مناقشه تازه بر سر مونوریل قم

برخی ایجاد و ساخت مونوریل را از اساس در راستای اهداف غیرعمرانی و ترافیکی قم می‌دانستند و برخی دیگر نیز فقط با عبور مونوریل قم از بالای صحن مطهر مخالف بودند و عبور این قطار از مقابل حرم را خدشه به حریم قدسی آن عنوان می‌کردند. سرانجام اواخر اسفند ماه گذشته، سخنگوی شورای شهر قم از توافق نهایی تصمیم‌گیرندگان پس از انجام یک پروسه کارشناسی مبنی بر تعیین چگونگی عبور مونوریل از جوار حرم مطهر(س)‌ خبر داد.براساس این تصمیم مونوریل از زیر سطح در مقابل حرم مطهر عبور می کرد.

پس از این مصوبه بود که علی‌اصغر نعمتی، مدیر پروژه مونوریل قم در یک نشست خبری اعلام کرد مونوریل قم یک سال دیرتر از زمان پیش‌بینی شده به بهره‌برداری می‌رسد.اما به ناگاه هفته گذشته رئیس‌جمهور طی دستوری توافق مسوولان استان قم را لغو و خواستار اجرای مونوریل از روی سطح زمین شد و پس از این دستور، کارفرمای پروژه، دستور اجرای طرح مونوریل به صورت روی سطح با ارتفاع مجاز را ابلاغ کرد. وی از شرکت کمیسیون کارفرمای پروژه نیز خواست که خیابان اراک را برای اجرای پروژه مسدود کند.

با این حال، سخنگوی شورای اسلامی شهر قم در گفت‌وگو با مهر دستور رئیس‌جمهور مبنی بر عبور مونوریل از سطح در مقابل حرم مطهر را غیرقانونی دانست و گفت: بحث تصمیم‌گیری در مورد مسائل شهری کاملا مشخص است و هر نوع تصمیم‌گیری در این مورد باید از طریق مجاری قانونی و کانال‌های اجرایی مربوطه باشد و تصمیم در مورد مونوریل قم نیز از طریق طرح در سلسله مراتب تصمیم‌گیری شورای قطار شهری قم امکانپذیر است.

اما مدیرعامل سازمان قطار شهری قم اخبار مربوط به دستور رئیس‌جمهور را خبرسازی‌‌های برخی رسانه‌ها دانست و گفت: مونوریل شهری قم از کنار صحن شرقی حضرت امام جواد(ع)‌ و حرم حضرت معصومه(س)‌ عبور می‌کند.

اردشیر احمدی در گفت‌وگو با ایرنا افزود: مونوریل شهری قم با ارتفاع مجاز که این ارتفاع درواقع با رعایت بسیاری از محدودیت‌ها از جمله محدودیت‌های فنی، میراث فرهنگی و تولیت، قابل عبور می‌شود به طوری که خودش با ایجاد یک رواق بسیار زیبا، صحن حضرت امام جواد(ع) را به یک صحن بسیار زیبا تبدیل می‌کند. وی با بیان این که یک‌سوم ارزش قرارداد 180 میلیارد تومانی ساخت مونوریل قم هزینه شده است، افزود: 50 درصد هزینه اجرای این طرح توسط دولت و 50 درصد مابقی آن توسط شهرداری‌ها تامین می‌شود.

احمدی افزود: قطار تک‌ریل هوایی شهری قم به طول 5‌/‌6 کیلومتر با 8 ایستگاه در دست اجراست که در حال حاضر عملیات عمرانی آن بیش از 36 درصد پیشرفت داشته و 5 ایستگاه آن نیز در حال احداث است.

وی تصریح کرد: کار طراحی مونوریل شهری قم با رعایت ضوابط میراث فرهنگی انجام شده است و یک بار هم موافقت آستان مقدس حرم مطهر حضرت معصومه(س) در ارتباط با این موضوع کتبا گرفته شده است، ولی به خاطر حساسیت موضوع در آخرین جلسه شورای سازمان قطار شهری در 24 اسفند 89، مقرر شد این سازمان مطالعات عبور مونوریل از این منطقه را به صورت زیرزمینی مورد بررسی قرار دهد. از سوی دیگر، سخنگوی شورای اسلامی شهر قم نیز با تاکید بر این که باید به صورت جدی در این موضوع تجدیدنظر شود، اظهار کرد: مونوریل همچنان در مقابل حرم مطهر از زیر سطح عبور خواهد کرد و سازمان و شورای قطار شهری مکلف به اجرای آن خواهند بود.

بختیاری با اشاره به این که این تصمیم‌گیری براساس مباحث کارشناسی گرفته شده، بیان کرد: از دیدگاه شورای اسلامی شهر قم و بسیاری از کارشناسان مرتبط با مسائل مدیریت شهری، شهرسازی و معماری عبور مونوریل در مقابل حرم مطهر از روی سطح مخدوش‌کننده حریم قدسی حرم است. همچنین این اتفاق از عوامل و موانع توسعه حرم مطهر در آینده خواهد بود.وی افزود: از لحاظ کارشناسی تردیدی در این تصمیم‌گیری وجود ندارد و این تصمیم در جلسه‌ای با حضور اعضای سازمان و شورای قطار شهری اواخر سال گذشته گرفته شد و اگر بحث پیشنهادی در این خصوص باشد باید مجددا در جلسه سازمان و شورا مطرح و در مورد آن تصمیم‌گیری شود.سخنگوی شورای شهر قم تصریح کرد: ایرانی اگر این کار انجام شود شورا از تمام ظرفیت‌های قانونی و تبلیغاتی در شهر قم استفاده خواهد کرد تا این اتفاق نیفتد.بختیاری همچنین گفت: در نامه ابلاغی رئیس‌جمهور اشاره به تشکیل جلسه نیز شده بود و امیدواریم این جلسه تشکیل شده و به تصمیمی صحیح، منطقی و در راستای منافع مردم منتهی شود.محسن عابدینی‌پور ،شهردار قم نیز از مخالفت شهرداری با عبور مونوریل از بالای حرم حضرت معصومه(س) خبر داد و خاطرنشان کرد:جلوی عبور مونوریل از بالای حرم حضرت معصومه(س) را خواهیم گرفت.

وی افزود: ما دلایل کارشناسی‌مان را در جلسه‌ای با حضور رئیس‌‌جمهور طرح می‌کنیم و پس از ارائه نظر توسط ایشان، کار را دنبال خواهیم کرد. پیمانکاران می‌توانند فعلا در بخش‌های دیگری از این مسیر فعالیت کنند و حرکت خود را متوقف نسازند؛ این در حالی است که قرار است فردا عملیات احداث مونوریل در بالای حرم شروع شود.

مرداد 88 بود که دولت درصدد برآمد تا طرح نیمه‌تمام پروژه احداث مونوریل قم را به اتمام برساند، لذا در همان زمان کلنگ احداث این قطار شهری بر زمین زده شد.

این پروژه که برای ایجاد تسهیل در رفت و آمد شهروندان قمی، علی‌‌الخصوص زائران حرم حضرت معصومه(س)‌ در نظر گرفته شده بود دارای 7 ایستگاه است که قرار شد در فاز اول آن 5 قطار چهار واگنه به کار گرفته شود. متوسط سرعت قطار نیز 40 کیلومتر در ساعت خواهد بود و پیش‌بینی می‌شود تا 80 کیلومتر در ساعت افزایش یابد.

مدت اجرای این پروژه که پس از طی فرآیند مناقصه به شرکت‌های ایرانی مپنا و کیسون واگذار شد را 30 ماه و مبلغ پیش‌بینی شده برای اجرای آن را حدود 180 میلیارد تومان در نظر گرفتند.همچنین قرار شده فاز اول پروژه در دهه فجر 1390 به صورت آزمایشی افتتاح شود. طبق پیش‌بینی‌های انجام شده مونوریل قم در سال بهره‌برداری قابلیت جابه‌جایی 12 هزار مسافر را در یک جهت خواهد داشت که این ظرفیت تا 19 هزار نفر در ساعت قابل افزایش است.