درمان‌های دندانپزشکی روزه‌داران

بسیاری از روزه‌داران در طول روز، از بو و طعم بد دهان خود در عذابند؛ بخصوص این که پیش از موعد رسیدن اذان صبح فرصت مسواک‌کردن دندان‌ها را نیافته باشند. طبق حکم مراجع، مسواک‌کردن دندان‌ها با خمیر دندان در حالت روزه اشکال ندارد، مشروط بر این که روزه‌دار از فرودادن آب دهان پرهیز کند. اما اگر بدون خمیر دندان هم دندان‌ها را مسواک می‌کنید، باید توجه داشته باشید که یا مسواک را از دهان خود خارج نکنید و یا رطوبت دهان را فرو ندهید، چراکه با بیرون آوردن و به دهان بردن دوباره مسواک، رطوبت آن رطوبت خارجی محسوب می‌شود که فرودادنش موجب ابطال روزه می‌شود.

واردکردن وسایل دندانپزشکی به دهان برای معاینه و در کل هر جسم غیرخوراکی، در حین روزه‌داری اشکال ندارد. پس بدون هیچ دغدغه خاطری می‌توانید به معاینه دندان‌ها توسط دندانپزشک تن در دهید!

شاید مهم‌ترین نگرانی بیماران از انجام درمان‌های دندانپزشکی، هراس از تزریق ماده بی‌حسی باشد. تزریق ماده بی‌حسی جزو جدایـی‌ناپذیر بســیاری از درمان‌های دندانپزشکی است که به دلیل ورود یک مایع خارجی برای بسیاری از افراد این توهم را پیش آورده است که ممکن است موجب ابطال روزه آنها شود. مراجع تقلید بر افراد روزه‌دار احتیاط واجب دانسته‌اند که از تزریق آمپولی که به جای غذا به کار می‌رود، خودداری کنند. اما به حکم ایشان تزریق آمپولی که عضو را بی‌حس می‌کند یا به عنوان دارو به کار می‌رود، در مدت روزه‌داری اشکال ندارد.

یکی از عوارض درمان‌های دندانپزشکی در حین یا پس از انجام درمان، وجود خون و دیگر ترشحات در محیط دهان است. کشیدن دندان، بارزترین مثال برای چنین مواردی است. در حالی که فرو بردن عمدی این خون و ترشحات روزه را باطل می‌کند، فرودادن سهوی آنها اشکال ندارد و سلامت روزه را به خطر نمی‌اندازد. اگرچه بر طبق نظر مراجع، کشیدن دندان و هر کاری که به واسطه آن خون از دهان بیاید یا بی‌جهت آب یا مایع دیگری را در دهان روان گرداند، از مکروهات ایام روزه‌داری است.

خروج خودبه‌خودی چرک از مجرای آبسه (فیستول) که به دهان باز می‌شود و فرودادن طبیعی آن همراه بزاق، روزه را باطل نمی‌کند. اما خروج عمدی این مواد توسط عملی ارادی که خود بیمار یا دندانپزشک انجام دهند و فرو برده شدن آن همراه بزاق، بنا بر احتیاط واجب موجب ابطال روزه می‌شود؛ حتی اگر به قول فقها «چرک در آب دهان مستهلک شده باشد».

پس از خاتمه برخی درمان‌های دندانپزشکی مانند درمان ریشه (عصب‌کشی) یا جراحی لثه، دندانپزشک ممکن است دندان را به صورت موقت پانسمان کند. این پانسمان ممکن است در درازمدت در بزاق دهان حل شود و حتی مزه گس آن در دهان محسوس باشد. فرودادن سهوی این مواد در افراد روزه‌دار اشکال ندارد.

ممکن است دندانپزشک پس از انجام برخی درمان‌های دندانپزشکی اقدام به تجویز دارو کند. آنتی‌بیوتیک‌ها و ضد دردها از جمله این داروها هستند که برای حفظ اثر درمانی خود باید با تناوب زمانی مشخصی مصرف شوند. دندانپزشک در ایام ماه رمضان بسادگی می‌تواند داروهای طولانی اثری را جایگزین مسکن‌ها و آنتی‌بیوتیک‌های مرسوم کند، به صورتی که تناوب مصرف آنها به یک یا 2وعده در روز کاهش یابد تا بیمار بسادگی بتواند در بازه بعد از اذان مغرب تا پیش از اذان صبح آنها را مصرف کند.

دکتر سیامک شایان‌امین