ساختار و قالب برنامه صبحگاهی بسیار روشن است، اما این موضوع باعث شده شبکههایی که برنامه صبحگاهی دارند در این بخش دچار تکرار شوند. به نظر شما چطور میتوان این مشکل را حل کرد؟
در مورد اینکه برنامههای صبحگاهی شبکههای مختلف یکنواخت و تکراری هستند، نمیتوانم اظهار نظر کنم، به دلیل اینکه خودم در همان محدوده زمانی سر برنامه و داخل استودیو هستم، اما از دوستان یا همکارانم شنیدهام که مثلا برنامه صبح فلان شبکه، عین فلان آیتم شما را امروز پخش میکرد یا مثلا همان کارشناس شما را آورده بود. بخشی از این مساله به نظر من اجتنابناپذیر است چون مناسبتهای تقویمی در دستور کار برنامههای بامدادی همه شبکههاست و برای پرداختن به مناسبتها از زاویهای خلاقانه و مبتکرانه، نیاز به فکر بیشتر، زمان بیشتر و گاهی امکانات گستردهتری است که معمولا بسیاری از اینها در اختیار برنامهساز نیست. اما در مورد اینکه چطور میتوان این مشکل را حل کرد، به نظر من رویکرد جدید معاونت سیما و مرزبندی موضوعات و محتوای هر شبکه براساس تعریف مشخص شده برای آن شبکه، در صورتی که به درستی و کارشناسانه اجرا شود، میتواند راهحل موثری برای جلوگیری از تکراری و یکنواخت شدن برنامهها باشد. در این صورت به یک موضوع واحد میتوان از زوایای مختلف پرداخت و اسیر تکرار و کپیکاری هم نشد. اهتمام بر حفظ مرزهای تعریف شده برای شبکه 2 که شبکه کودک، نوجوان و خانواده نامگذاری شده، در سال جاری تکلیف برنامهای مثل روز از نو را در پرداختن به بسیاری از موضوعات روشن کرده و در دعوت از مهمانان و تهیه گزارشها، از سردرگمی درآورده است.
همیشه محتوای برنامه یکی از دغدغههای عوامل برنامه به شمار میآید. شما محتوای برنامه روز از نو را بر چه اساسی طراحی میکنید؟
بدون تردید خواست و نیاز مخاطب، مهمترین ملاک انتخاب محتوای روز از نوست. به این معنا که محتوای ارائه شده در هر بخش اصولا برگرفته از ضرورتها و نیازهای جامعه است و مشخصا هدف خاصی را تعقیب میکند. این اهداف ترکیبی از آموزش، اطلاعرسانی و سرگرمی است. از سوی دیگر، سردبیران بخشهای مختلف روز از نو مثل فرهنگ و هنر، ورزش، محیط زیست، دین و معنویت و... هریک کارشناسان و صاحبنظران این حوزهها هستند، آخرین و مهمترین رویدادهای این حوزهها را رصد میکنند و در انتخاب سوژهها و تامین محتوای بخشهای خودشان تاثیرگذارند. از طرف دیگر، برنامههای بامدادی اگر نگوییم مهمترین برنامه شبکه هستند قطعا یکی از برنامههای اصلی هر شبکه محسوب میشوند و طبیعی است که انتظارات مدیر شبکه و مدیر گروه اجتماعی را نیز چه به لحاظ محتوا و چه به لحاظ فرم باید تامین کنند. مثلا بخشی که ما هر روز راس ساعت 30/7 در روز از نو پخش میکنیم به نام زنگ ورزش و اتفاقا خیلی هم مورد توجه مخاطبان است، به پیشنهاد مدیر شبکه 2 تهیه شد و در جدول پخش قرار گرفت.
نحوه چیدمان بخشها یکی از دلایل موفقیت برنامه تلویزیونی محسوب میشود. شما در برنامه روز از نو آیتمهایتان را بر چه اساسی تقسیم میکنید؟
ویژگی بارز جدول پخش برنامههای صبحگاهی، به نظر من برخورداری از ریتم سریع، تنوع آیتمها و شناخت سلیقه مخاطب در زمانهای مختلف برنامه است.
در یک نگاه به کنداکتور یا جدول پخش برنامه روز از نو میتوانید ملاحظه کنید که مجموعهای از آیتمها و موضوعات بر حسب نوع مخاطب و زمان تماشای آنان تنظیم شدهاند. ما سعی کردیم به ۳ نکته زمان پخش، مدت پخش و تعدد پخش هر آیتم توجه کنیم، اما واقعا جلب رضایت صددرصد مخاطبان کار بسیار دشواری است، چون به تعداد بینندگان ما سلائق و علائق مختلفی وجود دارد. مثلا هنوز پس از گذشت یک سال از پخش آیتم بچههای انجمن گنده و تغییرات مکرری که در تعداد و زمان پخش آن دادهایم، هنوز هم کلی پیامک و تلفن داریم که این آیتم را مثلا به جای 3 روز در هفته، هر روز پخش کنید یا به جای حدود ساعت 30/8 قبل از ساعت 30/7 پخش کنید.
در یک برنامه صبحگاهی علاوه بر این که باید ریتمی تند و شاداب داشت چطور میتوان به نیازهای مخاطبان پاسخ داد؟
ریتم تند و شاداب داشتن و پاسخ به نیاز مخاطب تعارضی با هم ندارند و چهبسا آن ریتم شاد نیاز مخاطب هم باشد، اما نکته مهمی که اینجا باید به آن اشاره کرد نقش مجری در ایجاد نشاط و شادابی هم جهت و در راستای انتقال پیام و پاسخ به نیاز مخاطب است.
در اجرای برنامه صبحگاهی، تکرار عبارات کلیشهای و تکراری که مخاطب را خسته میکند، ارائه پیامهای مستقیم که حالت درس دادن به مخاطب را پیدا میکند، شعار دادنهایی که براحتی بیننده تشخیص میدهد گوینده به هیچ کدام از این شعارها عمل نمیکند و لفاظیهای بیثمر نهتنها شادابی برنامه را از بین میبرد بلکه مخاطب را کاملا کسل میکند. در برنامه صبح باید از مقدمات غیرضروری در طرح مساله و معرفی مهمانان و کارشناسان یا تعریف و تمجید طولانی و اغراق شده از مهمانان و همکاران و... پرهیز کرد، حتی از احوالپرسیها و گپزدنهای ملالآور، چون تجربه نشان داده بیننده صبح زمانی برای شنیدن و دیدن این گونه مقدمات ندارد. مجری صبح باید توانایی و انعطافپذیری بالایی در برقراری ارتباط بین بخشهای متنوع برنامه داشته باشد. روشن است که اگر برای هر پاسکاری بین آیتمها نیاز به پلاتوی چهار پنج دقیقهای باشد، چه بر سر ریتم و شادابی برنامه خواهد آمد.
برنامه شما سال گذشته به دلیل نداشتن مجری موفق نتوانست ارتباط خوبی با مخاطب برقرار کند. به نظر شما در یک برنامه صبحگاهی مجری تا چه اندازه نقش دارد؟
شاید در نگاه اول رمز طراوت و جذابیت برنامههای صبحگاهی، شیوه اجرای آن به نظر برسد، چون مجری میتواند با بیانی روان و نگاهی کارشناسانه، ارتباطی صمیمی، غیررسمی و بانشاط با مخاطب برقرار کند. تسلط و هماهنگی آشکار آن در اجرا و تقسیم بخشها و گفتارهای برنامه از یکسو میان خود و از سوی دیگر در ارتباط با مهمانان و کارشناسان این تصور را ایجاد میکند که آنها قبل از اجرای زنده برنامه، پیش تولید و تمرینهای بسیاری داشتهاند. در اصل، مجری یا مجریان برنامه دلایل موفقیت یا عدم موفقیت یک برنامه میتوانند محسوب شوند.
اما در مورد موفقیت مجری، تصور میکنم این امر تا حدودی نسبی است و یک جمعبندی کلی از آن نمیتوان کرد. چنان که هنوز با گذشت 2 ماه از برنامه با مجریان جدید، مردم در پیامکها و تلفنهای برنامه سراغ مجری سال قبل روز از نو را میگیرند.
ایجاد جذابیتهای بصری چقدر میتواند به ارتقای برنامه کمک کند؟
بسیار، مخاطب همیشه به دنبال دیدن تصاویری جدید و زیباست. جذابیتهای بصری همیشه میتواند در ارتقای یک برنامه کمک کند و مخاطب از دیدن تصاویر خسته نشود. به طور مثال ما در سال جدید دکورمان را تغییر دادیم. من معتقدم دکور برنامه باید ساده، اما زیبا و پیشزمینه تصویر هم خلوت باشد. دکور مناسب میتواند جذابیت بصری یک برنامه را ارتقاء بخشد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم