5 مهر:‌ عملیات ‌ثامن‌الائمه

مقاومتی که نیروهای عراقی در برخی از محورها از خود نشان دادند، از هوشیاری نسبی دشمن خبر می‌داد اما این تنها کافی نبود زیرا شناخت نادرست فرماندهان نظامی عراق نسبت به توان نیروهای خودی و ناتوان انگاشتن طرف مقابل سبب شد، در برابر نیروهای ایرانی نتوانند واکنشی مناسب و درخور نشان دهند.

هوا کم‌کم داشت روشن می‌شد و با روشن شدن هوا و ادامه پیشروی‌های رزمندگان اسلام، نخستین ضربه‌شکننده بر نیروهای بعثی وارد آمد اما این پایان کار نبود و نیروهای بعثی همچنان در منطقه پل حفار مقاومت می‌کردند. هر لحظه که از روز می‌گذشت، نیروهای بعثی بیش از پیش توسط نیروهای ایرانی تحت فشار قرار می‌گرفتند و خود را مستاصل می‌دیدند.

از سوی دیگر، در پی تغییر وضعیت میدان نبرد، فرماندهی نیروهای عراق تلاش می‌کرد تا تاریک شدن هوا به مقاومت در پل حفار ادامه دهد زیرا قصد داشت با تقویت منطقه، ابتدا منطقه سرپل را حفظ کند و پس از آن، با نصب پل روی رودخانه کارون، نیروهای محاصره شده را نجات دهد و سپس با استقرار در منطقه غرب رودخانه کارون از ادامه پیشروی نیروهای ایرانی جلوگیری کند.

جاده ماهشهرـ آبادان حدود ساــعت 30/8 روز 5 مهر ماه 1360 آزاد شد و در پی آن، پیشروی نیروهای خودی از شمال به جنوب و تصرف پل قصبه شد و امکان مقاومت از عراقی‌ها سلب شد.

بعد از ظهر همان روز، بخشی از پل حفار توسط رزمندگان اسلام محاصره شد اما عراقی‌ها برای باز نگه داشتن عقبه نیروهای محاصره شده خود در شرق کارون، همچنان مقاومت می‌کردند، چنان‌که با تاریک شدن هوا حرکت ستون نیروهای دشمن از سمت جاده اهواز به سمت خرمشهر دیده می‌شد. به این ترتیب، روز نخست عملیات در حالی رو پایان می‌گذاشت که دشمن به دلیل عقب‌ماندگی، توان مقابله نداشت و تنها به تاریک شدن هوا، باز نگاه داشتن پل حفار برای تقویت منطقه یا امکان عقب‌نشینی نیروهای محاصره شده خود، امید بسته بود.

روز دوم عملیات ثامن الائمه‌(ع) در حالی آغاز شد که پیشروی نیروهای ایرانی همچنان ادامه داشت و دشمن یارای نشان دادن واکنش جدی نداشت و از بعد از ظهر روز دوم، نیروهای عراقی بتدریج تسلیم شدند یا عقب‌نشینی کردند و سرانجام در پایان این روز منطقه سرپل دشمن آزاد شد.

در روز سوم رزمندگان اسلام به پاکسازی منطقه پرداختند تا این‌که محاصره آبادان به پایان رسید و فرمان امام خمینی‌(ره) مبنی بر شکستن حصر آبادان، در 48 ساعت تحقق یافت و نیروهای خودی پس از پاکسازی کامل منطقه، در ساحل شرقی رودخانه کارون استقرار یافتند.

در این عملیات علاوه بر آزادسازی منطقه اشغالی در شرق رودخانه، بخش وسیعی از نیروهای خودی آزاد و برای عملیات بعدی آماده شدند.

آزادسازی 150 کیلومتر مربع از خاک میهن اسلامی شامل دو جاده استراتژیک اهواز ـ آبادان و ماهشهر ـ آبادان و خروج شهر آبادان از محاصره، اسارت 1800 نفر از نیروهای دشمن، کشته و زخمی شدن 1500 تا 2000 نفر از نیروهای عراقی و انهدام 90 دستگاه تانک و نفربر، به غنیمت گرفتن 100 دستگاه تانک و 60 دستگاه نفربر، سه دستگاه لودر و 150 دستگاه خودرو و انهدام 3 فروند هواپیما و یک فروند هلی کوپتر از پیامدهای عملیات ثامن الائمه بود.شکست در این عملیات به قدری برای صدام سنگین بود که پس از پایان عملیات و شکست نیروهای بعثی، 7 نفر از فرماندهان خود را تیرباران کرد.