزیون. به عبارت دیگر، گاه احساس می‌شد متر و معیاری که انتخاب کرده بودند، متر و معیاری نبود که تمام رسانه ملی را دربرگیرد. اگرچه در مجموع انتخاب‌های جشنواره خوب بود.