ناتوانی آمریکا در تحریم بانک مرکزی ایران

جالب اینجاست که حتی خود دولت باراک اوباما نیز با وجود برخورداری از امکان قانونی از اجرای تحریم بانک مرکزی ایران سر باز زده است تا جایی که برخی سناتورهای تندرو کنگره تهدید کرده بودند که با تصویب طرح الزام‌آور دیگری، باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا را مجبور به اعمال تحریم برعلیه بانک مرکزی ایران می‌کنند. کنگره آمریکا سال گذشته با تصویب قانونی این امکان را به دولت آمریکا داد تا بانک‌های ایران و از جمله بانک مرکزی را تحریم کند، اما اوباما تاکنون از اجرای این بخش از قانون مصوب کنگره طفره رفته که این امر باز نشانگر بی‌اعتقادی دولت آمریکا به اجرایی بودن تحریم بانک مرکزی ایران است.

با این حال، تندروهای موجود در حاکمیت آمریکا که در هر دو حزب حاکم و رقیب این کشور ـ جمهوریخواه و دموکرات ـ حضور دارند، حدود 3‌ماه پیش در اواسط مردادماه تلاش‌های خود را برای فشار بر دولت آمریکا برای تحریم بانک مرکزی ایران، افزایش دادند که این امر با پوشش رسانه‌ای گسترده‌ای نیز همراه شد. در مرداد ماه 90 سناتور از 100 سناتور عضو کنگره آمریکا ـ از هر دو حزبشان ـ در نامه‌ای به اوباما خواستند با تشدید اعمال فشارهای مالی و بانکی به ایران، بانک مرکزی را تحریم کند.

این نامه توسط مارک کرک، سناتور جمهوریخواه و چارلز شامر سناتور دموکرات تهیه شد؛ اما اعلام آن با سکوت معنی‌دار خود دولت آمریکا، متحدان بین‌المللی آن بویژه اروپا و نهادهای مالی بین‌المللی چون صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی روبه‌رو شد؛ به طوری که هیچ‌گاه اظهارنظر صریح و شفافی از آنان در حمایت صریح و شفاف از این تصمیم به گوش نرسید. شرایط شکننده و غیرقابل پیش‌بینی اقتصادی و سیاسی جهان نظیر تشدید بحران اقتصادی در اروپا و نیازمندی اروپاییان به نفت ایران با توجه به وضعیت شکننده تولید نفت در لیبی و تزلزل حاکمیت در عربستان سعودی و افزایش موج بیداری اسلامی در خاورمیانه، استراتژیست‌های اروپایی و آمریکایی را بر آن داشت تا از هرگونه تحریک جدید ایران با تحریم بانک مرکزی که به توصیف وال‌استریت ژورنال «اعلان جنگ تمام‌عیار مالی علیه ایران‌» است، خودداری کنند. در ایران نیز بانک مرکزی و سایر نهادهای قدرتمند، واکنش سرد و همراه با بی‌اعتنایی نسبت به این تهدید نشان داده و آن را جدی نگرفتند.

محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی در اظهارنظری کوتاه در این باره گفت: بانک مرکزی هر کشوری مستقل است و وابسته به دولت نیست که قابل تحریم باشد. پس تحریم آن در حقیقت تحریم ملت ایران است و تحریم‌کنندگان از نظر حقوقی مورد تمسخر دنیا قرار می‌گیرند.

از سوی دیگر مدیرعامل شرکت بورس و اوراق بهادار گفت: معامله قراردادهای آتی ارز در انتظار مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی است.حسن قالیباف‌اصل روز شنبه در گفت‌وگو با ایرنا، با اشاره به طراحی قراردادهای آتی سهام در شرکت بورس و اوراق بهادار، افزود: این شرکت اوراق آتی ارز را تهیه و به سازمان بورس و اوراق بهادار ارائه کرده است.به گفته قالیباف اصل، این طرح در شورای عالی بورس نیز بررسی شده و این شورا نظر مثبت نسبت به آن داشته است.وی اظهار کرد: البته کمیته فرعی شورای بورس فعلا با کلیات این طرح موافقت کرده و بر همین اساس در آینده می‌توان شاهد معامله آتی ارز در بازار سرمایه بود.

مدیرعامل شرکت بورس و اوراق بهادار تصریح کرد: اگر هماهنگی‌های لازم با بانک مرکزی درخصوص انتشار قراردادهای آتی ارز انجام شود و این بانک مجوز لازم را ارائه کند به طور قطع بورس اوراق بهادار آمادگی لازم را برای انتشار این اوراق دارد.در شرایطی که نرخ ارز به یکی از متغیرهای کلیدی اقتصاد کشور تبدیل شده، نیاز به استفاده از این اوراق بیشتر از گذشته احساس می‌شود. با استفاده از قراردادهای آتی ارز، سرمایه‌گذاران و تجار می‌توانند خود را در برابر نوسانات آتی نرخ ارز بیمه نموده و از بابت تغییر نرخ ارز در آینده نگرانی نداشته باشند.