روستاهای خراسان جنوبی‌ آب ندارد

برخی روستاهای استان خراسان جنوبی از این دست هستند که یا هنوز از نعمت آب آشامیدنی بهداشتی از طریق شبکه‌های آبرسانی بهره‌ای نبرده‌اند یا به علت مواردی همچون خشکسالی و فرسودگی شبکه آبرسانی، قادر به استفاده از این نعمت خدادادی همچون سایر مردم کشور نیستند.

عضو شورای اسلامی روشناوندشهرستان بیرجند که یکی از این روستاهای بی‌آب است، با بیان این‌که مهم‌ترین دغدغه اهالی روستای روشناوند کمبود آب شرب و بهداشتی است، گفت: اگر چه 2 پروژه برای آبرسانی به این روستا انجام شده است ولی هنوز هم مشکل وجود دارد و مردم از بی‌آبی رنج می‌برند به طوری که به وسیله یک دستگاه تانکر و هر 2 روز یک بار آب شرب به روستا می‌رسد.

مولایی افزود: این روستا که 120 خانوار و حدود 500 نفر جمعیت دارد قابلیت و استعداد بالقوه‌ای برای کشاورزی و دامداری دارد و تا قبل از خشکسالی‌های اخیر، مرکز تولید انواع و اقسام میوه‌هایی چون سیب، زردآلو، توت، عناب و... بود که به دلیل کمبود آب و سرما، بیشتر درختان میوه آن خشک شد و مردم برای کسب درآمد به کاشت زرشک که تا حدودی با کم‌آبی سازگاری دارد، روی آوردند.

وی با بیان این که در فاصله حدود 10 کیلومتری روستا چاه عمیقی حفاری و سپس پلمب شد، افزود: براساس شنیده‌ها به دلیل کمبود اعتبار هیچ اقدامی برای بهره‌برداری از آن صورت نمی‌گیرد، در حالی که خشکسالی‌های
چند سال گذشته سبب مهاجرت عده زیادی از مردم به شهر و کاهش جمعیت این منطقه شده و به کشاورزی و دامداری نیز لطمه‌های جبران‌ناپذیری وارد کرده است.

روستای گرماب قاینات نیز با 320 خانوار و حدود هزار و 100 نفر جمعیت، یکی دیگر از این مناطق است که بی‌آبی را تجربه می‌کند.

در خراسان جنوبی شاید کمتر کسی باشد که نام و آوازه روستای گرماب زیرکوه قاینات را به دلیل داشتن چشمه آب گرم و خاصیت درمانی آن نشنیده یا به آنجا سفر نکرده باشد، اما این روستا و اهالی سختکوش آن از آب شرب بهداشتی محرومند و در کنار خشکسالی‌های پی در پی، بی‌آبی را نیز تجربه می‌کنند. گرچه مسوولان برنامه‌هایی برای ‌آبرسانی به گرماب دارند، اما کندی کار آنها تشنگی و بیتابی را در اهالی این روستا دوچندان کرده است. رمضان عباس‌پور، عضو شورای اسلامی روستا با اشاره به بی‌آبی و مشکلات و دغدغه‌های مردم گرماب گفت: به هر سازمان، اداره و مسوولی نامه نوشته، رو انداخته و تقاضا و التماس کرده‌ایم، اما نتیجه‌ای ندیدیم و به قول عده‌ای، گوش‌ها را باید بر زمین گذاشت تا صدای شرشر آب را شنید! وی افزود: اداره آب و فاضلاب روستایی قاینات قرار است از دشت بهمن‌آباد به این روستا و چند روستای دیگر به صورت مجتمع، آب منتقل کند ولی چه زمانی، نمی‌دانیم.

وی توضیح داد: البته آب یکی از چشمه‌ها هدایت شده و با 4 شیر برداشت در اختیار مردم است تا بیشتر از این سرگردان نباشند، ولی شلوغی و غیربهداشتی بودن کار برخی افراد در شستن ظروف و شستشوی لباس، خود دردسرهایی دارد. این معتمد محلی روستا افزود: فکر می‌کنم صبوری مردم و کنار آمدن آنها با حداقل امکانات باعث شده است مسوولان خاطرشان جمع شود و از این رو عجله در آبرسانی را از یاد ببرند، در حالی که اگر روستای گرماب به دلیل داشتن چشمه آب گرم در زمینه ایجاد مرکز سیاحتی و گردشگری مورد توجه قرار می‌گرفت، قسمت زیادی از مشکلات اهالی و افرادی که برای بهره‌گیری از خاصیت درمانی آب به این دیار سفر می‌کنند، برطرف می‌شد. به گفته وی به دلیل نبود آب، اهالی گرماب از داشتن حمام عمومی بی‌بهره‌اند.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب روستایی خراسان جنوبی در این خصوص با اشاره به خشک شدن 80 درصد چشمه‌های آب روستایی و خشک شدن یا کاهش آب 80 رشته قنات در سطح استان به «جام‌جم» گفت: در این منطقه به علت وجود آب و هوای گرم و خشک و عدم بهره‌مندی از آب‌های سطحی همچون رودخانه‌ها، سکونتگاه‌ها معمولا در کنار چاه آب یا در مسیر قنات‌ها شکل می‌گرفتند و مردم آب مورد نیاز شرب و کشاورزی خود را از این طریق تامین می‌کردند، اما اکنون به دلیل خشکسالی‌های پیاپی سال‌های اخیر و خشکیدن چاه‌ها و قنات‌ها، بسیاری از این سکونتگاه‌ها یا خالی از سکنه شده‌اند یا با مشکل بی‌آبی دست و پنجه نرم می‌کنند.

علی‌اکبر بسکابادی افزود: در حال حاضر حدود 394 روستای این استان با 14 هزار و 284 خانوار و جمعیتی بالغ بر 57 هزار و 565 نفر به صورت سیار و با تانکر آبرسانی می‌‌شوند.

وی با بیان این که در این استان 836 آبادی بالای 20 خانوار وجود دارد که از این میان 399 آبادی مشکل تامین آب ندارند، افزود: 14 روستا توسط بخش خصوصی مدیریت می‌شوند و 137 روستا نیز سطح 2 به شمار می‌روند که آنها نیز نیازی به آبرسانی با تانکر ندارند، چراکه این روستاها آب دارند ولی شبکه آنها فرسوده است یعنی یا کیفیت آب آنها مناسب و بهداشتی نیست یا فرار آب بیش از 40 درصد دارند. در واقع به علت فرسودگی و ترکیدگی لوله‌ها، با مشکلاتی نظیر هدر رفتن و قطعی آب مواجه هستند. مابقی این تعداد یعنی 286 روستا از نعمت آب محرومند.

بسکابادی با بیان این‌که به طور کلی 264 روستای بالای 20 خانوار تا پایان سال 88 مشکل آب داشتند و از آب شرب و بهداشتی برخوردار نبودند، افزود: از این میان 85 روستا شبکه آبرسانی داشتند، اما به دلیل خشکسالی، راکد و شبکه آنها غیرقابل استفاده شده بود و مابقی اصلا شبکه آبرسانی و آب لوله‌کشی نداشتند و از این نعمت به طور کل محروم بودند. وی با بیان این‌که از 394 روستایی که در حال حاضر با تانکر آبرسانی می‌شوند، 220 روستا زیر 20 خانوار هستند، افزود: هدف دولت در بخش آب فعلا روستاهای بیش از 20 خانوار است، اما این قانون الزام‌آور نیست و چنانچه روستاهای کمتر از 20 خانوار هم در محدوده مجتمع‌های آبرسانی ما قرار بگیرند، آب مورد نیازشان را تامین می‌کنیم.

وی با اشاره به این که تعهد ما برای آبرسانی از طریق شبکه تا پایان سال 89، 26 روستا بوده است، گفت: ما تا پایان سال مالی که تیر 90 است، به این تعهد عمل خواهیم کرد. همچنین تا پایان امسال، 54 روستا را هدف‌گذاری کرده‌ایم که از طریق شبکه آبرسانی، مشکل بی‌آبی آنها را برطرف کنیم.

مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب روستایی خراسان در مورد چشم‌انداز آبرسانی به روستاهای خراسان جنوبی در برنامه پنجم توسعه گفت: در برنامه پنجم توسعه بر آبرسانی به تمام روستاهای استان تاکید شده است و با برنامه‌ریزی انجام شده و احداث 44 مجتمع آبرسانی 91 درصد از مشکل آب شرب روستاها حل خواهد شد و روستاییان استان از نعمت آب شرب و بهداشتی بهره‌مند می‌شوند. وی درخصوص اعتبارات در نظر گرفته شده برای ایجاد این مجتمع‌های آبرسانی اظهار داشت: اعتباری که ما برای حل این مشکل به طور کل پیش‌بینی و ارائه کردیم 50 میلیارد تومان بود که 20 میلیارد آن در سفر سوم دولت به استان جنوبی مصوب و مقرر شد این مبلغ طی 2 سال و به طور مشترک 10 میلیارد از طرف وزارتخانه نیرو و 10 میلیارد از محل اعتبارات استانی تامین شود که استانداری خراسان جنوبی به تعهد خود عمل کرد و سال گذشته 5 میلیارد از این مبلغ را در اختیار ما قرارداد، اما متاسفانه وزارت نیرو هنوز مبلغ متعهد شده خود را به این سازمان ارائه نکرده است.

بسکابادی درباره غیربهداشتی بودن آب برخی روستاها نیز گفت: نصب آب شیرین‌کن یا اجرای شبکه‌های دوگانه آبرسانی راهی است که برای حل مشکل آب شرب بهداشتی این روستاها در دستور کار داریم.

وی افزود: در حال حاضر تعداد 116 روستا با جمعیتی بالغ بر 34 هزار و 729 نفر در استان به صورت دستی و با 94 دستگاه کلرزنی موجود در سطح استان کلرزنی می‌شوند.

بسکابادی با بیان این‌که شاخص بهره‌مندی آب آشامیدنی سالم روستایی در استان 64/8 درصد و در کشور این رقم 73/97 درصد است، افزود: خراسان جنوبی در این زمینه 9/89 درصد کمتر از میانگین کشوری است. به گفته وی سهم برخورداری جمعیت روستایی این استان از شبکه آبرسانی 83/28 درصد است.

معاون شرکت آب و فاضلاب روستایی خراسان جنوبی نیز با اشاره به این که در حال حاضر 267 روستای استان فاقد آب شرب بهداشتی است، گفت: به علـت خشکسالی‌های متوالی منابع آبی 500 روستای استان خشک‌شده که آبرسانی به این روستاها با تانکر انجام می‌شود.

محمد درزی با بیان این که برای آبرسانی به این روستاها سالانه یک میلیارد و یکصد میلیون تومان هزینه می‌شود، افزود: سال گذشته مبلغ 12 میلیارد تومان برای تکمیل طرح‌های آبرسانی به روستاهای استان از محل اعتبارات تملک اختصاص یافته است.