تبدیل مستقیم سلول‌های پوست به عصب

تحقیقات جدید در راستای مطالعاتی بود که همین گروه در سال 2010 انجام داده و نشان دادند امکان تبدیل مستقیم سلول‌های پوست موش به وسیله ترکیب مشابهی از پروتئین‌ها به عصب امکان‌پذیر است؛ اگرچه این فرآیند در انسان و تبدیل سلول‌های پوست به عصب با سرعت کمتر و کارایی به مراتب پایین‌تر اتفاق می‌افتد.

دکتر ماریوس ورینگ، عضو انستیتو سلول‌های بنیادی استنفورد می‌گوید: اکنون ما به یکی از خواسته‌هایمان که توانایی تقلید فرآیند بیماری‌های مغزی و عصب‌شناختی است بسیار نزدیک شده‌ایم. حتی شاید روزی بتوانیم از این سلول‌ها برای درمان‌های مختلف در انسان استفاده کنیم.

پس از انجام موفقیت‌آمیز این روش در موش‌های آزمایشگاهی که نتایج آن سال قبل در نشریه نیچر به چاپ رسید محققان روش مشابهی را در سلول‌های انسان به کار گرفتند. آنها ابتدا نشان دادند که می‌توان سلول‌های بنیادی رویانی انسان را با آلوده کردن به ویروس با همان ترکیب پروتئینی به عصب تبدیل کرد. این ترکیب شامل فاکتورهای نسخه‌برداری به نام Brn2، Asc11 و Myt11 بود.

این روش‌درمانی به اختصار BAM (حرف اول 3 پروتئین فوق)‌ نامگذاری شد. با این روش سلول‌های بنیادی رویان به آسانی و ظرف مدت 6 روز به عصب‌های کاری تبدیل شدند. پس از انجام این کار روی موش‌ها، متخصصان به سراغ چالش بزرگ‌تری رفتند که آیا می‌توان همین کار را با سلول‌های پوست انسان انجام داد یا خیر.

در این مسیر، محققان از سلول‌های جنین و نوزاد تازه متولد شده استفاده کردند و متوجه شدند روش BAM این سلول‌های پوستی بالغ را بسیار شبیه عصب‌ها می‌کند، ‌اما سلول‌های تبدیل شده قادر به تولید سیگنال‌های الکتریکی که عصب‌ها با استفاده از آنها با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند،‌ نبودند. پس به این نتیجه رسیدند که یک عنصر گمشده در ترکیب وجود دارد و چهارمین عامل نسخه‌برداری به نام NeuroD ‌ را به آن اضافه کردند. پس از این کار مشاهده شد سلول‌های پوستی طی 4 تا 5 هفته به عصب‌های کاری تغییر شکل دادند.

اگرچه حدود 20 درصد سلول‌های پوستی موش مستقیم به عصب تبدیل می‌شوند، اما در مورد انسان فقط 2 تا 4 درصد سلول‌های پوست به عصب‌های کاری و به‌دردخور تبدیل شدند. این تغییر در سلول‌های موش ظرف تنها چند روز انجام شد، در حالی که این فرآیند در مورد انسان چند هفته به طول انجامید و سیگنال‌های الکتریکی تولید شده در مقایسه با سیگنال‌هایی که از عصب‌های طبیعی ساطع می‌شود، شدت کمتری داشت.

محققان در تلاشند با آزمایش‌های بیشتر و تحقیقات دنباله‌دار این استراتژی درمانی را رفته‌رفته به واقعیت تبدیل کنند.