چرخی در پایتخت 2500‌ساله ‌ایران

یکی از بی‌نظیرترین آثار معماری در همدان گنبد علویان است که در قرن شش هجری بنا شده و خانواده علویان آن را به عنوان مسجد ساخته بودند و در سال‌های بعد به عنوان مقبره مورد استفاده قرار گرفته است. این گنبد در مرکز شهر و در خیابان باباطاهر واقع شده و یکی از شاهکار‌های معماری و گچبری دوره اسلامی است.

گنجنامه هم تفرجگاهی تاریخی در دل کوه الوند در قسمت غرب شهر همدان شامل آبشار گنجنامه و سنگ نوشته‌های باستانی و دره‌های عباس‌آباد است. کتیبه‌های گنجنامه در 3 ستون بیست سطری و به زبان‌های عیلامی و پارسی باستان و بابلی ‌روی سنگ خارا نوشته شده و از زمان داریوش، پادشاه مشهور هخامنشی و خشایارشاه باقی مانده است.

ز دست دیده و دل هر دو فریاد

که هر چه دیده وینه دل کنه یاد

بسازم خنجری نیشش ز پولاد

زنم بر دیده تا دل گرده آزاد

این شاید مشهورترین شعر شاعر و عارف مشهور قرن پنجم هجری باباطاهر عریان است که این روزها مقبره‌اش به عنوان یکی از جاذبه‌های دیدنی شهر همدان توجه هر گردشگری را جلب می‌کند. این آرامگاه آجری که در شمال شهر همدان قرار دارد بارها در طول تاریخ بازسازی شده و در یکی از بازسازی‌های آن کتیبه‌ای فیروزه‌ای رنگ مربوط به قرن هفتم هجری پیدا شده که بر ‌آن آیاتی از قرآن کریم به خط کوفی نقش بسته است و این روز‌ها در موزه ایران باستان نگهداری می‌شود.

در اطراف آرامگاه و مغازه‌های دور میدان هم می‌توانید انواع ظروف مختلف سفالی را در طرح‌ها، نقش‌ها و رنگ‌های مختلف ببینید و بخرید و به عنوان یادگار یا سوغات از سفر به همدان با خود ببرید؛ اگرچه مرکز تهیه و تولید سفال در اطراف همدان و منطقه لاله‌جین است.‌تنها غار تالابی ایران که حدود 200 میلیون سال پیش به وجود آمده، غار علیصدر همدان است که در سال 1346 کشف و مورد بازدید عمومی قرار گرفته است.‌سقف این غار که از عمیق‌ترین غار‌های جهان است، رسوبات چکنده‌ای دارد که به صورت قندیل در آمده و اشکال بسیار جذاب و دیدنی به وجود آورده است. رفتن به همدان و ندیدن این غار، جدا غبطه دارد.

آرامگاه ابوعلی سینا پزشک و فیلسوف مشهور ایرانی نیز در همدان واقع است که تلفیقی از معماری دوره قبل و بعد از اسلام است.