در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
از طرفی این شعار در حالی برای چهارمین جشنواره فیلم پلیس انتخاب شده است که فیلمهای شرکتکننده در آن، چند ماه قبل بدون پیشبینی شرکت در جشنواره ساخته شدهاند و برای همین کمترین ارتباط را با هم پیدا میکنند.
از میان 21 فیلم بلند سینمایی راه یافته به بخش مسابقه چهارمین جشنواره فیلم پلیس، میتوان به آثاری چون اخلاقتو خوب کن (سیدمسعود اطیابی)، باغ قرمز (امیر سماواتی)، ندارها (محمدرضا عرب)، مرگ کسب وکار من است (امیر ثقفی)، به هدف شلیک کن (محمد کتیرایی)، مرهم (علیرضا داوودنژاد)، آینههای روبهرو (نگار آذربایجانی)، اشکان و انگشتر متبرک (شهرام مکری)، حوالی اتوبان (سیاوش اسعدی)، پرتقال خونی (سیروس الوند)، آقا یوسف (علی رفیعی) و زندگی (جلیل سامان) اشاره کرد که هیچیک از آنها را نمیتوان در گونه و گروه آثار پلیسی و جنایی قرار داد.
با این حال، علی سلطانی، دبیر این رویداد سینمایی در گفتوگو با جامجم با تاکید بر شعار «پیشگیری اجتماعی» اظهار میکند که هدف اصلی جشنواره پلیس امسال، توجه به عوامل بازدارنده بزه و آسیبهای اجتماعی بوده است. دیگر پرسشهای ما و پاسخهای او را در ادامه میخوانید.
شعار چهارمین جشنواره فیلم پلیس «پیشگیری اجتماعی» است. بسیاری از مخاطبان با این واژه نتوانستند ارتباط برقرار کنند. در واقع سوالات زیادی در این خصوص در ذهن ایجاد میشود. واژه اجتماعی نمیتواند معنای بزه یا انواع آسیبها را بدهد که بخواهیم از آن پیشگیری نماییم. درباره دلیل این انتخاب توضیح دهید؟
پیشگیری یک مقوله کلی به شمار میرود که میتوان در حوزههای مختلف برای آن جا باز کرد. مسائل اجتماعی هم میتوانند مانند عرصه سلامت دارای همین شعار باشند. همواره در همه حوزهها، پیشگیری بهتر از درمان است و در این راستا با هزینههای کمتری چه به لحاظ روحی و معنوی و چه به لحاظ مالی مواجه خواهیم بود. این واژه در واقع خود یک اصل ساری و جاری در جامعه ماست و در هر صنفی چه آموزشی و چه خدماتی این شعار میتواند کاربرد داشته باشد. از طرفی دیگر همین که مخاطبان به واکاوی این واژه بپردازند و آن را بررسی کنند خود نشاندهنده انتخاب صحیح واژه است.
بحث این است که پیشگیری اجتماعی رسا و گویا نیست.
ببینید ما در حوزه اقدامات پیشگیرانه در کار پلیس منطق درستی را پیشرو داریم و در این راستا با ارگانهایی که با مسائل اجتماعی روبهرو هستند، وارد بحث شدیم و از آنها هم کمک گرفتیم.
یعنی تعامل با ارگانهایی که به نحوی درگیر مسائل اجتماعی هستند، در تعیین این شعار تاثیر گذاشت یا دغدغه برگزارکنندگان این جشنواره مشکلات و معضلات اجتماعی بود؟
همانطور که میدانید انسان در وهله اول یک موجود کاملا اجتماعی است و همین مناسبات است که انسان را در محیط پیرامونش متفاوت جلوه میدهد. مشکلات و معضلاتی هم که برای انسان رخ میدهد، بخش اعظمی از آن در اجتماع رخ میدهد یا جامعه را درگیر میکند. در چهارمین جشنواره فیلم پلیس سعی کردیم تا به این جنبه از زندگی انسان و مشکلات پیرامونش بپردازیم.
ما سعی داریم تا در دورههای گوناگون جشنواره فیلم پلیس، این فرهنگ را متداول کنیم که انسان باید آدابی را رعایت کند که اجتماع آن را میپذیرد و با قانون همراه است؛ این میشود مناسبات اجتماعی و البته پیشگیری اجتماعی هم تعریفی کاملا واضح دارد که به ارتباط افراد جامعه با پلیس برمیگردد، مانند جریمههای رانندگی که از بروز تخلفات بیشتر جلوگیری کرد. یا برای مثال، مردمی که برای رسیدگی به امور گذرنامه به نیروی انتظامی مراجعه مینمایند یا افرادی که برای نظاموظیفه در رفت و آمد هستند، همه اینها نشان میدهد که پلیس در جامعه با مردم در حوزههای مختلف رابطه برقرار میکند.
در بحث ارتباط با جامعه، وجه تمایز زیادی بین نیروی انتظامی با دیگر ارگانها وجود دارد. اگر این تفاوت را قبول دارید، درباره آن توضیح دهید.
سلطانی: انسان در وهله اول یک موجود کاملا اجتماعی است که پلیس در تنظیم همین مناسبات نقشپررنگی دارد. مشکلات و معضلاتی هم که برای انسان رخ میدهد، بخش اعظمی از آن اجتماعی است. در چهارمین جشنواره فیلم پلیس سعی کردیم تا به این جنبه از زندگی انسان و مشکلات پیرامونش بپردازیم
مهمترین ویژگی این ارتباط آن است که این مردم هستند که پلیس را برای رسیدگی به مشکلاتشان انتخاب میکنند. در واقع، پلیس در بسیاری از موارد با درخواست مردم به ماموریتها ویژه خود دست میزند یا به انجام وظیفه میپردازد. این نشان میدهد که پلیس در بطن جامعه جا باز کرده و نقش سازمانی خود را کمتر به رخ میکشد و این پلیس است که احساس امنیت و آرامش را به مردم میدهد.
آیا فیلمی در جشنواره بود که ساخت آن را سفارش داده باشید؟
خیر. فیلمها را براساس داستان و مضمون پلیسی آن انتخاب کردیم. درواقع کارگردان و تهیهکنندهای که فکر میکرد فیلمی با مضمون مشارکت پلیس در زندگی مردم ساخته است، اثرش را در جشنواره شرکت داد و ما هم طبق معیارهایی که داشتیم، فیلم را پذیرفتیم و به داوران تحویل دادیم.
نکته یا سوال همین جاست. پس بر چه مبنایی برای این جشنواره شعار انتخاب کردید؟ این جشنواره باید یک پیام به مخاطب بدهد که باید از دل فیلمهایی که با فکر و اندیشه قبلی ساخته شدهاند، در بیاید.
در حلقه ارتباطی بین حوزههای فرهنگی و نیروی انتظامی، جشنواره فیلم پلیس یک حلقه گمشده بود. این یک رویکرد جدید است و نگاه جشنواره به این موضوع نگاه نرمافزاری است و نه نگاه شعاری.
همین که سازنده فیلمها در این جشنواره شرکت میکنند و این جشنواره برای آنها دستاورد خوبی داشته باشد، تشویق میشوند تا باز هم مسائل و معضلات مردم و پلیس را به تصویر بکشند. این برای فرهنگسازی و کاربرد شعارهای ما گام مثبتی خواهد بود.
پلیس ایران در یک دهه اخیر نقش قابل قبولی در فرهنگسازی و تشریح هنجارها و ناهنجاریهای اجتماعی کشور داشته است. اگر صحنههای پلیسی در فیلمها بتوانند گویای این مهم باشند، شاید بخش کمی از آنچه را که باید، ادا کردهایم.
به نظر شما مردم و تماشاگران، پلیس فیلمها را تا چه اندازه باور خواهند کرد؟
پلیس در فیلمهای ایرانی همانی است که عینا در جامعه وجود دارد. با وجود ناظرانی از نیروی انتظامی که پشت صحنه فیلمهای این عرصه حضور دارند، واقعنمایی در آنها پررنگ است.
فیلمسازان ما بر این باور هستند که نمیتوان در فیلمها نقش حتی یک مامور دون پایه پلیس را منفی نشان داد. این در حالی است که در بسیاری از تولیدات دیگر کشورها، ما با پلیسهایی مواجه میشویم که به نظام خودشان خیانت میکنند، آیا برای ساخت اینگونه فیلمها در ایران منعی وجود دارد و پلیس باید همواره مهربان و متین نمایش داده شود؟
طی 30 سال گذشته پلیس در جمهوری اسلامی ایران همواره نشان داده است که با مردم بوده و توانسته نقش مفید و مثبتی در زندگی مردم ایفا کند.
اگر فیلمسازان ما واقعیت را به تصویر بکشانند، ما کار فرهنگی خود را انجام دادهایم و راضی خواهیم بود. ضمن آن که این واقعیت را هم قبول داریم بسیاری از نیروهای ناکارآمد و گاه متخلف در همین سیستم توسط افراد دلسوز و کارآمد دستگیر و معرفی شدهاند که این خود نشانه هوش و موقعیتشناسی همین افراد در نیروی انتظامی است.
چرا پلیس فیلمهای ایرانی اکشن ندارد؟
فکر میکنم این به خاطر شتابزدگی بیمنطق در تهیه فیلمهاست و شاید هم کمبود بودجه، اما پلیس در واقعیت با صحنههای اکشن بسیاری روبهروست که تا به خطر انداختن جان پلیس هم پیش میرود.
جشنواره فیلم پلیس با همین نگاه برگزار میشود. ما میخواهیم واقعیت به تصویر کشیده شود و فیلمساز به این سمت و سو حرکت کند.
سپیده سعیدی
جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: