لواسانات، ییلاقی خوش آب و هوا

طبیعت سرسبز لواسان از دامنه‌های شمالی این شهر شروع می‌شود و در انتها به دریاچه زیبای ‌سد‌ لتیان ختم می‌گردد.

در چشم‌‌اندازهای بکر این منطقه، می‌توان طبیعت را در 4 فصل سال به زیبایی هرچه بیشتر تماشا کرد. ناصرخسرو قبادیانی در اوایل سفرنامه خود می‌نویسد: «میان ری و آمل کوه دماوند است مانند گنبدی و آن را لواسان گویند.»

بخش لواسانات یکی از بخش‌های شهرستان شمیرانات در استان تهران است که به لواسان بزرگ، لواسان کوچک و شهر لواسان تقسیم شده و روستاهای متعددی را نیز دربرمی‌گیرد.

شهر لواسان را از شمال، کوه‌های ورجین، باغدره، کند و افجه، از سمت باختر کوه‌های قصران، از سمت شمال خاوری و خاور کوه‌های ایرا، فیل‌زمین، لواسان بزرگ و جاجرود و از جنوب کوه‌های تلو، قوچک، زینکوه و ارا کوه در بر می‌گیرند.

دریاچه سد لتیان که نقش مهمی در تامین آب و برق تهران ایفا می‌کند، در این منطقه قرار دارد و موجب سرسبزی بیشتر منطقه شده است؛ این دریاچه زیبا، دره‌های عمیق، قله‌های مرتفع، چشمه‌های متعدد و چراگاه‌های سرسبز و آب و هوای دلپذیر و رویایی این منطقه، همواره گردشگران و طبیعت‌گردان بسیاری را به خود جذب کرده و می‌کند.

جاذبه‌های گردشگری لواسان عبارتند از:

غار خمیره یا زندان در خانه لار در روستای برگ جهان؛ رودخانه‌های جاجرود، افجه و لواسان؛ چشمه‌های قلم طاهر، آب رودبار، عین‌الحیات، گنجی و آبشاری نرسیده به ایناج و همچنین دریاچه سد لتیان.‌ یک یخچال طبیعی‌حوالی روستای افجه در نزدیکی آتش کوه نیز کوهنوردان زیادی را به این نقطه می‌کشد؛ شورکاب هم تپه‌ای تاریخی است که در آن بقایای معماری و تعدادی سفالینه پیش از اسلام کشف شده است.

این آبشار در بین دره‌های سرسبز ضلع شمالی روستای کندعلیا قرار گرفته و در بین اهالی با عناوین کبوترخوان و کفترخوان هم شناخته می‌شود. برای دستیابی به این آبشار ابتدا باید روستای کندعلیا را به سوی ارتفاعات پشت سر گذاشته و از جاده‌ای خاکی که دره‌ای با رودخانه‌ای کم‌آب در حاشیه آن قرار دارد، بگذرید. اطراف دره پر از باغ و مزارع کوچک و بزرگ به همراه تعداد کمی خانه ییلاقی است. در انتهای راه مالرو، آبشار کفترلو جریان دارد که ارتفاع آن بلند و در آبریز آن حوضچه‌ای تشکیل شده است.

این آبشار در حدود 700 متری شمال محله ناران لواسان کوچک قرار گرفته و 15 متر ارتفاع دارد. جریان دایمی آب روی صخره سنگی شیارهای عمیقی را به وجود آورده که در نوع خود زیبا و جذاب است. امروزه بسیاری از فضاهای اطراف آن توسط مالکان زمین‌های حاشیه آب به وسیله حصارهای فلزی مسدود شده و تنها راه دسترسی به آبریز آبشار از قسمت شرق آبشار است.

این قلعه در ضلع شمالی روستای امامه و بر فراز صخره‌ای احداث شده است. از شواهد و قرائن چنین برمی‌آید که قلعه امامه در زمان آبادانی شامل دو قسمت مجزا بوده است. در این قلعه بقایای اتاق‌ها، برج و بارو، حصار دفاعی، غار، قنات یا آب انبار، ارگ و حاکم‌نشین دیده می‌شود. با توجه به نمونه سفال‌های به دست آمده از سطح و پیرامون قلعه، قدمت آن حداقل به دوره اوایل اسلامی می‌رسد.

این کاخ در ضلع جنوبی شهر اوشان واقع شده و دارای دو طبقه است که در زمان سلطنت مظفرالدین شاه قاجار ساخته شده است. طرح اصلی کاخ به صورت برون‌گرا ساخته شده و گرداگرد آن در طبقه اول و دوم ایوانی است که ستون‌های چهارضلعی و گرد در کنار همدیگر بار طبقات را تحمل می‌کنند

طبقه دوم‌ ستون‌های گردی دارد که شالوده اصلی آن از چوب است و روی آن را با گچ پوشانده‌اند. ساختمان از نظر ایستایی و مقاومت آسیب چندانی ندیده و در صورت مرمت و تعمیر می‌تواند تبدیل به موزه منطقه شود.

این درخت در محوطه باغ و عمارت نظام السلطان در مرکز شهر لواسان کوچک قرار دارد و می‌گویند حداقل حدود 350 سال عمر دارد؛ از زیر درخت چشمه‌ای با آب گوارا بیرون می‌آید. این درخت در گذشته دارای پنج تنه قطور و گستره سایه آن بسیار زیاد بوده، ولی با تغییر و تحول سالیان اخیر، تنها دو تنه آن باقی مانده است.

هملون مجموعه غاری است که در تنگه هملون در نزدیکی میگون قرار دارد که یکی از آنها با دهانه حدود 3 متر و ارتفاع یک متر، حدود 20 متر عمق دارد و دیگری دارای حدود 5‌/‌2 متر دهانه و 5‌/‌1 متر ارتفاع است که در ابتدای ورودی با فضایی به ابعاد 6×4 متر و ارتفاع 5‌/‌2 متر روبه‌رو می‌شویم. غارها از جاده شمشک فاصله کمی دارند و مسیر دستیابی به آنها اگر چه کمی مشکل به نظر می‌رسد اما وجود مناظر طبیعی زیبا، رودخانه، دره‌ها، فضاهای سبز و... خستگی را از تن شما بیرون می‌آورد.

دره اسبول در شرق اوشان است که در آن 3 غار وجود دارد. دهانه سمت راست بزرگ‌تر و دو دهانه سمت چپ که روی هم واقع شده‌اند، کوچک‌تر هستند. هیچ نقطه‌ای از غار کنده کاری نشده و غار طبیعی و دست نخورده است. قطعات سفال و لعابدار مربوط به قرون 9 و 10 هم در آن کشف شده‌است. در باور مردم منطقه، این غار زمانی آتشگاه بوده ولی طبق آثار موجود هیچ نشانی از دوده یا اثر آتش در آن وجود ندارد.

این آبشار در فاصله 5‌/‌1 کیلومتری شمال شرقی روستای افجه و در منطقه یال کوه که مشرف به دشت هویج است، قرار دارد.

آبشار حدود 15 متر ارتفاع داشته و اطراف آن پوشیده از درخت‌های افرا است. آبشار زیبای موآب که در سینه‌کش قله ساکا و قبل از دشت‌هویج واقع شده است نیز از دیدنی‌های منطقه است و بجز اواخر تابستان که تا حدی آرام و کم‌آب به نظر می‌رسد، در سایر فصول پرآب و خروشان است.