مرمت بنای تاریخی قلعه دختر فیروزآباد

به گزارش فارس، محمدنصیری افزود: در این عملیات مرمتی، اجرای پوشش استحفاظی بخش خارجی گنبد خانه، دوخت و دوز شکاف‌های بدنه خارجی گنبدخانه، اجرای دیوار محافظ بستر سنگی زیرپی در بخش خارجی گنبدخانه و مرمت بخش‌های سنگی در محل‌های مورد نیاز اجرا می‌شود که 485میلیون ریال اعتبار به این پروژه اختصاص یافته است. قلعه دختر یکی از بناهای ارزشمند دوره ساسانی در شهر فیروزآباد فارس است.

ساخت قلعه دختر و کاخ اردشیر فیروزآباد به اردشیر اول نسبت داده می شود. تحقیقات انجام گرفته نشان می‌دهد این دو بنا کاخ بوده‌اند که به دنبال به قدرت رسیدن اردشیر نقش‌های متفاوتی داشته‌اند و در یک زمان ساخته شده‌اند، چنان که در تاریخ قرون وسطی آمده است اردشیر پس از فتح مرکز فارس اقامتگاه تازه خود را موسوم به اردشیرخوره ترک کرد تا به جنوب ایران حمله کند و آنها را شکست دهد و از آن پس اردوان پنجم چندین لشکر کوچک را علیه این نیروی یاغی گسیل داشت تا سرانجام تصمیم گرفت که خود در رأس سپاهی علیه وی به جنگ بشتابد.

ساخت استحکاماتی مانند قلعه دختر را باید با توجه به اوضاع تاریخی و برخورد با مهاجم زورمند تفسیر کرد و این قلعه تلفیق یک کاخ سلطنتی و استحکامات دفاعی است که از نظر سوق‌الجیشی چنان در حد کمال هستند که نظیر آن را در سراسر تاریخ معماری به دشواری می‌توان دید.

طرح عمارت اصلی روی قلعه دختر نشان می‌دهد که اقامتگاهی برای نگهبانان و مهمانان بوده و دارای اتاق‌های پذیرایی و تالار تخت و محل سکونت سلطنتی است که می‌توان این امر را ناشی از زندگی اولیه اردشیر ـ که توأم است‌ـ با جنگ دانست که وی محل اقامت خود را به صورت بخشی از قلعه بنا کرده است.

قلعه دختر در آستانه دره تنگ آب و در نقطه‌ای که شیب زمین شناسی در آن یک دروازه طبیعی به وجود آورده قرار دارد که قرار گرفتن کاخ برفراز دشت امکان نظارت بر راه کف دره که به فیروز آباد منتهی می‌شود را فراهم آورده است.

عسکری چاوردی، باستان‌شناس درباره مرمت این بنای تاریخی می‌گوید بازسازی این معماری بسیار غنی با فضاهای متنوع درونی قابل تصور نیست، چرا که بقایای آنچه به جای‌مانده برای این کار بسیار کم است اما با این حال از بخش‌های به جای مانده آنقدر اطلاعات به دست می‌آید که بتوانیم استحکام‌بخشی و پایداری بنا را طراحی کنیم.

وی معتقد است در این زمینه مهم‌ترین کار، نمایش نقش تاریخی این مکان به عنوان کاخ دژ برای بازدیدکنندگان علاقه‌مند است و در وضع موجود تنها ساختمان کاخ در معرض خطر قرار ندارد بلکه استحکامات کاخ (بر اثر گذشت زمان) همچنان ویران شده‌اند که تشخیص آنها به سادگی مقدور نمی‌شود و ارتباط داخلی فضاها غیرقابل درک است.