بار گرانی کرایه ‌تاکسی‌ها بر دوش مردم

افزایش مجدد نرخ کرایه‌ها در حالی از روز گذشته اجرایی شده است که در این مدت مسوولان استانداری و فرمانداری تهران بارها تاکید کرده بودند هرگونه افزایش مجدد نرخ کرایه‌ها در شهر تهران غیرقانونی است و این اطمینان را به شهروندان داده بودند هرگز اجازه گران کردن مجدد کرایه تاکسی‌ها را به مسوولان شهرداری نخواهند داد.شهروندانی که روز گذشته به روال همیشه از تاکسی برای جابه‌جایی در سطح شهر استفاده کردند به وضوح دریافتند که کرایه تاکسی‌های خطی و گردشی در اکثر مسیرها 100 تومان و حتی بیشتر گران‌تر شده است و وعده مسوولان استانداری مبنی بر عدم افزایش نرخ کرایه تاکسی‌ها فقط دلخوشی ساده‌ای برای شهروندان بوده است.

نکته جالب این‌که نرخ کرایه تاکسی‌های خطی نیز در حالی از روز گذشته افزایش یافته که هنوز سازمان تاکسیرانی برچسب نرخ‌های جدید کرایه‌ها را روی تاکسی‌های خطی نصب نکرده است، هرچند مطالبه تا 100 تومان بالاتر از نرخ‌های قبلی از مسافران گویای این واقعیت است که رانندگان تاکسی برای گران کردن کرایه‌شان حتی تحمل چند روزه برای نصب برچسب نرخ‌های جدید توسط سازمان تاکسیرانی را هم ندارند.

نرخ اتوبوس‌ها نیز دیروز با حدود 2 برابر افزایش اغلب به 200 تومان رسید تا صدای اعتراض مردم بلند شود بدون آن که بتوانند کاری در قبال این تورم روزافزون انجام دهند.

مسیر ونک ـ فلکه دوم تهرانپارس 1000 تومان، مسیر انقلاب ـ راه‌آهن 500 تومان، میدان هفت تیر ـ امام حسین 500 تومان، میدان ونک ـ متروی حقانی 450 تومان، میدان بهارستان ـ 20 متری افسریه 950‌تومان، پایانه آزادی ـ پل سیدخندان 1150 تومان، میدان ونک ـ دو راهی یوسف‌آباد 500 تومان و... این تنها بخشی از مسیرهای خطوط تاکسیرانی شهرتهران است که بر روی سایت سازمان تاکسیرانی شهر تهران آمده است.شاید بهتر باشد از نرخ نجومی کرایه تاکسی‌ها سخن به میان نیاوریم زیرا هنگامی که کرایه‌ها در بخش حمل‌ونقل عمومی دارای نظم بود؛ نرخ کرایه تاکسی‌ها از نظم بویی نبرده بود وای به حال هنگامی که بی‌نظمی بر نرخ همه کرایه‌ها حاکم شده باشد.خانمی که هر روز برای یک مسیر 325 تومان می‌پرداخته؛ از افزایش نرخ کرایه به 500 تومان گله‌مند است، این درحالی است که برچسب قیمت روی تاکسی‌ها هنوز همان نرخ 325 تومان را نشان می‌دهد.

طبق مصوبه شورای شهر؛ نرخ کرایه تاکسی‌ها تنها 15 درصد افزایش یافته است. حال مشخص نیست با کدام عملیات ریاضی؛ نرخ 325 تومان با 15 درصد افزایش 500 تومان محاسبه می‌شود!

شهروند دیگری که مسافر همیشگی مسیر میرداماد ـ ونک است، روز گذشته وقتی به روال همیشه سوار تاکسی‌های این مسیر شد راننده تاکسی به جای 525 تومان 600 تومان از او گرفته است و همین موضوع باعث مشاجره لفظی میان آن دو شده است.

او با لحنی ناراضی می‌گوید: اگر مسوولان دولت و شهرداری بر سر مطالباتشان با هم مشکل دارند مسافران چه گناهی کرده‌اند که باید تاوان این اختلاف نظرها را بپردازند. انگار دیواری کوتاه‌تر از دیوار مسافران تاکسی پیدا نمی‌شود.

نکته مهم‌تر این‌که آنچه موجب نارضایتی شهروندان از افزایش نرخ کرایه تاکسی‌ها شده این است که با وجود گران شدن 30 درصدی نرخ کرایه تاکسی‌ها طی 5 ـ4 ماه اخیر متاسفانه کیفیت خدمات‌دهی تاکسی‌ها از یک سو و نحوه برخورد رانندگان تاکسی با مسافران از سوی دیگر نه تنها ارتقاء نیافته بلکه روز به روز بدتر هم می‌شود.

افزایش نرخ کرایه تاکسی‌ها در حالی موجی از نارضایتی را در میان شهروندان تهرانی ایجاد کرده است که وضعیت مسافران اتوبوس و مترو سوار نیز از این بهتر نیست و بر اساس مصوبه شورای شهر نرخ کرایه اتوبوس‌های خصوصی، بلیتی و نرخ بلیت مترو نیز افزایش یافته است.تا روز 31 خرداد نرخ ورودی به ایستگاه اتوبوس (بی.آر.تی) 100 تومان بود، در حالی که در روز اول تیر این میزان به 168 تومان رسیده است!

بدتر از همه، این‌که مسافرانی که به دلیل نداشتن کارت بلیت مجبورند پول نقد پرداخت کنند که در صورت نداشتن پول خرد مابقی پول در جیب اتوبوسرانی می‌ماند.

افزایش کرایه در اتوبوس‌های بخش خصوصی نیز حکایت دیگری است. شهروندی که هر روز مسیر صادقیه تا مطهری را با اتوبوس‌های بخش خصوصی می‌پیماید، در این باره می‌گوید: قیمت مسیر هر روز 175 تومان بود، اما امروز 300 تومان پول پرداخت کردم.جالب این‌که طبق مصوبه شورای شهر مقرر شده بود؛ به قیمت اتوبوس‌های بخش خصوصی تنها 25 تومان اضافه شود نه 125 تومان!

اما این تنها مورد از تخلفات رانندگان اتوبوسرانی بخش خصوصی نیست. مسافران مسیر میدان سپاه تا انقلاب نیز به‌جای 125 تومان قبل روز گذشته 175 تومان پرداخت کردند و آنها که از اتوبوس‌های تندروی خط میدان راه‌آهن _ تجریش استفاده می‌کنند، به جای 100 تومان هر روز ناچار به پرداخت 200 تومان کرایه شدند.

اما در مقابل نارضایتی شهروندان از وضعیت نرخ کرایه حمل‌ونقل عمومی، اعضای شورای شهر معتقدند که مردم می‌توانند هزینه افزایش نرخ کرایه تاکسی‌ها را از یارانه پرداختی دولت بپردازند.

این عضو شورای شهر که در گفت‌وگو با «جام‌جم» تاکید دارد به هیچ وجه نامی از وی برده نشود، اصرار شورای شهر بر افزایش نرخ کرایه‌ها و بخصوص کرایه تاکسی‌ها را این‌گونه توجیه می‌کند: با توجه به افزایش قیمت گاز، برق، آب و بخصوص افزایش قیمت سوخت، همچنین نرخ رشد تورم در سال جاری و افزایش حقوق کارکنان دولت، طبیعی است که نرخ کرایه تاکسی‌ها هم باید افزایش یابد تا جوابگوی هزینه‌های رانندگان تاکسی هم باشد.

این عضو شورای شهر در پاسخ به این پرسش که چرا اعضای شورا با اصرار به افزایش نرخ کرایه‌ها فقط به منافع رانندگان تاکسی می‌اندیشند و تحمیل هزینه‌های سنگین به مسافران را نمی‌بینند، به صراحت تاکید می‌کند که مسوول این وضعیت و فشاری که به شهروندان وارد می‌شود، دولت است.

این عضو شورا سرانجام تیرخلاصی را هم زده و می‌گوید: شهروندان باید بدانند که تاکسی وسیله حمل‌ونقل عمومی حساب نمی‌شود و یک وسیله نقلیه ویژه است. بنابر این مسافران آن باید هزینه‌های استفاده از این وسیله نقلیه را هم بپردازند؛ چراکه در هیچ کجای دنیا حتی در عراق و افغانستان هم نرخ کرایه تاکسی مانند تهران ارزان نیست.

افزایش 15درصدی نرخ کرایه تاکسی‌های شهر تهران در حالی از روز گذشته اجرایی شده است که مسوولان استانداری تهران همچنان مخالف این افزایش هستند.

محمدرضا محمودی، معاون عمرانی استاندار تهران با تاکید بر این‌که استانداری هنوز هم مخالف افزایش نرخ کرایه تاکسی و مترو است، می‌گوید: شورا بر افزایش کرایه‌ها تاکید دارد و از روز گذشته نیز نرخ های مصوب شورا اجرا شده است و این در حالی است که دولت سهم خود از یارانه‌های بلیت مترو و اتوبوس را پرداخت کرده، اما شورای شهر همچنان اصرار دارد به دلیل تورم سالانه قیمت کرایه‌ها افزایش یابد.

معاون عمرانی استانداری تهران معتقد است استانداری همه تلاش خود را برای جلوگیری از افزایش نرخ کرایه‌ها به کار بسته، اما وجود برخی قوانین دست و پاگیر باعث شده که در نهایت نرخ کرایه تاکسی‌ها افزایش یابد.

محمودی حتی به صراحت ازجمله «شورای شهر سرانجام در اصرار خود برای افزایش نرخ کرایه تاکسی‌ها پیروز شد» هم استفاده می‌کند.

اما نکته جالب در سخنان این مقام مسوول در استانداری تهران این است که وی تاکید می‌کند: مصوبه شورا برای افزایش نرخ‌ها قابل قبول است و اعضای شورا وکیل مردم هستند و صلاح مردم را بهتر می‌دانند.چنین اظهارنظری آن هم از موضع همکاری و ملایمت از قول معاون عمرانی استانداری تهران در حالی مطرح می‌شود که تا همین چندی پیش مسوولان استانداری تهران با جدیت و از موضع بالا تاکید می‌کردند که اقدام شورای شهر در افزایش نرخ کرایه‌ها غیرقانونی است و با جدیت مقابل این اقدام غیرقانونی خواهند ایستاد.

با این وجود این تنها مسوولان استانداری تهران نیستند که همچنان مخالف افزایش نرخ کرایه تاکسی‌ها هستند به طوری که دبیر شورای عالی ترافیک شهرهای کشور نیز در اظهارنظری تاکید می‌کند: افزایش بهای بلیت ناوگان حمل‌ونقل عمومی کشور خلاف نظر دولت است و حمایت از شهرداری‌ها آنقدر بوده که هیچ افزایش قیمتی در ناوگان حمل‌ونقل عمومی کشور صورت نگیرد.

مجتبی شفیعی با اشاره به یارانه‌های دولت به شهرداری تهران در سال 89 و 90 می‌گوید: در سال 89 یارانه پرداختی دولت به شهرداری تهران 6 برابر شد و از 8/15 میلیارد تومان به 8/91 میلیارد تومان رسید. همچنین یارانه‌های پرداختی دولت در سال 90 نیز به حمل‌ونقل عمومی کشور (مترو و اتوبوسرانی‌های سراسر کشور) از 260 میلیارد تومان در سال 89 به 400 میلیارد تومان رسیده یعنی حدود دو برابر افزایش یافته است.

همان طور که از اظهارنظرهای مسوولان استانداری و شورای عالی ترافیک پیداست، اعضای شورای شهر و مسوولان سازمان تاکسیرانی شهر تهران نرخ‌های جدید کرایه تاکسی‌ها را بدون تایید استانداری تهران به اجرا گذاشته‌اند، اما پرسشی که مطرح است این است که با وجود همه این مخالفت‌ها و با آگاهی از این که هزینه سنگینی به مسافران تاکسی تحمیل می‌شود چرا مسوولان استانداری تهران و شورای عالی ترافیک بر سر افزایش نرخ کرایه تاکسی‌ها کوتاه آمدند؟

به این ترتیب نرخ جدید کرایه حمل‌ونقل عمومی در تهران با کوتاه آمدن مخالفان از روز گذشته اجرایی شد تا در رقابت میان دولت و شهرداری بر سر نرخ حمل‌ونقل عمومی باز هم شهروندان تاوان مطالبات شهرداری تهران از دولت را بپردازند.

در چنین شرایطی هرچند مدیرعامل سازمان تاکسیرانی شهر تهران تاکید می‌کند رانندگان تاکسی توجیه شده‌اند که اگر شهروندان در چند روز ابتدایی افزایش کرایه‌ها مقاومت کردند با آنها مدارا کنند و مطابق نرخ قبلی از آنها کرایه بگیرند، اما به نظر شما رانندگان تاکسی تا چه اندازه خود را مقید به رعایت این سخن مقام مافوق خود دانسته و در مواجهه با اعتراض مسافران تاکسی بر سر 50 تومان بیشتر با آنها دست به یقه نمی‌شوند؟

فضل‌الله اسلامی در پاسخ به این‌که چرا با وجود عدم نصب برچسب نرخ‌های جدید روی تاکسی‌ها، رانندگان تاکسی از مسافران کرایه‌های جدید را مطالبه می‌کنند، می‌گوید: نرخ کرایه‌های تاکسی، دیر ابلاغ شد و با توجه به زمانبر بودن فرآیند چاپ برچسب نرخ کرایه‌های تاکسی، هنوز همه برچسب‌های جدید آماده نشده است و شهروندان فعلا از طریق مشاهده نرخ‌های نصب شده بر تابلوهای پایانه‌ها، می‌توانند از کرایه‌های جدید تاکسی مطلع شوند.

این مقام تاکسیرانی از وجود لیست کامل نرخ کرایه‌های تاکسی در سایت سازمان تاکسیرانی خبرداده و می‌افزاید: برچسب کرایه‌های جدید به تاکسی‌ها حداکثر تا 2 هفته آینده نصب می‌شود و تا آن زمان شهروندان می‌توانند از طریق سایت سازمان تاکسیرانی از کرایه‌های جدید تاکسی مطلع شوند.

اسلامی با بیان این‌که میزان افزایش نرخ در تاکسی‌های مجهز به تاکسیمتر نیز دقیقا 15 درصد خواهد بود، توضیح می‌دهد: به روز شدن برنامه تاکسیمترها، حدود یک ماه زمان نیاز دارد که در صورت مراجعه رانندگان در این مدت، برنامه تاکسیمتر به صورت رایگان به روز خواهد شد.به گفته اسلامی، رانندگانی که طی یک ماه آینده برای روزآمد کردن برنامه تاکسیمتر خود مراجعه نکنند، مؤاخذه و جریمه می‌شوند.

به این ترتیب نرخ کرایه حمل‌ونقل عمومی یکبار دیگر طبق مصوبه شورای شهر 15 درصد، اما در اجرا گاه تا 100 درصد افزایش یافت تا بار دیگر شهروندان تهرانی تاوان اختلاف نظر میان مسوولان دولت و شهرداری تهران را باز هم از جیب بپردازند.

پوران محمدی / گروه جامعه