بزرگ‌ترین کتابخانه‌های جهان

اگرچه در این معرفی به چنین اتفاق‌های ناگواری اشاره نکردم، اما وجه خوشایند این حادثه‌ها ساخت و سازهای بهتر همراه با استفاده درست از تکنولوژی در دنیای مجهز امروزمان بوده که موجب شده افراد بتوانند حتی بدون مراجعه به کتابخانه‌ها از طریق سایت‌هایشان به منابع مورد نیاز خود دست پیدا کنند. در اینجا سعی کرده‌ام چند کتابخانه بزرگ و معتبر جهان را برای نمونه معرفی کنم.

این کتابخانه در واشنگتن دی‌سی، پایتخت ایالات متحده آمریکا یکی از بزرگ‌ترین کتابخانه‌های جهان است که بیش از 147 میلیون منبع در زمینه‌های مختلف را نگهداری می‌کند. عموم مردم می‌توانند از منابع این کتابخانه استفاده کنند. اما فقط اعضای کنگره آمریکا، قضات دیوان عالی کشور، کارمندان کتابخانه و کارمندان رسمی دولت می‌توانند کتاب‌ها را به امانت بگیرند. استفاده از اطلاعات سایت رسمی کتابخانه کنگره آمریکا به نشانی www.loc.gov برای عموم مردم رایگان است.از 147 میلیون منبع نگهداری ‌شده در این مرکز، حدود 33 میلیون کتاب چاپی به 470 زبان دنیا و بیش از 64 میلیون نسخه خطی، 16 میلیون میکروفیلم، 5 میلیون نقشه، فیلم، موسیقی، صداهای ضبط‌‌ ‌شده و... اختصاص دارد.

کتابخانه ملی چین در غرب پکن قرار دارد. در 365 روز سال باز است و به طور شبانه روزی، خدمات آنلاین خود را در سایت www.nlc.gov.cn در اختیار مراجعان قرار می‌دهد.

هسته اولیه تشکیل کتابخانه ملی چین، همان کتابخانه سلطنتی پکن بوده است که در 1909 تاسیس و سال 1912 در آن به روی عموم گشوده شد. پس از تاسیس جمهوری خلق چین، کتابخانه پکن به کتابخانه ملی چین تغییر نام داد. این کتابخانه در خدمت قوه مقننه مرکزی، دولت، موسسات تحقیقاتی کلیدی، فرهنگستان و عموم مردم است. منابع مختلف این کتابخانه در مجموع بیش از 24 میـلیـــون است. در این مجموعه 270 هزار جلد کتاب کمیاب، 6‌/‌1 میلیون جلد کتاب در زمینه کلی باستان و 35 هزار نسخه خطی وجود دارد.

این کتابخانـــه با بیش از 20 میلیون منبع در شهر اُتاوا قرار دارد که ساختمان آن با سازمان آرشیوهای ملی کانادا مشترک است. هدف اصلی این مرکز، گردآوری و نگهداری منابع و میراث فرهنگی منتشر شده در داخل و خارج کانادا و ترویج آن نزد کانادایی‌هاست.

کتابخانه ملی کانادا 5 طبقه دارد و به هر دو زبان رسمی کشورش (انگلیسی و فرانسوی)، به صورت عمومی و الکترونیکی در سایت www.collectionscanada.gc.ca به مراجعان خدمات ارائه می‌کند. کتابخانه ملی کانادا مجموعه‌های جالبی دارد: مجموعه الکترونیکی (کتاب‌ها و نشریات ادواری کانادا)، مجموعه جاکوب ام.لوی. (آثار قدیمی مربوط به قوم یهود)، ادبیات کودکان برای افراد زیر 16 سال، نسخ خطی ادبی،‌ موسیقی، کتاب‌شناسی‌های ملی کشورهای خارجی، ‌مجموعه روزنامه‌های جاری و تمامی روزنامه‌های قومی کانادا، انتشارات رسمی دولت‌های فدرال، ایالتی و سرزمینی کانادا،‌ انتشارات رسمی خارجی و بین‌المللی،‌ مجموعه‌ای از انتشارات تاریخی و معاصر بریتانیا، ایالات متحده و فرانسه، کتب کمیاب، کتب مرجع با تاکید بر علوم اجتماعی و انسانی و در نهایت مجموعه راهنماهای کانادا.

آلمان هیچ‌گاه کتابخانه ملی جامعی به ‌صورت یکپارچه نداشته است. کتابخانه ملی و مرکز اطلاعات کتابشناختی آلمان با اتحاد مجدد این کشور در 1990 شکل گرفته است. فراز و نشیب‌های سیاسی آلمان (جدایی و اتحاد مجدد آن طی دهه‌های گذشته) موجب شده تا ساختمان کتابخانه ملی آن در سه محل جدا (فرانکفورت، لایپزیک، برلین) مستقر شود. این سه بخش با هماهنگی کامل فعالیت می‌کنند و در مجموع 26 میلیون منبع دارند که روزانه حدود 1200 عنوان جدید نیز به این مجموعه‌ها افزوده می‌شود. به هر کدام از این کتابخانه‌ها، مسوولیت‌های خاصی واگذار شده است. مثلا مرکز فرانکفورت مسوول تامین اطلاعات و زیرساخت‌های ارتباطی، تولید، بازاریابی و توزیع خدمات کتابشناختی ملی است. مرکز لایپزیک نیز از کتاب‌های قدیمی در «موزه کتاب و نوشته‌های آلمان» نگهداری می‌کند. اطلاعات بیشتر درباره این دو مرکز را می‌توانید در سایت http:‌/‌‌/‌www.d-nb.de مشاهده کنید.

کتابخانه بریتانیا در شهر لندن است و روزانه بیش از 16 هزار نفر از سایت این کتابخانه به نشانی www.bl.uk دیدن و از خدمات آن استفاده می‌کنند.

گرچه طی جنگ جهانی دوم و بر اثر حملات هوایی، ساختمان موزه بریتانیا آسیب دید و کتابخانه 200 هزار جلد از منابع مجموعه خود را در ساختمان اصلی از دست داد و حدود 30 هزار جلد روزنامه در بخش روزنامه‌های کتابخانه از بین رفت، امروز این کتابخانه با داشتن 150 میلیون نسخه عنوان در رده اول تعداد منابع جهان است. جالب است بدانید که سالانه 3 میلیون منبع به این کتابخانه افزوده می‌شود.

مجموعه کتابخانه بریتانیا شامل مجموعه‌های منحصر به فرد و کمیابی است که از آن میان می‌توان به مجموعه‌های شرقی در زمینه علوم انسانی، اجتماعی و سیاسی، مجموعه آرشیو صدا شامل منابع ضبط‌ شده در زمینــــه تاریخ و آثار موسیقی از قرن 16 تاکنون، تاریخ شفاهی ملل و صدای حیات وحش و مجموعه نمونه‌های آثار ثبت اختراع اشاره کرد.