همه راه‌ها به جشنواره فیلم فجر ختم می‌شود

با مروری بر این فهرست بلندبالا، برخی آثار و تعدادی از فیلمسازان بیش از دیگران جلب نظر می‌کنند که به نوعی حال و هوای جشنواره فجر امسال را رقم خواهند زد. در این بین بر فیلم‌هایی که مرحله تولید را پشت سر گذاشته‌اند، بیشتر باید تامل کرد.

کارگردان شب‌های روشن تازه‌ترین فیلم خود را با عنوان بیداری آماده نمایش دارد. هنوز که هنوز است هر وقت می‌خواهیم نامی از فرزاد موتمن ببریم او را با فیلم شب‌های روشن می‌شناسیم. هر چند این سنت اشتباهی است، اما این فیلم او آنقدر در دل تماشاگران ایرانی‌اش نشسته است که با تکرار این عنوان از آن خسته نمی‌شوند. اصلا چه فیلمی از او در خاطره جمعی تماشاگران سینما مانده است که نخواهیم او را با فیلم درخشانش بشناسیم؛ پوپک و مش ماشاالله؟!

فیلم بیداری از سال 87 با حضور بازیگرانی چون حامد بهداد، نیکی کریمی و کیهان ملکی کلید خورد و حالا منتظر آغاز جشنواره است تا سی‌امین دوره جشنواره فجر در انتظار اولین نمایش این فیلم باشد. بیداری داستان زنی به نام زهراست که حافظه‌اش از زمانی که برای آخرین بار دختر 6 ساله اش یاسمن را دیده، متوقف شده است. اکنون پس از گذشت 24سال از آن اتفاق، حافظه زهرا بازگشته و او قصد دارد دختر گمشده‌اش را بیابد، اما همه نشانی‌هایی که به یاد دارد به کلی تغییر کرده است و...

فیلمنامه این پروژه سینمایی که جزو مجموعه فیلم‌های سی‌امین سال انقلاب به حساب می‌‌آید را کریم‌ هاتفی‌نیا و سعید حاجی‌میری به نگارش درآورده‌اند که مضمونی مرتبط با 30 ‌سال انقلاب اسلامی ایران دارد.

سامان سالور این‌بار پس از فیلم دفاع مقدسی سیزده 59 و بی‌مهری‌هایی که به اثر او شد، فیلم آمین خواهیم گفت را با حال و هوایی شبیه فیلم تحسین‌شده‌اش یعنی چند کیلو خرما برای مراسم تدفین ساخته است. این نکته بزرگ‌ترین امیدواری برای دوستداران سینمای این کارگردان جوان سینمای ایران است، چرا که چند کیلو خرما برای مراسم تدفین به باور منتقدان سینما بهترین فیلم این سینماگر است. این فیلم توانست در سال 85 جایزه یوزپلنگ طلایی جشنواره لوکارنو و البته بهترین فیلم جشنواره نانت را از آن خود کند. ضمن این‌که ماه آینده این فیلم وارد شبکه نمایش خانگی نیز خواهد شد. هر چند در کارنامه هنری سامان سالور نام 4 فیلم بلند دیده می‌شود، اما او تنها توانسته است فیلم سیزده 59 را روانه اکران سینماها کند و فیلم‌های ساکنان سرزمین سکوت، ترانه تنهایی تهران و چند کیلو خرما برای مراسم تدفین هیچ‌گاه رنگ پرده را ندیدند. سالور با وجود تجربه‌اش در ساخت فیلم‌های بلند داستانی علاقه شدیدی به ساخت مستند دارد و اتفاقا در این راه نیز توانسته است موفقیت‌هایی کسب کند. نکته جالب درباره فیلم آمین خواهم گفت حضور فرزاد حسنی به عنوان بازیگر این فیلم است. سی‌امین دوره جشنواره فیلم فجر شاهد دومین حضور سامان سالور خواهد بود.

با نگاهی به ساخته‌های پیشین مانی حقیقی می‌توان به این نکته اعتراف کرد که باید منتظر فیلمی گیرا و خوش‌ساخت از او باشیم. او پس از فیلم‌های آبادان، کارگران مشغول کارند و کنعان دوباره پشت دوربین قرار گرفته است. 2 فیلم اول او هیچ‌گاه اکران نشدند و سومین فیلم او اما مورد توجه منتقدان سینما قرار گرفت. مانی حقیقی از نویسندگان فیلم موفق چهارشنبه‌سوری ساخته اصغر فرهادی و از بازیگران فیلم درباره الی است. اولین فیلم حقیقی با نام آبادان هیچ‌گاه نتوانست در ایران نمایش رسمی داشته باشد، اما آنهایی که فیلم حقیقی را دیده‌اند او را از سینماگران آینده‌دار ایران معرفی کردند. دومین فیلم حقیقی هم به سرنوشت اولین فیلم او دچار شد، البته این فیلم در جشنواره فجر نمایش داده شد، اما هیچ‌گاه نتوانست جایی در جدول اکران پیدا کند. سومین فیلم حقیقی را هدایت فیلم تهیه کرد و نمایش آن در جشنواره فجر تحسین منتقدان سینما را به همراه داشت.

پذیرایی ساده در ژانر اجتماعی پروانه ساخت گرفته است و از آنجا که کارگردان اعلام داشته کارش را در سکوت خبری ادامه می‌دهد جزئیات چندانی از داستان این فیلم در رسانه‌ها انتشار نیافته است. نام امیررضا کوهستانی به همراه حقیقی برابر نویسندگان فیلمنامه به کنجکاوی و شوق دیدن این فیلم افزوده است. کوهستانی از نویسندگان جوان و خوشفکر تئاتر است که آثار تحسین‌شده‌ای همچون 17 دی کجا بودی را روی صحنه برده است.

تازه‌ترین فیلم سامان مقدم پس از 4 سال دوری‌اش از سینما کلید خورده است و حالا منتظر جشنواره سی‌ام است تا اولین نمایش خود را داشته باشد. آخرین فیلم سامان مقدم یعنی 100سال به این سال‌ها با حواشی بسیارش هنوز در گیرودار پروانه نمایش است و انگار خبری از اکران آن نیست. مدت‌هاست که خبر رفع توقیف این فیلم به گوش می‌رسد، اما همچنان این فیلم در محاق است. سامان مقدم هر چند در این میان فیلمی سینمایی نساخت، اما مجموعه شمس‌العماره را برای تلویزیون تهیه کرد که سریال پرطرفداری از آب درآمد. در کارنامه فیلمسازی مقدم فیلم‌های مهمی چون کافه ستاره و مکس دیده می‌شوند.

در خلاصه داستان فیلم یک عاشقانه ساده که نام قبلی‌اش باگت بود آمده است: 2 دوست قدیمی از جوانی با هم عهد و پیمانی دارند. وصلت گندم دختر امان، با کرامت پسر صفر تقدیری نیست که گندم به آن تن دهد. او عشق و سرنوشت خودش را می‌خواهد. عشق چیزی نیست که به عهد بی‌پرسش پایبند باشد. عاشقی ساده و سخت است. عاشقی حرف دلت است. گندم با بیست و چند سال سن، باید جلوی عهد و پیمان 2رفیق بایستد که حرف دلش را نپرسیده بودند... تازه‌ترین ساخته سامان مقدم، روایت قصه‌ گندم است. مهناز افشار، مصطفی زمانی، احمد مهرانفر، همایون ارشادی، مهراوه شریفی‌نیا و فرهاد آئیش برخی از بازیگران این فیلم پرستاره هستند.

این فیلم نیز همانند آثار قبلی‌ اسعدیان مضمونی اجتماعی دارد و روایتگر داستان زندگی احترام‌السادات و فروغ خانم است که در همسایگی هم زندگی می‌کنند و در انتظار فرزندان خود هستند. طرح این فیلم را منوچهر محمدی به اسعدیان پیشنهاد کرده و تهیه‌کنندگی این اثر را هم او به عهده گرفته است. همایون اسعدیان پیش از این با ساخت طلا و مس فیلمی ارزشمند با مضمونی دینی توانست نظر منتقدان و هیات داوران جشنواره فیلم فجر را جلب نماید.

این فیلم سال 88 نماینده ایران در آکادمی اسکار بود و البته توانست در جشنواره‌های معتبر جهانی تقدیر و تحسین شود. همایون اسعدیان سال گذشته با تهیه‌‌کنندگی فیلم سینمایی سعادت‌آباد به کارگردانی مازیار میری در جشنواره بیست و نهم فیلم فجر حضور داشت، فیلمی که این روزها اکران شده است. به نظر آنها که فیلمنامه این کار را خوانده‌اند این فیلم را به لحاظ احساسی بسیار درگیرکننده‌تر از فیلم قبلی همایون اسعدیان یعنی طلا و مس می‌دانند. سعید پورصمیمی که فیلم یه حبه قند را آماده اکران دارد در فیلم جدید اسعدیان کنار بازیگرانی نظیر صابر ابر، شیرین یزدان‌بخش، رابعه مدنی، مسعود رایگان، شیدا خلیق، شاهرخ فروتنیان، شبنم مقدمی، امیرحسین رستمی، نازنین خزاعی و لیلی فرهادپور ایفای نقش کرده است.

خرس که یک درام اجتماعی است پنجمین ساخته سینمایی معصومی است و حسن حسندوست تدوین آن را برعهده داشته است. این فیلم که بر اساس فیلمنامه‌ای از خود معصومی ساخته شده، در ژانر دفاع مقدس قرار می‌گیرد، ولی هیچ صحنه جنگی در آن وجود ندارد.

قصه فیلم درباره رزمنده‌ای است که پس از 8 سال اسارت به خانه و کاشانه‌اش برمی‌گردد و در آنجا با اتفاقاتی روبه‌رو می‌شود. جالب این‌که پرویز پرستویی که قبل از این هم در چند فیلم در نقش رزمنده بازی کرده، در خرس دوباره در چنین نقشی ظاهر شده است. درام جدید معصومی 2 شخصیت دختر و پسر کودک و نوجوان هم دارد که به‌ نوعی محور داستان هستند و داستان با این دو پیش می‌رود. با آن که نام فیلم خرس است و شمال کشور محل زندگی این حیوان است، ولی هیچ خرسی در طول فیلم دیده نمی‌شود. با وجود این، نام خرس ارتباط مستقیمی با خط اصلی قصه فیلم و یکی از شخصیت‌های محوری آن دارد. خرس یازدهمین فیلم‌ سینمایی خسرو معصومی است. او کار فیلمسازی را بیش از 2 دهه قبل شروع کرد و پس از ساخت چند فیلم که قصه آنها در تهران و شهرهای بزرگ می‌گذشت، به سراغ شمال کشور رفت. معصومی فیلم‌های روستایی خود از جمله رسم عاشق‌کشی و باد در علفزار می‌پیچد را در همین فضا و در سال‌های اخیر کارگردانی کرد.

می‌توان گفت خرس در حال و هوای سه‌گانه روستایی‌ است که معصومی پیش از این ساخته و البته تفاوت‌هایی هم با آنها دارد؛ فیلم خرس تلاش دارد بازتاب آسیب‌های پس از جنگ باشد. خسرو معصومی کارگردان این فیلم در یادداشتی که به بهانه سالروز تولد پرستویی نوشته بود به این نکته اشاره کرد که این فیلم بدون حضور او ساخته نمی‌شد.

میثم اسماعیلی‌/‌ گروه فرهنگ و هنر