چاقی و سیگار عامل بروز سرطان سینه

به طور کلی دلایل اصلی ابتلا به سرطان سینه را در چه مواردی می‌دانید؟

‌سرطان سینه علت شناخته‌شده‌ای ندارد بلکه می‌توان عوامل خطر متعددی را برای آن تعیین کرد که مهم‌ترین آنها شامل افزایش سن، سابقه خانوادگی مثبت، ابتلای یک سینه به سرطان، ابتلا به برخی بیماری‌ها، چاقی بعد از یائسگی ، مصرف یکسری داروهای هورمونی، عدم بارداری و شیردهی می‌شوند که به ترتیب بیشترین احتمال بروز این نوع سرطان را در فرد دارند.

همچنین برخی سرطان‌ها مانند سرطان تخمدان و روده بزرگ نیز خطر بروز این بیماری را افزایش می‌دهند. از طرفی دیگر در بیماری‌هایی که نیاز به اشعه درمانی وجود دارد اگر این اشعه‌ها به بافت سینه زیاد برخورد کند، خطر ابتلا افزایش می‌یابد.

در این میان باید گفت به طور کلی تحقیقات روی نقش تغذیه و خطر ابتلا به این بیماری مشکل است. اما باید گفت چاقی، دریافت نیترات و وجود بیش از حد این ماده در بدن در بسیاری از بیماری‌ها از جمله شیوع سرطان دخالت دارند.

البته باید گفت برخی از متخصصان داخلی آمار شیوع سرطان سینه را در کشور کاملا رد می‌کنند و برخی قبول دارند. می‌توان گفت در کشورهای در حال توسعه روند صنعتی شدن و تبدیل زندگی سنتی به مدرنیته دیرتر اتفاق افتاده است که همین تاخیر باعث تند شدن تبعات زندگی صنعتی و شیوع ابتلا به این بیماری شده است.

درست است که میزان شیوع این بیماری زیاد شده است، اما این افزایش در راستای افزایش جمعیت کشورها قرار دارد و از سوی دیگر باید به نسبت آمار مرگ و میر اشاره کرد که ثابت مانده است. این موضوع نشان از کیفیت درمان و تشخیص بموقع دارد.

متاسفانه در غربالگری، تشخیص زودهنگام و انجام درمان‌های تیمی در کشور ضعف‌های زیادی وجود دارد. بیماران مبتلا به سرطان سینه معمولا در مراحل بالای بیماری تشخیص داده می‌شوند که تغییر در این مساله نیازمند برنامه‌ریزی‌های کلان در سطح کشوری است، اما در حوزه درمان تیمی کم‌کاری متوجه پزشکان است.

در واقع باید گفت کمیت درمان سرطان در ایران با کشورهای غربی برابری می‌کند، اما آنچه در کشورهای پیشرفته مطرح و عملی می‌شود حمایت سازمان‌های بیمه‌گر از درمان‌های تکمیلی مانند جراحی پلاستیک، بازسازی سینه و غیره است که در ایران بیمه‌ها تنها مراحل اولیه درمان را حمایت می‌کنند. همچنین در کشورهای پیشرفته به دلیل سیستم قوی غربالگری و بیماریابی که وجود دارد بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده می‌شود که این امر در کیفیت درمان تاثیر می‌گذارد و بهبود بیماری را تسریع می‌بخشد.

درباره شرایط درمانی کشورمان هم باید گفت در تهران و بسیاری از شهرستان‌ها و مراکز استان‌ها، کیفیت خدمات درمانی مطلوب است، اما به علت بعد مسافت و کمبود امکانات، تجهیز همه بیمارستان‌های کشور و استفاده آنها از درمان‌های جدید، پروسه‌ای زمانبر خواهد بود. نباید فراموش کنیم که روند توسعه تجهیزات زمان بر است، همان‌گونه که 20 سال پیش در بسیاری از شهرهای ما اتاق عمل وجود نداشت، اما در حال حاضر اغلب شهرهای کشور دارای اتاق‌های عمل هستند.

بله، حدود 20 درصد احتمال ابتلا به سرطان ریشه در ژن‌ها دارد که با استفاده از بررسی‌های ژنتیکی و بررسی سابقه فامیلی می‌توان آن را تایید کرد. در صورت تایید جهش ژنی حتما درمان بر پیشگیری مقدم می‌شود. در چنین شرایطی توسط متخصصان سلولی این جهش ژنی تایید و مراحل بعدی طی می‌شود. در مراحل بعدی نیز از روش‌هایی نظیر جراحی و دارو درمانی برای این کار استفاده می‌شود.

اگر طی آزمایش‌ها مشخص شود فردی دارای ژن BRCA باشد تا پایان عمر احتمال دارد تا 95 درصد مبتلا به سرطان سینه شود که پیگیری‌های مکرر برای تشخیص زودهنگام در این فرد ضروری است.

همه تخصص‌های مشترک در درمان سرطان مانند رادیولوژی، جراحی و... پیشرفت زیادی کرده‌اند که همین مساله نتایج درمان را بهبود می‌بخشند.

همچنین نتایج بررسی 30 ساله در جهان نشان داده است با وجود افزایش آمار مبتلایان به سرطان میزان مرگ و میر ناشی از این بیماری‌ها ثابت مانده است که نشان‌دهنده بهبود در کمیت و روند درمان این بیماری است.

بهاره صفوی - گروه دانش