چرا آمریکا نمی‌تواند به ایران حمله نظامی کند؟

نیویورک‌تایمز اضافه کرد: آمریکا همچنین قصد دارد شمار بیشتری از کشتی‌های نظامی خود را در منطقه، مستقر کند. براساس این گزارش، آمریکا در گام دیگری برای مقابله با نگرانی‌های خود برای افزایش روابط نظامی با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس یعنی 6 کشور عربستان،‌ قطر، بحرین، کویت، عمان و امارات برنامه‌ریزی می‌کند.

این روزنامه ادامه می‌دهد: گرچه دولت آمریکا با تک‌تک کشورهای جنوب خلیج‌فارس، روابط نظامی دوجانبه دارد ولی واشنگتن قصد دارد ساختار امنیتی جدیدی را در منطقه خلیج‌فارس ایجاد کند که براساس آن کشتی‌های هوایی، دریایی و دفاع موشکی (در کشورهای جنوب خلیج‌فارس)‌، ادغام می‌شوند. ژنرال کارل هورست از فرماندهان ارشد ارتش آمریکا در این باره گفته است: برنامه‌ریزی برای ایجاد ساختار جدید امنیتی در منطقه خلیج‌فارس «بازگشت به آینده» است. در این برنامه شمار کمتری از نظامیان آمریکایی در منطقه مستقر می‌شوند. اما این نظامیان از توانمندی‌های بالایی برخوردار خواهند بود و برنامه‌های آموزشی و همکاری با ارتش‌های منطقه انجام خواهد شد. آیا تداوم حضور نظامی آمریکا در منطقه و تقویت کیفی نیروهای آمریکایی خبر از تهدید نظامی علیه ایران را در آینده‌ای نزدیک می‌دهد؟ فرض این نوشتار که بر اساس آن استدلال می‌کند عبارت است از:

منطق رئالیستی حاکم بر دولتمداران آمریکا ایجاب می‌کند تا زمانی که ابزارهای دیپلماسی اجباری از قبیل تحریم و تهدید به طور کامل استفاده نشده‌اند، استفاده از قدرت نظامی غیرعقلایی و دارای هزینه‌های بسیار خواهد بود.

دولت آمریکا با همگام کردن 3 پرونده ایران، قصد دارد شدیدترین فشار را پس از جنگ تحمیلی به ایران وارد کند. اتهامات نقض حقوق بشر در ایران با استفاده از گزارش احمد شهید، اتهام دخالت ایران در ترور سفیر عربستان و بالاخره گزارش آینده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که به گفته دیپلمات‌های غربی قرار است به جزئیات انحراف هسته‌ای ایران در بعد نظامی اشاره شود، فضای بسیار منفی علیه جمهوری اسلامی در جامعه بین‌المللی ایجاد خواهد کرد.

با این همه دلائل زیر نشان می‌دهد، برنامه آمریکا در پیش بردن همزمان این اتهامات تشدید تحریم‌ها علیه ایران است و در آینده نزدیک اقدام نظامی علیه ایران در دستور کار نیست.

1ـ شعار اوباما در انتخابات سال 2008 شعار ضد جنگ بود. یکی از دلایل خروج نیروهای آمریکایی از عراق را باید تحقق وعده اوباما دانست که برای انتخابات سال 2012 او بسیار مفید خواهد بود. آغاز جنگی دیگر برای ورود مجدد اوباما به کاخ سفید بسیار پرهزینه خواهد بود.

2ـ افکار عمومی در آمریکا دغدغه امنیتی مانند سال 2008ـ 2001 ندارد. دغدغه اصلی آنها بحران‌های مالی است که در جنبش وال استریت خود را نمایاند. یکی از خواسته‌های مردم و گروه‌های مدنی در جنبش وال استریت پایان جنگ بود.

3ـ پروژه اصلی اوباما در خاورمیانه از سال 2008 تاکنون بحران افغانستان بوده است. مذاکره با طالبان دغدغه اصلی پنتاگون است. اظهارات لئون پانتا وزیر دفاع آمریکا و طراح اصلی ترور بن لادن به هنگام قبول مسوولیت پنتاگون ما را به این نتیجه رهنمون می‌کند، آمریکا تا زمانی که از جبهه افغانستان آسوده خاطر نشود، جبهه نظامی جدیدی به روی خود نخواهد گشود. این منطق سیاست خارجی آمریکا در طول دهه‌های اخیر است.

4ـ قطع مذاکرات با طالبان در پی شهادت برهان‌الدین ربانی و افزایش تنش‌ها با پاکستان در پی اتهام آمریکا به اسلام‌آباد مبنی بر دست داشتن سازمان جاسوسی پاکستان در انفجار سفارت آمریکا در کابل و خشم مقامات پاکستانی از ادامه حملات هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا به ایالت وزیرستان شمالی در پاکستان نشان می‌دهد که آمریکا اولویت نخست را به حل این بحران‌ها خواهد داد.

5ـ حمله نظامی به ایران باعث انسجام درونی میان آحاد مردم ایران خواهد شد. تجربه سال‌های جنگ با عراق و بخصوص مقاومت جانانه جمهوری اسلامی در سال‌های پایانی جنگ در مقابله هجمه گسترده تحریم‌ها علیه ایران و حمایت‌ها از رژیم صدام، خود عامل بازدارنده‌ای برای تهاجم به ایران است.

6ـ پروژه آمریکا برای ایران، فروپاشی نظام از درون است. سخنان هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا در مصاحبه اخیرش با بی‌بی‌سی نشان‌دهنده این واقعیت است. خانم کلینتون گفت: «در حوادث پس از انتخابات 2009 ایران (سال 88) تصمیم گرفتیم تا اقدام عملی به نفع معترضان انجام ندهیم تا مواضع مخالفان در مقابل حکومت به خاطر دخالت ما تضعیف نشود اما در صورت احیای اعتراض‌ها علیه حکومت ایران، هوشمندانه خواهد بود که معترضان از جامعه بین‌المللی کمک بگیرند.»

7ـ برخی از سیاستمداران آمریکا بر این عقیده‌اند تشدید تحریم‌ها و بخصوص تحریم بانک مرکزی ایران توسط آمریکا و متحدانش (البته در صورت همراهی آنها) نوعی اعلان جنگ به ایران خواهد بود و به فروپاشی درونی نظام کمک خواهد کرد.

8ـ عده زیادی از صاحبنظران حمله به سوریه را برای آمریکا به مراتب سهل‌الوصول‌تر می‌دانند و اجرای مدل لیبی در سوریه را نسبت به حمله نظامی به ایران کم‌هزینه‌تر ارزیابی می‌کنند. از دید این صاحبنظران حذف سوریه از جبهه مقاومت، جایگاه منطقه‌ای ایران را نیز بشدت تضعیف خواهد کرد.

9 ـ آمریکایی‌ها برای سوریه نیز قصد دارند ابتدا با تهدید و تطمیع بشار اسد کاری کنند تا سوریه از جبهه مقاومت خارج شود. به‌زعم برخی از مقامات آمریکایی با توجه به ساختار قدرت در سوریه، بشار اسد در دوراهی بقای حکومتش و ایستادگی در جبهه مقاومت، حفظ بقای حکومتش را ترجیح خواهد داد.

10 ـ اعلان خروج نیروهای نظامی آمریکا در عراق، و عده خروج از افغانستان، پایان کار نیروهای ناتو در لیبی و احتمال استقرار نیروهای آمریکایی در کویت، همگی نمایش قدرت آمریکا به ایران و سوریه است تا دیپلماسی اجباری آمریکا در مورد این دو کشور کارایی بیشتری پیدا کند.

نگاهی به سابقه جمهوری اسلامی و رشادت مردم انقلابی ایران در طول 23 سال گذشته نشان می‌‌دهد انسجام و وحدت درونی، بسیاری از فشارهای خارجی را خنثی کرده و تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی و سیاسی طی سال‌های بعد از انقلاب، تجارب و ابتکارات ارزشمندی را فراروی جمهوری اسلامی ایران برای مدیریت بحران‌های از این دست فراهم ساخته است. طبیعی است چالش جدید پیش‌روی جمهوری اسلامی با اتخاذ دیپلماسی فعال و هوشمندانه در سطح بین‌المللی و با رویکرد وحدت و انسجام درونی به یک فرصت بزرگ برای ملت ایران تبدیل شده و فشارهای بعدی آمریکا مانند نسیمی از کنار ایران خواهد گذشت.

دکتر سید محمد حسینی، معاون بین‌الملل سازمان صدا و سیما