نجات دریاچه ارومیه با آب خزر شدنی است؟

 اما هنوز پروژه انتقال آب خزر به سمنان در مرحله فرضیه دادن و آزمون و خطاست که برخی دوستداران طبیعت به دنبال راهی برای هدایت این آب‌ها به دریاچه ارومیه هستند؛ البته شاید دیگر عنوان دریاچه زیبنده ارومیه نباشد، چون حالا این شورترین دریاچه جهان خشک شده و این خشک شدن در آینده‌ای نزدیک حیات پیرامون دریاچه را به خطر خواهد انداخت.

بررسی‌ها نشان می‌دهد، دریاچه ارومیه به خاطر خشکسالی‌های پی‌درپی و استفاده بی‌رویه از منابع آبی سطحی و زیرزمینی به این وضع دچار شده وضعیتی که در صورت ادامه‌اش با خوشبینانه‌ترین پیش‌بینی‌ها در کمتر از یک دهه آینده به نمکزاری با ذخیره 8 میلیارد تنی نمک تبدیل می‌شود؛ همان اتفاقی که گفته می‌شود تهدیدی برای تمدن شمال غرب ایران، کل منطقه و نهایتا جهان خواهد بود.

اگر چنین اتفاقی روی دهد چیزی کمتر از یک فاجعه نخواهد بود؛ فاجعه‌ای که نشانه‌های آن هم اکنون نیز در مزارع و باغ‌های حاشیه دریاچه ارومیه قابل مشاهده است و هر سال نیز بر عمق آن افزوده می‌شود.

شاید به خاطر این وضعیت فوق‌العاده است که دوستداران طبیعت در انجمن دوستان دریاچه ارومیه را به سمت تنها راه‌حل شدنی و در دسترس یعنی انتقال آب دریای خزر به دریاچه ارومیه جلب کرده است.

برنامه‌ریزان این طرح می‌گویند، علاوه بر ضرورت اجرای راهکار‌های مطمئن و اساسی برای بهره‌برداری صحیح و پایدار از آب در تمامی بخش‌های کشاورزی، صنعت، آشامیدنی و بهداشت و نیز بارور کردن ابرها به منظور افزایش بارندگی با کاربرد آخرین یافته‌های علمی و تحقیقاتی، انتقال آب از حوزه آبریز خزر در فصول غیرکشاورزی و دریای خزر در فصول کشاورزی می‌تواند همچنان بهترین گزینه باشد.

آن‌گونه که اعضای این انجمن اعلام می‌کنند مطالعات اولیه در مورد این طرح در گذشته آغاز شده و در سال‌های اخیر نیز توسط 2 گروه از متخصصان، مطالعات امکان‌سنجی انجام و گزارش‌های آن در جلسه مشترک اداره کل محیط زیست استان آذربایجان شرقی و انجمن مطرح و در کارگروه مشترک کارشناسان مورد بررسی قرار گرفته است.

براساس این گزارش‌ها سالانه امکان انتقال 3 تا 5 میلیارد مترمکعب آب با هزینه‌ای معادل 40 هزار میلیارد ریال برآورد اولیه شده که البته رسیدن به نتایج قطعی و برآوردهای مطمئن نیازمند مطالعات بیشتر است.

در این میان انجمن دوستداران دریاچه ارومیه علاوه بر طرح انتقال آب خزر به ارومیه، راهکارهای دیگری را نیز پیشنهاد می‌کنند که به اعتقاد آنها تا عملی شدن طرح انتقال می‌تواند به نجات این دریاچه کمک کند.

آنها پیشنهاد می‌کنند تا با استفاده ازروش تصفیه پساب‌های خانگی با سامانه ایمهاف تانک و در مبدا توسط هر خانوار بدون نیاز به انرژی درست همانند مردم چین فاضلاب‌ها به جای وارد شدن به دریاچه ارومیه با کمترین هزینه تصفیه شوند و بی‌آن‌که صدمه‌ای به محیط وارد کنند، منتقل شوند؛ البته این‌که چنین طرح‌هایی تا چه حد قابلیت اجرا دارد و یافتن این پرسش که آیا انتقال آب خزر به دریاچه ارومیه شدنی است، بررسی‌های بیشتر کارشناسی و مطالعات دقیق‌تری را می‌طلبد؛ چرا که در غیر این صورت، اقدامات شتابزده و بی‌پشتوانه تنها به بحرانی‌تر شدن وضعیت دریاچه منجر می‌شود.