سالمندان هم برنامه دار شدند

کمتر پیش آمده که برنامه‌ای ویژه برای سالمندان و بازنشستگان تولید یا برنامه‌ای سرگرم‌کننده متناسب با سن و سال و حال و هوای آنان ساخته شود. بتازگی شاهد پخش برنامه‌ای جدید از شبکه یک سیما هستیم که در نوع خود بی‌نظیر و بسیار خلاقانه و نوآورانه تولید شده است. «چاپ شصتم» با 13 قسمت 50 دقیقه‌ای شامل بخش‌های نمایشی، گزارش، مستند و گفت وگو با سالمندان (بیشتر شهرستانی‌ها) پرداختن به مباحث پزشکی، دینی و اجتماعی آنها فارغ از بخش‌های متنوعی که در این برنامه وجود دارد نفس ساخت آن ـ که توجه رسانه ملی را به قشر سالمند، مسائل و دغدغه‌های آنان نشان می‌دهد ـ قابل تقدیر است.

در ضمن چاپ شصتم با تهیه بخش‌های مختلف و متنوعی از نظر رسانه‌ای و توجه به نیازهای ویژه این مخاطبان خاص، برنامه‌ای موفق و نوآورانه محسوب می‌شود.

نوع نگاه سالمندان به تلویزیون و تامین خواسته‌های آنان شاید در آثار تولیدی متداول مثل فیلم و سریال یا برنامه‌های سرگرم‌کننده دیگرمورد توجه قرار گرفته باشد، اما جای برنامه‌ای که خود سالمندی و مسائل آن را دستمایه کار خود قرار دهد بشدت خالی بود. این وظیفه رسانه‌ای مثل تلویزیون است که برای طیف‌های مختلف سنی و انواع و سطوح مخاطبان خود برنامه بسازد.

واقعیت این است که نسل گذشته ما میان رسانه‌های مختلف گروهی بیشتر به رادیو و روزنامه گرایش دارد و کمتر تلویزیون را به عنوان منبع تامین سرگرمی خود برمی گزیند، اما چاپ شصتم تا حد زیادی این خلأ را پرکرده و زمینه‌ای فراهم آورده تا سالمندان هم پای تلویزیون بنشینند و برنامه خاص خود را ببینند. به عبارت دیگر، با تولید برنامه چاپ شصتم، کهنسالان نیز مثل کودکان صاحب برنامه ویژه خود شده‌اند.

چاپ شصتم، هم برنامه‌ای سرگرم‌کننده است که از بخش‌های نمایشی، موسیقی و کلیپ و... برخوردار است وهم وجوه کارشناسی دارد و درزمینه‌های مختلف سلامت جسمی و روانی در دوره کهنسالی به مخاطبان خود آگاهی می‌دهد. در ضمن نباید کارکردهای آموزشی این برنامه را برای تماشاگران سالمند خود فراموش کرد.

در بخش‌های نمایشی این مجموعه ـ‌ که بازیگر قدیمی تئاتر و تلویزیون، صادق هاتفی در آن نقش اصلی را بازی می‌کند ـ به طرح مسائل آموزشی لازم در ارتباط با ویژگی‌ها و نیازهای این دوران توجه شده و در نهایت تلاش می‌شود زندگی و تجربه‌های روزمره آن را برای سالمندان شیرین و لذت بخش‌تر کند. افسردگی و رخوت روحی یکی از ویژگی‌های این دوران است که ساخت چنین برنامه‌هایی می‌تواند به رفع این کسالت‌ها کمک کند. اساسا کهنسالان روانشناسی خاص خود را دارند و بی‌نیاز از توجه اطرافیان و رسانه‌ها به خود نیستند. اگرچه آنان خود واجد تجربه‌های ارزشمندی از زندگی هستند، اما در هر سنی به مهارت‌های زندگی نیاز داریم تا بتوانیم به بهبود کیفیت زندگی و ارتقای بهزیستی خود کمک کنیم.

این برنامه به واسطه محتوا و مضامین خود می‌تواند این نیاز را پوشش دهد و به بهبود اوضاع زندگی سالمندان کمک کند. در میان بخش‌های مختلف برنامه چاپ شصتم، بیش از همه بخش نمایشی آن جذاب است و ضمن تامین سرگرمی و لحظاتی مفرح برای مخاطبان خود، به انتقال آگاهی و بصیرت لازم کمک می‌کند. در این بخش 4بازیگر سینما و تلویزیون صادق هاتفی(در نقش بهروز دارآبادی)، نورالدین استوار(در نقش صادق دربندی)، محمدرضا حیدری (در نقش نیما) و سارا رسول‌زاده (در نقش مهتاب) ایفای نقش می‌کنند. این نمایشنامه‌ها حالتی اپیزودیک دارد و در هر قسمت یکی از مسائل مبتلا به کهنسالان درآن مورد بررسی و بازنمایی قرار می‌گیرد. حالا پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها نیز می‌توانند مثل نوه‌های خود پای تلویزیون بنشینند و برنامه خاص خود را تماشا کنند. این برنامه می‌تواند به بهبود روابط سالمندان با اطرافیان خود نیز کمک کند.از بخش‌های جالب توجه دیگر این برنامه، گزارش‌ها و مستندهایی هستند که درباره سالمندان ساخته شده و از این طریق تجربه‌های مختلف سالمندی برای همنسلان آنها فراهم می‌شود که می‌توانند در زندگی عملی این مخاطبان نیز تاثیر داشته باشند.

پخش کلیپ و نماهنگ‌های آرام بخش یا شعر و متن‌های ادبی که متناسب با تجربه‌های درونی کهنسالی است به تلطیف روحی سالمندان کمک می‌کند و به آنها نشاط و آرامش می‌بخشد. این برنامه واجد عناصر شادی بخش و نشاط‌آور است به طوری که جوانان را نیز مجذوب خود می‌کند. جالب این‌که در بخش گفت‌وگو محور برنامه نیز از خود سالمندان استفاده شده و آنها گرد هم می‌آیند تا درباره تجربه‌های مشترک خود صحبت کنند.

تماشای این برنامه البته برای نسل‌های جوان تر نیز کارایی تربیتی دارد و آنان را متوجه کهنسالانی می‌کند که با آنها زندگی کرده یا با آنها در ارتباط هستند، این‌که چنین نسلی چه نیازهایی دارد و چگونه می‌توان به نیازهای آنان پاسخ گفت. در واقع تماشای این برنامه می‌تواند به تقویت و بهبود روابط اطرافیان با سالمندان نیز کمک کند و آگاهی آنان را نسبت با چگونگی ارتباط با کهنسالان بالا ببرد.

نام برنامه نیز واجد زیبایی‌شناسی پرمعنایی است که گویی سالمندان را به کتابی تشبیه می‌کند که اینک به چاپ شصتم خود رسیده‌اند. کتابی ارزشمند که باید آن را با حوصله و مهربانی ورق زد و درس‌های مختلفی از آنها آموخت. این برنامه مبتنی بر روانشناختی سالمند تلاش می‌کند وجوه مثبت و جهتگیری سازنده‌ای به این قشر داشته باشد و ضمن سرگرمی، به مسائل و مشکلات آدمی در این سن و سال نیز پاسخی شایسته بدهد. چاپ شصتم، روزهای پنجشنبه ساعت 15 روی آنتن شبکه یک سیما می‌رود. دیگر عوامل عبارتند از: کارگردان: محمدرضا حیدری، مدیر تولید و برنامه‌ریز: لیلی عاج، تصویربردار: محمد علی خیاطان، تصویربردار دوم و نور: محمود کلانتر، صدابرداران: بهرام حاجیان و مسعود توتونچیان، دستیارتهیه: عبدالله جعفریان، طراح صحنه و دکور: محمد رضا حیدری و حجت سالاریه. اگر شما هم به مرز 60 سالگی رسیده یا آن را رد کرده است یا این‌که سالمندی در خانه خود دارید تماشای این برنامه را از دست ندهید.