گرد فراموشی برمنزل علامه امینی

در یکی از کوچه‌های این روستا، خانه‌ای قدیمی و تقریبا متروکه وجود دارد که زمانی خانه پدری صاحب الغدیر بود.

سال گذشته بعد از مدت‌ها تلاش و پیگیری بالاخره سازمان میراث فرهنگی این خانه را از صاحب شخصی‌اش خریداری کرده و به تملک خود درآورد، با این حال سقف‌ها و دیوارهای ریخته این بنا نشان از بی‌توجهی و سهل‌انگاری مسوولان گذشته و حال آن دارد که در صورت عدم تخصیص اعتبار و همت مسوولان در آینده‌ای نه چندان دور جز تلی از خاک از آن نخواهد ماند.اهمیت و اعتبار این خانه تاریخی از آنجا معلوم می‌شود که نمایندگان آذربایجان شرقی در 20 فروردین 87 در مجلس در تذکری کتبی به رئیس جمهور خواستار صدور دستور بازسازی و مرمت این خانه می‌شوند و یکی از نمایندگان آذربایجان شرقی در مجلس خبرگان بر مرمت و بازسازی سریع این خانه تاکید می ورزد.

قرار بود این خانه بعد از مرمت و بازسازی به مرکز فرهنگی علامه امینی تبدیل شده و آثار و نسخ خطی برجای مانده از ایشان در این مرکز در معرض دید همگان قرارگیرد.

با به نتیجه رسیدن پیگیری‌های مسوولان بالاخص امام جمعه سراب در تملک این مکان تاریخی از سوی اداره میراث فرهنگی، امید و آرزوی علاقه‌مندان برای احیا و بازسازی این بنا افزایش یافت. اما به گفته محمدرضا بیرامی، فرماندار سراب با این که این خانه تاریخی سال گذشته به تملک اداره میراث فرهنگی استان درآمد ولی از آن تاریخ به بعد هیچ نشانه‌ای از اقدام سازمان میراث فرهنگی در مرمت و بازسازی این خانه دیده نمی‌شود.

حسینی، صاحب قبلی خانه که میراث فرهنگی این خانه را از وی خریداری کرده است نیز می‌گوید: هر چند این خانه را به بهای قابل قبولی فروخته ام ولی از این‌که این خانه رو به ویرانی است ناراحتم.

گفته‌های این مسوول و صاحب سابق خانه نسبت به عدم توجه و رسیدگی به آن در حالی است که در قسمت دیگری از روستا نیز ساختمان نیمه کاره‌ای وجود دارد که از سوی آخوندی، وزیر مسکن وقت و نوه دختری علامه امینی کلنگ زنی شد تا به کتابخانه علامه امینی تبدیل شود ولی بعد از چندین سال این ساختمان نیز رها شده و متولی ندارد.

رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی با بیان این‌که بزودی خانه مرحوم علامه امینی خالق کتاب بزرگ الغدیر پس از تعمیر و بازسازی به خانه ولایت تبدیل می‌شود به جام‌جم می‌گوید: هرچند از وجود این مکان اطلاع کافی در دسترس نبود، با این حال به محض کسب اطلاع، در کمتر از 2 سال بحث تملک و آغاز مراحل مطالعاتی آن انجام شد و سعی داریم در صورت تخصیص اعتبارات لازم، تا پایان سال مالی 90 این پروژه را در سطح عالی به اتمام برسانیم.

تراب محمدی می‌افزاید: برای تملک این پروژه مهم علمی ـ فرهنگی حدود 70 میلیون تومان اعتبار اختصاص دادیم و برای مرمت و بازسازی آن نیز حدود 220 میلیون تومان هزینه پیش‌بینی و برآورد شده است.

وی تصریح می‌کند: این خانه بنا به اهمیت مالکش پس از اتمام مرمت، به خانه ولایت تبدیل می‌شود و با کاربری‌های فرهنگی، اجتماعی و هنری در ارتباط با مسائل ولایت فعالیت خواهد کرد.

در قسمتی از منزل با کاربری موزه نیز اشیا و دست نوشته‌ها و دیگر لوازم شخصی استاد علامه امینی در معرض دید علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.

عبدالحسین امینی، ملقب به علامه امینی یکی از 3 علامه بزرگ جهان اسلام و عالم تشیع در سال ۱۳۲۰ هجری قمری یعنی حدود 112 سال پیش در روستای سردها از توابع سراب واقع در استان آذربایجان شرقی متولد شد و با خلق بزرگ‌ترین اثر خود به نام الغدیر تحولی عظیم در روابط 2 مذهب تشیع و تسنن در جهان پدید آورد و در جرگه دوستداران اهل بیت قرار گرفت.

امینی، تحصیلات ابتدایی خود را نزد پدر بزرگوارش مرحوم میرزا محمد سپری کرد و در 6 سالگی زادگاهش سردها را به قصد تحصیل در مدرسه طالبیه تبریز ترک کرد و از محضر عالمانی چون آیت‌الله سیدمحمد ابن‌عبدالکریم موسوی و آیت‌الله سیدمرتضی ابن احمد ابن محمد حسینی خسروشاهی بهره جست.

این استاد فرزانه باتوجه به نبوغ عجیبی که داشت مراکز علمی آذربایجان را برای تکمیل تحصیلات کافی ندانست و در نهایت برای ادامه تحصیل به نجف اشرف رهسپار شد. وی پس از گذراندن مرحله نخست تحصیلات به زادگاهش بازگشت و به تبلیغ، تدریس و تالیف پرداخت.

فارغ از تمام تالیفات و نوشته‌های استاد، آنچه وی را در سراسر گیتی و بخصوص در عالم تشیع همچون شمعی در تاریکی روشن کرده خلق اثر ارزشمند الغدیر است.

موضوع عمده کتاب اثبات واقعه غدیر خم به روایت اهل تسنن است و از این روست که علامه امینی را با این اثر، به عنوان احیا کننده ولایت می‌خوانند.

امینی این کتاب را در ۲۰ جلد به زبان عربی نگاشته و در آن به ۱۱۰ نفر از صحابه و ۸۴ نفر از تابعین پیامبر که حدیث غدیر را روایت کرده‌اند اشاره می‌کند.

آنگاه ۳۶۰ نفر از راویان حدیث غدیر از قرن دوم تا چهاردهم را بر می‌شمارد. در پایان هم اشعار شاعران مختلف را درباره این موضوع ذکر می‌کند.

گفته می‌شود نویسنده برای تدوین این کتاب به کتابخانه‌های کشورهای مختلف از جمله عراق، هندوستان، پاکستان، مغرب، مصر و کشورهای دیگر دنیا مسافرت و حدود 10 هزار جلد کتاب را به‌طور کامل مطالعه کرده و به 100هزار کتاب مراجعه مکرر داشته خودش دراین باره گفته است: من برای نوشتن الغدیر، ۱۰ هزار کتاب را از بای بسم الله تا تای تمت خوانده‌ام و به 100 هزار کتاب مراجعه مکرر داشتم.

علامه امینی در تاریخ ۲۸ ربیع الثانی ۱۳۹۰ هجری قمری مصادف با ۱۲ تیر ۱۳۴۹ شمسی در تهران وفات یافت و در نجف به خاک سپرده شد.

سعیده دلال علیپور / جام جم تبریز