بازیافت سنتی یخچال‌ها تهدیدی برای محیط زیست

امروزه آمریکا 28 درصد زباله‌های خود را بازیافت می‌کند که این میزان در 15 سال گذشته تقریبا 2 برابر شده است.

این آمارها نشان‌دهنده موج عظیمی از توجهات جهانی به بازیافت و کاهش انواع پسماندهاست، به طوری که تحقیقات زیست محیطی نشان می‌دهد بازیافت محصولات بخش صنعتی و تجاری امری بسیار پیچیده بوده و به سادگی عملی نیست. امروزه مشخص شده است که بازیافت زباله‌های بخش صنعت به صورت زیرپله‌ای و خارج از استانداردهای زیست محیطی نتایج غیرقابل جبرانی به دنبال دارد.

از این رو با توجه به اهمیت بازیافت زباله‌های صنعتی و تجاری، سازمان تحقیقات محیط زیست آلمان به بررسی بازیافت یخچال‌ها که موضوع مورد توجه محافل علمی در دهه‌های اخیر بوده، پرداخته است. این تحقیقات نشان داده که بازیافت یخچال‌ها به روش سنتی و غیراستاندارد می‌تواند 100 برابر بیشتر از انتشار گازهای مخرب لایه ازن بر اثر استفاده از یخچال‌های قدیمی حاوی این گازها به محیط زیست آسیب برساند.

در این مطالعات روش‌های متفاوت بازیافت یخچال به منظور جداسازی گازهای مخرب لایه ازن و فوم از بدنه و دیگر قطعات یخچال برای از رده خارج کردن آنها با توجه به تاثیرات زیست محیطی و پتانسیل گرمایش جهانی مورد بررسی قرار گرفته است.

روش بازیافت استاندارد روشی است که در آن بیش از 90 درصد گازهای مخرب لایه ازن، هیدروکلروفلوروکربن‌ها (CFCها)، جداسازی و نابود شوند. به این ترتیب کشورهایی که بازیافت استاندارد یخچال‌ها را در دستور کار قرار داده‌اند باید با استفاده از امکانات پیشرفته مکانیزه اقدام به این امر کنند. در این رویکرد، مبرد( سرد کننده ) از مدار خنک‌کننده یخچال‌های فرسوده طی پروسه‌ای به صورت مایع خارج می‌شود و سپس فوم‌های عایق با رعایت موازین زیست محیطی جدا می‌شوند.

از آنجا که حذف و جایگزینی مواد مخرب لایه ازن هیدروکلروفلوروکربن‌ها (CFCها) براساس پروتکل مونترال سال‌هاست که در دستور کار دولت‌ها قرار گرفته و حذف و جایگزینی گازهای هیدروکلروفلورکربن‌ها تا پایان سال 2010 میلادی در کشورهای در حال توسعه نظیر ایران با همکاری بخش صنعت به اجرا گذاشته شد، کنترل و نظارت بر تثبیت دستاوردهای گذشته این پروتکل برای حفاظت از لایه ازن و کنترل گرمایش جهانی بسیار اهمیت دارد.

با بازیافت غیراستاندارد یخچال‌های صنعتی و خانگی علاوه بر انتشار گازهای مخرب لایه ازن که در لوله‌های حاوی مبرد این یخچال‌های فرسوده محصور است، تلاش سال‌های گذشته کارشناسان و دولت‌ها برای حذف و جلوگیری از انتشار این گازهای مخرب در فضا کمرنگ می‌شود. این در حالی است که باید به بازیافت عایق فوم‌هایی که در بدنه این یخچال‌ها به کار برده شده است نیز توجه ویژه‌ای کرد.

بر این اساس و در راستای برنامه‌های ابتکاری حفاظت از تغییرات آب و هوایی، بسیاری از کشورهای پیشرو در زمینه برنامه‌های حفاظت از محیط زیست، اقدام به ایجاد طرحی در زمینه بازیافت تجهیزات یخچال‌های حاوی مواد مخرب لایه ازن کرده‌اند.

نکته مهم در زمینه این طرح‌های ابتکاری آن است که آنها به این موضوع پرداخته‌اند که چطور اقدام به جداسازی مواد مخرب لایه ازن از بخش فوم بدنه عایق یخچال‌ها کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد، تغییر اساسی در زمینه روش‌های بازیافت یخچال‌ها در اوایل دهه 1990 شکل گرفت که منجر به معرفی روش‌های جدیدی در زمینه مراحل بازیافت یخچال‌های فرسوده شد.از نقطه‌نظر صرفا اقتصادی، بازیافت سنتی فوم می‌تواند یک روش اقتصادی و مناسب ارزیابی شود. بر این اساس با توجه به هزینه‌های مورد نیاز برای سرمایه‌گذاری و با درنظرگرفتن هزینه‌ نیروی کار و توجه به دستورالعمل بازیافت قطعات از یخچال‌های مستعمل، بی‌شک روش‌های سنتی و دستی ارزان‌ترین و ساده‌ترین گزینه به نظر می‌رسد، اما این روش‌ها برای محیط زیست بسیار خطرناک است.