در سالهای اخیر با پیشرفتهایی که در علم غدد درونریز حاصل شده و با ساخته شدن هورمون رشد با روش نوترکیبی که باعث تولید انبوه این هورمون میشود، رویای قد بلند شدن برای خیلیها زنده شده است اگرچه در بسیاری موارد استفاده از این هورمون به صورت بیرویه و نامناسب دیده میشود.
در این مبحث در مورد استفاده صحیح و علمی از هورمون رشد و نکاتی که باید در این زمینه بدانیم توضیح داده خواهد شد.
اولین موضوع مهم این است که درمان با هورمون رشد بیخطر نیست و اگر بیرویه و بیدلیل استفاده شود،میتواند زیانبار باشد. به این دلیل از نظر پزشکی فقط افرادی میتوانند تحت درمان با هورمون قرار گیرند که کوتاهی قد شدید دارند. تعریف کوتاهی قد شدید قد کمتر از 160سانتیمتر در مردان و کمتر از 151 سانتیمتر در زنان است. البته این مقادیر در دوران کودکی و نوجوانی و قبل از رسیدن فرد به سن بلوغ پیشبینی میشود.
موضوع مهم دوم این است که درمان با هورمون رشد به صورت تزریقی و به صورت هر شب یا یک شب در میان است و برای رسیدن به اثرات درمانی کافی باید چندین سال این دارو را هر روز تزریق کرد و به هیچ عنوان با چند هفته یا چند ماه درمان، افزایش قد چندانی قابل حصول نخواهد بود.
قیمت هورمون رشد نیز مساله مهم دیگری است که وقتی بخواهیم به مدت زیاد و همه روزه از آن استفاده کنیم هزینه بسیار زیادی خواهد داشت.
موضوع دیگر این است که براساس تجربیاتی که در مورد چندین بیماری عامل کوتاهی قد و استفاده طولانی از هورمون رشد وجود دارد؛ با تزریق مداوم این هورمون در مدت یک سال به طور متوسط حدود یک سانتیمتر قد بلندتر میشود و به این ترتیب برای چند سانتیمتر افزایش قد میباید سالها تزریق را ادامه داد. واضح است که این مطلب دقیقا متضاد تبلیغات روزافزون شرکتهای دارویی در مورد اثرات معجزه آسای این داروست.
علاوه بر اینها باید بدانیم که برای تاثیر هورمون رشد باید آن را در سنین پایین شروع کنیم و اگر کسی بعد از سن بلوغ که صفحات رشد استخوانی بسته شدهاند، به فکر استفاده از هورمون بیفتد دیگر دیر شده است. ذکر این نکته مهم نیز ضروری است که اثر هورمون رشد در افراد کوتاه قد قابل ملاحظه است و افرادی که قد مناسب دارند، در صورت تزریق هورمون تاثیر چندانی نخواهند دید.
دکتر رضا کریمی
متخصص بیماریهای داخلی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم