بالاآمدن بی‌سابقه آب اقیانوس‌ها

اقیانوس‌های جهان همواره برای دانشمندان موضوعی نگران‌کننده بوده است. این نگرانی در بسیاری از فیلم‌هایی که به نوعی محیط‌زیست را زیر ذره‌بین قرار می‌دهد بخوبی دیده می‌شود. به نظر می‌رسد نتایج تحقیقات شما بی‌شباهت با چیزهایی نباشد که در این فیلم‌ها نمایش داده می‌شود؟

به هر حال باید پذیرفت که اقیانوس‌های سراسر زمین وضعیت خوبی ندارند و سطح آنها بتدریج در حال افزایش است. این همان خبر نگران‌کننده‌ای است که از مدت‌ها پیش بسیاری از دانشمندان آن را اعلام کرده‌اند. اگر نگاهی به اقیانوس‌های سراسر زمین داشته باشیم و وضعیت آنها را با داده‌های مربوط به چند دهه قبل مقایسه کنیم متوجه می‌شویم که یک‌سری سیستم‌های پایدار موجود در آنها دچار تغییرات اساسی شده‌اند.

معمولا تحقیقاتی که در حوزه محیط زیست آن هم در عرصه اقیانوس‌ها انجام می‌شود به یک کشور یا منطقه خاصی مربوط نمی‌شود، چون تأثیر تحولات آب و هوایی و زیست محیطی در یک منطقه بر مناطق دیگر جهان نیز دیده می‌شود. به همین دلیل مطالعاتی که در این موارد صورت می‌گیرد از گستردگی قابل‌توجهی برخوردارند که برای دستیابی به نتایجی مطمئن و نسبتا قطعی راهی جز همکاری میان محققانی از کشورهای مختلف جهان وجود ندارد.

افزایش سطح آب اقیانوس‌های جهان چیزی نیست که بتوان براحتی از کنار آن عبور کرد چون تقریبا تمام ابعاد زندگی بشر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. برخی از این تأثیرگذاری‌ها سریع و گذراست، اما بسیاری از آنها نیز بتدریج ظاهر شده و تا قرن‌ها ادامه پیدا می‌کنند. نگاهی به صنعت ماهیگیری بسیاری از کشورهای اروپایی نشان می‌دهد که در مقایسه با گذشته که فناوری‌ها و ابزار صید ماهی در مقایسه با امروز قابل مقایسه نبوده است، ولی به‌واسطه تأثیرپذیری آبزیان از این‌گونه تغییرات نگران‌کننده، صنعت ماهیگیری امروز بسیاری از کشورها در وضعیت چندان مناسبی قرار ندارد. ما در تحقیقاتمان تلاش کرده‌ایم به تصویر روشنی از آینده دست پیدا کنیم. در حقیقت تلاش می‌کنیم با استفاده از نکاتی که مربوط به افزایش سطح آب اقیانوس‌ها در زمان حال و گذشته می‌شود و همچنین مقایسه آنها، مدل کلی برای این وضعیت در آینده ترسیم کنیم. در تحقیقات مشابهی که در گذشته انجام شده است مقایسه‌ای با چنین ضریب دقتی با وضعیت آب‌های آزاد جهان در 2000 سال پیش صورت نگرفته است.

مدل‌هایی که با استفاده از نتایج این مطالعه ترسیم کرده‌ایم نشان می‌دهند بسیاری از مناطق ساحلی زمین در آینده‌ای نه چندان دور به زیر آب خواهند رفت. این بدان معناست که بخش قابل‌توجهی از جمعیت زمین در آینده با بحران فضای کافی و مناسب برای ادامه زندگی مواجه خواهند بود.

زمین در گذشته‌های دور تغییرات زیست محیطی زیادی را به خود دیده است. جالب این است که در میان انبوه این تغییرات، در یک دوره نسبتا طولانی که از چند قرن پیش از میلاد مسیح تا یک‌هزار سال بعد از آن به طول انجامیده است، اقیانوس‌های زمین وضعیت تقریبا ثابت و پایداری داشته‌اند. اما متاسفانه در یک بازه زمانی کوتاه که طول آن بیش از چند دهه نمی‌شود، تغییرات شگرفی در سطح آب‌های آزاد جهان روی داده است.

بسترهای آبی زمین از جمله بخش‌های حساس زمین به شمار می‌آیند که تبعات فعالیت‌های انسانی بشدت آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهند. این‌که دمای آب اقیانوس‌ها تنها یک یا 2 درجه افزایش پیدا کند بسیار نگران‌کننده است، چون باید به خاطر داشته باشیم سیستم‌های آب و هوایی سراسر زمین ریشه در وضعیت اقیانوس‌ها و میزان تبخیر و بارش در آنها دارد. هرگونه به هم خوردن تعادل در این مناطق، سراسر زمین را دستخوش تغییر قرار می‌دهد. ما با استفاده از مدل‌سازی‌های رایانه‌ای متوجه شده‌ایم که اقیانوس‌ها در 2000 سال پیش بیشتر از آنچه تصور می‌شده، پایدار بوده‌اند.