حفاظت گنجینه باستانی البرز در دل موزه

این روستای تاریخی با داشتن قبرستان تاریخی همانند گنجینه‌ای در دل البرز است که در زمره روستاهای هدف گردشگری و میراث دار تمدن کهن منطقه است. با این حال این روستا همانند دیگر مناطق گردشگری گلستان آماج ساخت و ساز قرار گرفته و تداوم این وضعیت دیری نخواهد پایید که جز نام ونشان چیزی از قدمت تاریخی آن باقی نماند. بعلاوه در حال حاضر به دلیل نبود موزه در روستا، آثار تاریخی کشف شده در قبرستان تاریخی محل، به موزه استان منتقل شده است.

گنجینه باستانی البرز

جبریل نوکنده، باستان‌شناس و مسوول گروه کاوش و عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی کشور به مهر می‌گوید: برای تعیین حریم قبرستان تاریخی اقدام به گمانه‌زنی شد و در یکی از 4 گمانه‌زنی‌های صورت گرفته، بقایای یک گور تاریخی کشف شده است. در این گور قدیمی دو اسکلت به همراه اشیایی شامل بقایای سفالی، خنجر برنزی و درفش برنزی کشف شده است.

پیش بینی می‌شود قدمت آثار کشف شده به عصر آهن و حدود 3 هزار سال قبل برگردد. در واقع با کشف این گورکه برای نخستین بار در مناطق کوهستانی و کوهپایه‌ای در گلستان رخ داده، ماهیان به یک روستای باستانی 3 هزار ساله تبدیل شده است.

وی همچنین می‌افزاید: تاکنون چنین کشفی مربوط به عصر آهن فقط در استان مازندران، گیلان و مناطق دشت گلستان صورت گرفته بود، اما این اولین اقدام علمی باستان‌شناسان میراث فرهنگی کشور در مناطق ییلاقی است. با این کشف باید نگاهمان را به استقرارگاه‌های عصر آهن در مناطق ییلاقی البرز متمرکز کنیم.

وی یادآورشد: عرصه تاریخی قبرستان ماهیان که ثبت میراث فرهنگی است میله‌گذاری می‌شود.

ضرورت ایجاد یک موزه

نوکنده بر لزوم احداث کاخ موزه در روستای ماهیان تاکید کرده و می‌گوید: اکنون آثار کشف شده به اداره کل میراث فرهنگی استان منتقل شده است و کار کاووش همچنان ادامه دارد.

درواقع ایجاد موزه و نگهداری آثار کشف شده در محل، باستانی بودن منطقه را بهتر متجلی می‌سازد و نیاز است میراث فرهنگی نسبت به احداث موزه تلاش بیشتری داشته باشند.

از سوی دیگر ساخت و سازهای جدید و بی‌رویه و رشد آن در این روستا، چهره باستانی و سنتی منطقه را دگرگون می‌کند. بعلاوه به باور اهالی این روستا اگر قرار باشد که آثار کشف شده در قبرستان تاریخی به موزه منتقل شود، دیگر نامی از این روستای تاریخی باقی نخواهد ماند و به تاکید دوستداران میراث فرهنگی، کشف گور 3 هزار ساله مربوط به عصر آهن در ماهیان علی‌آباد به عنوان شناسنامه‌ای در تاریخ گلستان ثبت شده است.