ترکیب سبد ارزی ایران فعلا تغییر نمی‌کند

به گزارش خبرنگار ما، به دنبال فراگیر شدن بحران اقتصادی در برخی کشورهای عضو یورو و در راس آن یونان و کاهش رشد اقتصادی سایر کشورهای قدرتمند این منطقه نظیر آلمان، تردیدهای زیادی در توانایی واحد پولی «یورو» در حفظ ارزش خود در برابر دلار و سایر ارزهای معتبر دیگر پدید آمده است. آمارهای رسمی منتشره توسط مرکز آمار اتحادیه اروپا (یوروستات) نشان می‌دهد بسیاری از کشورهای عضو یورو با بحران شدید پولی ناشی از بدهی‌های انباشت شده، مواجهند و این بحران به سرعت در حال گسترش است. حتی وام‌هایی که اتحادیه اروپا به کشورهای بشدت بدهکار منطقه یورو اعطا کرده و خواهد کرد نیز نخواهد توانست این بحران اقتصادی را مهار کند؛ بحرانی که اکنون دامنه آن از حیطه اقتصاد فراتر رفته و مسائل اجتماعی و امنیتی نیز در اروپا ایجاد کرده که نمونه آن استقبال اروپاییان از «جنبش تسخیر وال‌استریت» است. آمارهای یوروستات نشان می‌دهد هم‌اکنون بدهی یونان به 142 درصد، بدهی ایتالیا به 119 درصد، بدهی بلژیک به 8/96 درصد، بدهی ایرلند به 2/96 درصد، بدهی پرتغال به 93 درصد و بدهی اسپانیا به 1/60 درصد تولید ناخالص داخلی‌شان رسیده است. وضعیت بدهی اقتصادهای بزرگ اروپا نظیر آلمان و فرانسه نیز بهتر از این نیست؛ به طوری که رشد اقتصادی آلمان در سال‌جاری میلادی صفر درصد ارزیابی شده و بدهی فرانسه به 4/85 درصد تولید ناخالص داخلی‌اش رسیده است.

از سوی دیگر شاخص اعتماد به سرمایه‌گذاری در منطقه یورو از 55 درصد به 6/53 درصد کاهش یافته است و تمام این نشانه‌ها و آمار حتی برخی کارشناسان اقتصادی و در راس آن مرکز مطالعات و بازرگانی اروپا را بر آن داشته است که پیش‌بینی کنند منطقه یورو تا سال 2013 میلادی دچار فروپاشی می‌شود.این گزارش می‌افزاید: تمام این مسائل طبیعتا کشورهایی مانند ایران را که بخش قابل توجهی از ذخایر ارزی خود را به یورو نگهداری می‌کنند، نگران خواهد کرد؛ چرا که اگر ارزش یورو در جهان دستخوش تغییر و تحول کاهشی شود، سبد ارزی ضرر زیادی را متحمل خواهد شد. با این حال ظاهرا وضعیت یورو در ایران هم «ایرانی» است.

با وجود کاهش نسبی ارزش یورو در برابر دلار و سایر ارزهای معتبر که در 5/1 ماه اخیر حتی به اوج خود نیز رسیده است، ارزش این ارز در بازار ایران نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه افزایش هم یافته است، به طوری‌که تا دیروز ارزش یورو به مرز 1800 تومان نیز رسید، اما در پایان معاملات عصر روز گذشته در رقم 1770 تومان ثابت ماند. حال شاید همین امر باشد که بانک مرکزی را بر آن دارد که فعلا برای دست زدن به ترکیب سبد ارزی و کاهش سهم یورو در آن دست نگاه دارد. دکتر علی معنوی‌راد، تحلیلگر ارشد بازار ارز و مدیرکل اسبق ارزی بانک مرکزی در این باره به خبرنگار ما گفت: بالا بودن ارزش یورو در برابر ریال مصنوعی است؛ چرا که ارزش یورو براساس ارزش دلار محاسبه می‌شود و وقتی ارزش دلار در کشور ما بالا می‌رود، ارزش یورو نیز بالا نشان داده می‌شود.

وی افزود: خود قیمت دلار در کشور ما تابع عرضه و تقاضا نیست و مصنوعی و تعادلی و براساس فرمول «نرخ مناسب» که رعایت حال تمام پارامترهای اقتصاد ایران را که از طریق واردات وابسته به نرخ ارز است را بکند، تبیین می‌شود. در نتیجه روشن است وقتی نرخ دلار در ایران مصنوعی باشد، نرخ یورو نیز مصنوعی خواهد بود. معنوی‌راد تصریح کرد: معادلات جهان با اقتصاد داخلی ما تفاوت بسیاری دارد و چون سبد ارزی ما برای مبادلات خارجی ما استفاده می‌شود، پس نباید نرخ داخلی یورو در برابر ریال را ملاک قرار داد، بلکه باید نرخ واقعی یورو در برابر دلار در جهان را ملاک تصمیم‌گیری‌ها برای ترکیب سبد ارزی قرار داد. وی گفت: با این وضعیتی که منطقه یورو به آن دچار شده، بعید است در بلندمدت ارزش یورو همین‌گونه ثابت بماند و امکان سقوط آن وجود دارد. لذا بانک مرکزی باید با نگاهی واقع‌بینانه ارزش یورو را زیر نظر گرفته و حتی‌الامکان سهم آن را در سبد ارزی کاهش دهد.

به گفته محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی از 3 سال پیش دلار 79 درصد سهم سبد ارزی کشور را به خود اختصاص داده بود که اکنون این سهم به یورو اختصاص یافته است.

باوجود تمام این نشانه‌ها و نگرانی‌ها، سید کمال سیدعلی، معاون ارزی بانک مرکزی در گفت‌و‌گو با خبرنگار جام‌جم تصریح می‌کند که بانک مرکزی فعلا تصمیمی برای تغییر ترکیب سبد ارزی کشور ندارد.

وی گفت: ما به طور دائم و دقیق تحولات قیمتی یورو را زیرنظر داریم.اما به نظر ما فعلا نوسانات نرخ جهانی یورو در حد نوسان‌های مقطعی است و کاهش پایدار و قابل توجهی در آن مشاهده نشده که بخواهیم براساس آن تغییر عمده‌ای در ترکیب سبد ارزی خود ایجاد کنیم.

سیدعلی افزود: در عین حال ما به سهم مناسب همه ارزهای معتبر بین‌المللی در سبد ارزی‌مان قائل هستیم و ترکیب سبد ارزی را به طور ریسک‌زا به یک یا دو ارز اختصاص نخواهیم داد، بلکه سعی می‌کنیم هماهنگی منطقی داشته باشیم. اما در این هماهنگی قطعا 2 ارز دلار و یورو نقش بیشتری از ارزها دارند.معاون بانک مرکزی گفت: با این حال هر زمان احساس کنیم نیاز به تغییر ترکیب سبد ارزی و کاهش سهم یک ارز وجود دارد در کمترین زمان ممکن نسبت به اعمال آن اقدام می‌کنیم، کما این‌که قبلا بانک مرکزی با تغییر به موقع سبد ارزی، ارزش این سبد را افزایش داد.