روزگار ناخوش پایتخت سفال ایران

اما حالا از نام و شهرت جهانی لالجین تنها یادی مانده در خاطره همان 80 کارگاه سفالگری که به زحمت مخارج زندگی روزمره‌شان را تامین کرده و کارگاه‌های چندصد ساله را تبدیل به رستوران و آپارتمان می‌کنند.

حسین زندی، دبیر پژوهشی انجمن ایران‌شناسی کهن‌دژ همدان به خبرگزاری میراث می‌گوید: از آنجایی که کارگاه‌های ثبت شده در لالجین به تعداد انگشتان دست نمی‌رسد و تنها 2 کارگاه در لالجین ثبت شده و هیچ قانونی هم برای حفظ بافت‌های سنتی و کارگاه‌ها وجود ندارد از 600 کارگاهی که در اواخر دهه 60 گزارش شده است، امروز کمتر از 80 کارگاه مانده است.

این کارگاه‌ها در شهر قرار دارند و با رشد جمعیت و تغییر بافت‌ها دچار دگرگونی محسوسی شده‌اند. به گفته زندی از یک‌سو مدیران شهری نتوانسته‌اند نیاز‌های مسکونی مردم را مدیریت کنند و از سوی دیگر نبود حمایت‌های دولتی، مالکان را ترغیب به تخریب اماکن و کارگاه‌های سنتی سفالگری کرده است.

در حال حاضر آپارتمان و رستوران جای کارگاه‌هایی را گرفته که به گفته یکی از اعضای شورای شهر تنها 2 کارگاه ثبت شده در حالی که کارگاه‌های باسابقه 400 ساله در این شهر شناسایی شده است.

تجربه نشان داده است که با ایجاد تحول در صنعت گردشگری، بافت تاریخی از ساخت آپارتمان و فضاهای تجاری درآمدزایی بیشتری به دست می‌آورد.

این در حالی است که کارشناسان و فعالان میراث فرهنگی بارها پیشنهاد داده‌اند این مکان‌ها ثبت ملی و تبدیل به فرهنگسرا و موزه سفال شوند. اما غالب شدن منافع کوتاه مدت، فعالیت کارگاه‌های سفال را به‌حداقل رسانده است.

با این‌که سفال لالجین، شهرتی جهانی دارد و صادرات سفال از منابع اصلی درآمدزایی مردمان این شهر محسوب می‌شود اما در سال‌های اخیر مسائل و معضلات عدیده‌ای آن را از رونق انداخته و ورود سفال ارزانقیمت چینی، تهدید جدی برای این صنعت به شمار می‌رود.

کارگاه‌های سنتی سفالگری شهرستان لالجین در استان همدان به لحاظ سازه و بنای کارگاهی و همچنین ابزارها، وسایل و دستگاه‌های سفالگری از قدمت تاریخی برخوردارند و می‌توانند به عنوان جاذبه‌ای فرهنگی و تاریخی مورد توجه قرار گیرند اما به دلیل نبود برنامه‌ریزی و مدیریت‌شهری، آسیب‌های جدی بر پیکره شهر وارد شده است.