دولت احمدی نژاد؛ رکوردار کنترل نرخ ارز

به گفته آنان چون عمده درآمد کشور از محل فروش نفت و تبدیل ارز نفتی به ریال تامین می‌شود، هر قدر گران‌‌تر فروختن دلار در بازار آزاد توسط دولت منجر به کسب درآمد ریالی بیشتر می‌شود. آنان نتیجه می‌گیرند که افزایش قیمت ارز توسط دولت دهم با این انگیزه صورت گرفته و این دولت برای کسب درآمد بیشتر، بیش از سایر دولت‌ها اقدام به افزایش آگاهانه و عمدی قیمت‌دلار کرده است.

با این حال آمار رسمی منتشره چیز دیگری می‌گوید.نگاهی به آمار منتشره درباره وضعیت رشد قیمت ارز در بازار آزاد در 30 سال گذشته که دیروز در یکی از روزنامه‌های اصلاح‌طلب منتشر شد، نشان می‌دهد دولت احمدی‌نژاد کمترین سهم را در بین دولت‌های پیشین خود در افزایش قیمت ارز دارد.

بر این اساس و صرفنظر از ریشه‌ها و دلایلی که هر دولت در زمان خاص خود برای تغییر در قیمت ارز داشته مانند اجرای سیاست تک‌نرخی کردن ارز در زمان دولت خاتمی یا ضرورت‌های قیمت‌گذاری ارزی در زمان جنگ تحمیلی یا کاهش‌های مقطعی قیمت نفت، سهم دولت احمدی‌نژاد در قیمت 1200 تومانی فعلی ارز در بازار آزاد کمترین سهم در بین تمام دولت‌هاست.

نگاهی به آمار یاد شده نشان می‌دهد بیشترین افزایش قیمت دلار در زمان جنگ تحمیلی رخ داده است به‌طوری که قیمت ارز در فاصله سال‌های 58 (آغاز جنگ) تا 68 که آغاز اولین دولت هاشمی ‌رفسنجانی و دوران سازندگی است، حدودا 8 برابر شده و از 14 تومان به 120 تومان رسیده است. روند حرکت افزایشی قیمت ارز نیز تقریبا منظم و مدیریت شده بوده است به طوری که بجز یک یا 2 سال در سایر سال‌ها قیمت ارز بین 7 تا 10 تومان نسبت به سال قبل افزایش یافته است.

دولت سازندگی

از سال 68 که دولت سازندگی با ریاست جمهوری اکبر هاشمی‌رفسنجانی روی کار آمد تا پایان آن در سال 76، قیمت ارز حدودا 4 برابر شده و از 120 تومان در سال آغازین این دولت به 478 تومان در سال پایانی عمر 8 ساله آن رسید. این وضعیت قیمتی نشان می‌دهد دولت سازندگی پس از دولت زمان جنگ، مقام دوم را در افزایش قیمت ارز در اختیار دارد. البته حرکت رشد قیمت ارز در طول 8 ساله یاد شده به طور نامنظم و گاه شوک‌آمیز بوده است، به عنوان مثال قیمت ارز در سال 73 معادل 263 تومان بود، اما در سال 84 با 140 تومان افزایش به 403 تومان رسید.

دولت اصلاحات در دوران 8 ساله خود در زمینه افزایش قیمت ارز در میان 4 دولتی که از زمان جنگ بر سر کار بوده‌اند، مقام سوم را به خود اختصاص داده است، به طوری که قیمت ارز از سال 76 که آغاز دولت خاتمی است تا سال 84 که سال آغازین دولت احمدی‌نژاد است، نزدیک 2 برابر شده و از 478 تومان در سال 76 به 904 تومان افزایش یافته است. این در حالی است که این دولت مجری سیاست تک‌نرخی شدن ارز نیز بوده است و مقداری از تلاطم قیمتی را می‌توان به اجرای این سیاست نسبت داد، اما هر چه هست سهم آن در قیمت کنونی ارز بیش از دولت احمدی‌نژاد بوده است.

دولت احمدی‌نژاد، در پله آخر

و اکنون نوبت به دولت احمدی‌نژاد می‌رسد که در پله چهارم و آخر رشد قیمت ارز در بین 3 دولت قبلی خود ایستاده است، چرا که قیمت ارز در این دولت (یعنی در 6 سال اخیر) از زمان آغاز تاکنون حداکثر 33 درصد رشد داشته است. به این ترتیب که قیمت ارز در بازار آزاد با آغاز به کار دولت نهم در سال 84 معادل 904 تومان بوده است و اکنون به 1200 تومان رسیده است که فقط 33 درصد افزایش نشان می‌دهد.

حال اگر این افزایش را در برابر افزایش‌های 700، 300 و 100 درصدی قبلی قرار دهیم، خواهیم دید که آمار را تاریخ می‌گوید و تاریخ نیز هرگز اشتباه نمی‌کند.

از سوی دیگر آهنگ رشد قیمت نیز در دولت احمدی‌نژاد تقریبا منطقی بوده است به طوری‌که بیشترین افزایش سالانه آن 100 تومان بوده و در سایر سال‌ها مقدار افزایش سالانه به 20 تا 30 تومان محدود شده است.

این مقایسه آماری نشان می‌دهد که برخلاف برخی گفته‌ها و برداشت‌های موجود، کارنامه دولت نهم و دهم در زمینه ارز با وجود تمام انتقاداتی که به آن وارد است و با در نظر گرفتن حساسیت‌های اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها موفق‌تر از سایرین قابل ارزیابی است.

در این باره سیدکمال سیدعلی، معاون ارزی بانک مرکزی در گفت‌وگوی کوتاهی به خبرنگار ما گفت: قیمت ارز در طول 6 سال اخیر حدود 200 تومان افزایش یافته که برای این مدت رقم زیادی نیست.

وی افزود: به هر حال در افزایش قیمت ارز عوامل مختلفی چون نرخ تورم و تحولات جهانی دخالت دارد و این‌که بانک مرکزی چقدر قدرت مدیریت بازار را با ذخایری که در اختیار دارد، داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: ذخایر ارزی ما و نسبت درآمد ارزی به نسبت نیازی که بازار به ارز دارد و با در نظر گرفتن کل تقاضای موجود قابل توجه است و نگرانی از این بابت وجود ندارد.

معاون ارزی بانک مرکزی در پاسخ به این پرسش که وضعیت قیمت ارز در 2 سال آینده چگونه خواهد بود، گفت:‌ به هر حال نگاه بانک مرکزی این است که در شرایط اجرای هدفمندی یارانه‌ها و به همین خاطر که قیمت ارز تاثیر مستقیمی در نرخ تورم دارد، این قیمت در 2 سال آینده افزایش خاصی نداشته باشد.دکتر علی معنوی‌راد، کارشناس ارشد بازار ارز و مدیرکل اسبق ارزی بانک مرکزی نیز به خبرنگار ما گفت: در سال‌های اخیر آهنگ رشد قیمت ارز کمتر شده، اما رشد قیمت ارز همچنان ادامه خواهد داشت.

وی افزود: آهنگ رشد قیمت دلار فعلا کمتر از سال‌های قبل است، چرا که در ماه‌های اخیر از سرعت رشد گردش پول نیز کاسته شده ، هر چند این سرعت متوقف نشده است.

معنوی راد تصریح کرد: با این حال فشار نقدینگی روی سکه و دلار زیاد است، چون سایر بخش‌های اقتصاد مانند املاک و بازار سهام وضعیت چندان جالبی ندارد.