تردد نوبتی موتورسیکلت‌ها؛ شاید وقتی دیگر

مسوولان استانداری تهران از ماه‌ها پیش مصمم شده‌اند که درهای محدوده زوج و فرد را پس از خودروها روی راکبان موتورسیکلت هم ببندند تا تردد آنها نیز در این محدوده به‌صورت نوبتی انجام شود.

معاون استاندار تهران روز گذشته با اعلام خبر تجهیز پلیس راهور به امکانات و تجهیزات کنترل تردد موتورسیکلت‌سواران در محدوده زوج و فرد از اجرایی شدن این طرح در آینده نزدیک در پایتخت خبرداد.

طرحی که هرچند به دلیل سهم بالایی که این وسیله نقلیه در آلایندگی هوای تهران دارد، می‌تواند به‌عنوان راهکاری در بهبود شرایط بحرانی فعلی موثر واقع شود، اما مسوولان شورای عالی ترافیک و پلیس راهور معتقدند به دلیل فراهم نبودن تجهیزات و بسترهای مورد نیاز فعلا نمی‌توان این طرح را اجرا کرد.

در چنین شرایطی اختلاف نظر به‌وجود آمده میان پیشنهاددهندگان این طرح و مجریان آن اجرای این طرح را با اما و اگرهایی مواجه کرده است.

معاون استاندار تهران در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به وصول گزارش اولیه کارگروه محیط زیست به استانداری می‌گوید: مقرر شده در این کارگروه میزان آلایندگی، نحوه شماره‌گذاری، استانداردهای خرید و فروش، واردات و مبانی ورود به کشور، مسائل حفاظتی و بیمه موتورسیکلت‌ها بررسی شود.

به گفته محمدرضا محمودی طبق این طرح میزان آلایندگی موتورسیکلت‌ها تعریف می‌شود و کارخانجاتی که آلایندگی محصولات تولیدی‌شان از حد تعیین شده بیشتر باشد باید خط تولیدشان را تغییر دهند.

وی با اشاره به تردد 5/2 میلیون موتورسیکلت در تهران عنوان کرد: تمام این موتورسیکلت‌ها شماره‌گذاری و
پلاک شده هستند اما برخی پلاک خود را مخفی می‌کنند و قانون جدید راهنمایی و رانندگی دست پلیس راهور را در برخورد با این متخلفان باز می‌گذارد اما پس از رسیدن گزارش محیط زیست تصمیم‌های جدی دراین‌باره گرفته خواهد شد.

درحالی که معاون استاندار تهران از آمادگی پلیس راهور برای اجرای طرح تردد نوبتی موتورسواران پایتخت بزودی خبر می‌دهد کمتر از یک ساعت بعد دبیر شورای‌عالی ترافیک کشور در واکنش به اظهارات مطرح شده به صراحت تاکید می‌کند که این طرح هنوز در شورای عالی ترافیک مطرح نشده و فقط زمانی که به تصویب این شورا برسد قابلیت اجرایی پیدا می‌کند.

هرچند همین موضوع کافی است برای این‌که بدانیم اجرای طرح مذکور تا چه حد جدی است، اما نکاتی که مجتبی شفیعی در ادامه به آن اشاره می‌کند نشان می‌دهد مشکل اجرای این طرح فقط نداشتن مصوبه شورای عالی ترافیک نیست چراکه وی معتقد است در شرایط فعلی عملا اجرای طرح تردد نوبتی موتورسیکلت‌ها غیرممکن است.

شفیعی به نکته جالبی اشاره می‌کند: این‌که مسوولان استانداری می‌گویند پلیس راهور با تجهیزات خاصی که در اختیار دارد می‌تواند تردد موتورسیکلت‌ها در محدوده طرح ترافیک را کنترل کند اما مشکل اینجاست که این تجهیزات باید توسط شهرداری‌ها فراهم شده و در اختیار پلیس راهور قرار گیرد و تا جایی که وی مطلع است هنوز چنین اتفاقی نیفتاده است پس عملا اجرای چنین طرحی فعلا امکان‌پذیر نخواهد بود.

شفیعی این را هم می‌گوید که برای کنترل هوشمند خیابان‌ها و معابر شهری در آخرین مذاکراتی که با مسوولان کنترل ترافیک شهر تهران داشته است آنها اعلام کرده اند که تجهیزات لازم را برای کنترل موتورسیکلت‌ها در محدوده زوج و فرد ندارند چراکه تعداد زیاد موتورسیکلت‌ها و ابعاد پلاک آنها، ثبت پلاک موتورسیکلت‌های متخلف را غیر ممکن می‌سازد، مگر این‌که در بحث تجهیزات اتفاق جدیدی افتاده باشد که وی به‌عنوان دبیرشورای‌عالی ترافیک از آن بی‌خبر است!

اما این تنها دبیرشورای‌عالی ترافیک کشور نیست که در شرایط فعلی اجرای طرح تردد نوبتی موتورسیکلت‌ها را غیرممکن می‌داند چراکه مسوولان پلیس راهور تهران نیز به‌عنوان مجری این طرح نه تنها معتقدند در حال حاضر و با وضعیت فعلی قطعا نمی‌توان این طرح را اجرا کرد بلکه از اعلام خبر اجرایی شدن این طرح آن هم در شرایطی که هنوز زیرساخت‌های مورد نیاز آن برای اجرا فراهم نیست، تعجب می‌کنند. رئیس پلیس راهور تهران در گفت‌وگو با جام‌جم درپاسخ به این اظهارنظر که پلیس راهور آمادگی کامل برای اجرای طرح تردد زوج و فرد موتورسیکلت‌ها را هم مانند خودروها دارد، تاکید می‌کند که پلیس هنوز چنین تجهیزاتی که بتوان به‌وسیله آن تردد نوبتی موتورسیکلت‌ها در شهر را کنترل کرد در اختیار ندارد.

سردار حسین رحیمی معتقد است: اجرای چنین طرحی نیازمند فراهم بودن امکانات و زیرساخت‌هایی است که تا وقتی پلیس به چنین تجهیزاتی مجهز نشده است قطعا کنترل تردد نوبتی موتورسیکلت‌ها غیرممکن است.

رئیس پلیس راهور تهران توضیح می‌دهد: در شرایطی که هنوز بسیاری از موتورسیکلت‌ها پلاک ملی ندارد، خیلی از آنها اصلا پلاک ندارند یا پلاکشان مخدوش و ناخوانا ست به‌ طوری که ماموران راهنمایی ورانندگی حتی برای ثبت تخلفات فعلی آنها با مشکل مواجه هستند چگونه می‌توان تردد نوبتی موتورسیکلت‌ها را کنترل کرد؟

شاید به جرات بتوان گفت تصمیم‌گیری و اجرایی شدن این پیشنهاد یک سر قضیه است و این که راکبان موتورسیکلت‌ تا چه حد این طرح را جدی بگیرند، سر دیگر آن!

در حالتی کاملاخوشبینانه حتی اگر تمام ماموران راهنمایی و رانندگی بر سر چهارراه‌ها و تقاطع‌ها بسیج شوند و دوربین‌های مکانیزه ثبت تخلف در محدوده طرح هم به کمک بیایند باز هم راهی برای دور زدن قانون پیدا می‌شود و خیلی از موتوری‌ها با پیدا کردن راهشان از کوچه پس کوچه‌های اطراف محدوده طرح براحتی قانون گریزی خواهند کرد.

مسوولان استانداری تهران در حالی مدت‌هاست به اجرای طرح تردد نوبتی موتورسیکلت‌ها می‌اندیشند که هنوز مشخص نیست این طرح در صورت اجرا تا چه اندازه از ضمانت و پشتوانه‌ای قوی در اجرا و جلوگیری از قانون گریزی موتورسواران متخلف برخوردار خواهد بود؟

آن‌طور که معاون استاندار تهران می‌گوید قرار است با اجرایی شدن طرح تردد نوبتی موتورسیکلت‌ها در تهران به آن دسته از راکبان موتورسیکلت که این وسیله تنها منبع درآمد و ارتزاق خانواده‌شان است مجوز تردد در محدوده زوج و فرد داده شود.

شاید این موضوع تاحدی از نگرانی‌های موتورسواران مسافرکش در سطح شهر کم کند اما چنین تصمیمی چند پرسش را مطرح می‌کند، این‌که در صورت اجرایی شدن چنین طرحی ملاک شناسایی موتورسواران مسافربر از سایر موتورسواران برای مسوولان استانداری تهران و پلیس به‌عنوان مجری چه خواهد بود؟ اکثر میادین و چهارراه‌های شهر در قبضه موتورسواران مسافرکشی است که در کنار تاکسی‌ها با شعار موتور ضد ترافیک به دنبال مسافردربستی می‌گردند و حالا تعدادشان آنقدر زیاد شده که شاید به جرات بتوان گفت درصد قابل توجهی از موتورسواران شهرمان با این وسیله امرار معاش می‌کنند به این ترتیب قرار است برای چند نفر مجوز صادر شود؟ و آیا صدور مجوز برای تمام موتورسواران مسافربر عملا هدف اصلی و ماهیت اجرای طرح تردد نوبتی را زیر سوال نخواهد برد؟

اما نکته مهم‌تری که به نظر می‌رسد در پس موضوع صدور مجوز ورود به طرح برای موتورسواران مسافربر پنهان مانده، اصل تایید مسافرکشی با موتورسیکلت است که به نظر می‌رسد با صدور مجوز قانونی خواهد شد.

طرح تردد نوبتی موتورسیکلت‌ها در محدوده زوج و فرد با توجه به سهم بالای آلایندگی این وسیله نقلیه در شرایط بحرانی آلودگی هوای ماه‌های اخیر پایتخت می‌تواند به‌عنوان راهکاری در کنترل و بهبود وضعیت موجود مطرح شود اما باید توجه داشت تا زمانی که ابزارها و زیرساخت‌های لازم برای اجرای چنین طرحی از نظر مسوولان پلیس راهور فراهم نشده باشد، نمی‌توان به کارآمدی و نتایج چنین طرحی امیدوار بود.

پوران محمدی ‌/‌ گروه جامعه