مروری بر زندگی اسامه بن‌لادن

وی از ثروت و روابطش، در حمایت از مجاهدان افغان در جنگ شوروی سابق علیه افغانستان در سال 1979 استفاده کرده و در سال 1984 یک سازمان موسوم به مرکز خدمات و یک پایگاه آموزش فنون جنگی و عملیات مسلحانه به نام پادگان فاروق برای حمایت از مجاهدان افغان تاسیس کرد که این سازمان و پادگان در جریان جنگ شوروی سابق مورد حمایت آمریکا‌، پاکستان‌، عربستان،‌ مصر و برخی دیگر از کشورها بود.

در سال 1994 دولت عربستان سعودی به طور رسمی تابعیت بن‌لادن را باطل کرد و تمام دارایی‌های باقی‌مانده وی در این کشور را مسدود کرد. در همین سال، بن‌لادن هدف یک ترور نافرجام قرار گرفت. بعدها وی امنیت و محافظت شخصی خود را افزایش داد.

در سال 1988 بن‌لادن فعالیتش در افغانستان را با تنظیم پرونده‌هایی برای تشکیلات القاعده جهت ثبت مشخصات شبه نظامیان آغاز کرد و پس از آن به نمادی برای این تشکیلات تبدیل شد.پس از عقب‌نشینی نیروهای شوروی سابق از افغانستان، بن‌لادن از سوی عربستان یک قهرمان نام گرفت، اما پس از انتقادهای شدید بن‌لادن از حضور نیروهای آمریکایی در عربستان در جریان جنگ عراق و کویت در سال 1990، حمایت سعودی‌ها از وی جهتی مخالف یافت و عربستان پس از این موضعگیری بن‌لادن، وی را فردی مادی‌گرا و فاسد خواند.عدم حمایت عربستان نهایتا منجر به خروج بن‌لادن و رفتن وی به سودان و تاسیس مرکز عملیات جدید بن‌لادن در این کشور شد. وی توانست در انتشار ایدئولو‌ژی‌ها و تفکراتش در جنوب شرق آسیا‌، آمریکا‌، آفریقا و اروپا به موفقیت‌هایی دست یابد.

رهبر تشکیلات القاعده در سال 1996 سودان را به مقصد افغانستان ترک کرد و دلیل این امر روابط قدرتمندی بود که با گروه طالبان در این کشور برقرار کرده بود. در همانجا وی جنگ علیه آمریکا را اعلام نمود که با همیاری ایمن الظواهری، دبیرکل گروه جهاد اسلامی مصر، همراه شد. پس از حملات 11 سپتامبر، آمریکا انگشت اتهام خود را مستقیما به سوی بن‌لادن و القاعده نشانه گرفت و در دسامبر 2001 نیروهای آمریکایی توانستند نواری ویدئویی از بن‌لادن و طرفدارانش را پیدا کنند که در آن از جزئیات حملات 11 سپتامبر خبر می‌داد. این نوار ویدئویی یک مدرک علنی برای آمریکایی‌ها شد مبنی بر این‌که بن‌لادن پیش از حملات 11 سپتامبر از جزئیات آن مطلع بوده است. آمریکا بن‌لادن را عامل انفجارهای نایروبی‌، دارالسلام و حوادث 11 سپتامبر می‌داند و وی را در فهرست مظنونان تروریستی خود قرار داده است.

در حالی که گفته می‌شد بن‌لادن در سال 2001 در شهر قندهار افغانستان بوده، آمریکا در آن زمان از طالبان خواست وی را تسلیم کند اما گروه طالبان از آمریکا خواسته بود تا مدارکی مستند ارائه کند که نشان دهد بن‌لادن در حملات 11سپتامبر دست داشته است. پس از آن‌که آمریکا بدون دریافت مجوز بین‌المللی جنگ علیه افغانستان را آغاز کرد و دولت طالبان را سرنگون کرد، نتوانست بن‌لادن را در افغانستان دستگیر کند.در همان زمان خبرهایی مبنی بر این‌که بن‌لادن به دلیل نارسایی کلیوی مرده است، منتشر شد اما نوارهای ویدئویی و صوتی مکرری که از وی پخش شد این ادعا را تکذیب کرد. بن‌لادن طی این مدت نوارهای ویدئویی و صوتی زیادی را منتشر کرد که در آن بشدت از حضور نیروهای خارجی در عراق و افغانستان انتقاد کرده و آمریکا و نیروهای ائتلاف را به شکستی سهمگین در افغانستان و عراق تهدید کرد. آخرین نوار بن‌لادن در 24 ژانویه 2010 منتشر شد که طی آن رهبر تشکیلات القاعده متعهد به ادامه حملات علیه آمریکا تا زمانی شد که این کشور به حمایت خود از اشغالگران صهیونیست ادامه دهد. سرانجام رهبر افسانه‌ای تشکیلات القاعده در اول ماه می در جریان یک عملیات اطلاعاتی که با مشارکت 25 نفر از نیروهای ویژه آمریکا و برخی از نیروهای سازمان اطلاعات پاکستان در شهر ابوت‌آباد پاکستان انجام شد، به همراه تعدادی از همرزمانش کشته شدند. بن‌لادن را با اسامى مستعارى نظیر بن‏لادن، شاهزاده، امیر، عبدالله، مجاهد، شیخ، حاجى و رئیس مى‏شناختند و این علاوه بر القابى نظیر اسامه قهرمان، اسامه قاتل، اسامه مسیح، اسامه ضدتمدن، اسامه متفکر، اسامه عقب‏مانده، اسامه پاک، اسامه جنایتکار و... است که به او داده‏اند.

القاعده سازمانی چند ملیتى است که با در اختیارداشتن یک تیم رهبرى با استعداد و موثر که دسته‏اى از آنها علاوه بر حضور در این سازمان به عنوان نیروهاى ارشد، رهبرى گروه‏هاى دیگر (مانند «جماعه‏الاسلامیه» و «الجهاد مصر») را نیز در دست دارند، جایگاه و اعتبار خاصى پیدا کرد. در مورد هرم تشکیلاتى القاعده گفته می‌شود اسامه در صدر گروه و رهبر آن به شمار مى‏رفت. پس از او مجلس الشورا قرار داشت که تمامى دستورات و نقشه‏هاى عملیاتى در این قسمت طراحى مى‏شدند. اسامه و محمد عاطف ـ معاون او ـ از اعضاى ثابت این مجلس بودند. ساختار نظامى القاعده به صورت «خوشه انگورى» بود. یعنى گروه‏ها به موازات هم و به طور مستقل عمل مى‏کردند. به قسمى که هرگز یکدیگر را نمى‏شناختند و اگر یکى از آنها شناسایى می‌شد دیگران در امان بودند. القاعده از طریق ثروت بن‏لادن و کمک سرمایه‏داران برخى کشورها تامین مالى مى‏شد. هر فردى که پس از گزینش به القاعده مى‏پیوست، علاوه بر مسکن، ماهانه مبلغ 150 دلار نیز دریافت مى‏کرد زیرا بن‏لادن معتقد بود: «مسلمانانى که به ما مراجعه مى‏کنند، باید تحت حمایت قرار بگیرند و بهتر است از ما کمک بگیرند؛ تا این‌که سراغ کفار بروند.» گزینش افراد در القاعده، به سختى صورت مى‏گرفت. برخى تحلیلگران ایمن الظواهری را بازوى راست اسامه و وارث سازمان القاعده مى‏دانند. دکتر ایمن ربیع‏الظواهرى 47 ساله و یک پزشک مصرى است. با کشته شدن اسامه بن‌لادن، رهبری القاعده در دستان ایمن الظواهری قرار می‌گیرد و باید دید او در آینده چگونه این تشکل را اداره می‌کند./ ‌خبرگزاری‌ها