ارتباط موفقیت آندروید و پروژه‌های منبع‌باز

هر چند که کد آندروید3 به برنامه‌نویسان سازمان‌های شریک گوگل داده شده است، فروشنده‌های کوچکتر نمی‌توانند تا زمانی نامعلوم به این آندروید آماده شده برای تبلت، دسترسی داشته باشند. اندی روبین، معاون ارشد مهندسی آندروید در گوگل، در مصاحبه‌ای که هفته گذشته با بخش تجاری نشریه بلومبرگ انجام داد، از جزئیات این تصمیم پرده‌برداری کرد: «ما نمی‌خواستیم به این فکر کنیم که یک نرم‌افزار یکسان همزمان روی گوشی نیز اجرا شود.»

بنابراین مخفی نگاه داشتن کدمنبع آندروید جدید، تنها برای این است که برنامه‌نویسان آن را روی گوشی‌های موبایل نیز اجرا نکنند، سناریویی که گوگل تا قبل از عرضه سیستم عامل آن را آزمایش و بررسی نکرده بود.

هر چند که آندروید به سیستم عامل منبع‌باز موبایل مشهور است، سیستم توسعه آن بسیار با این اصل فاصله دارد. گوگل آندروید را توسعه می‌دهد و بعد کدش را در اختیار دیگران قرار می‌دهد و حالا همانطور که مشخص شده است، کد آن نیز منتشر نمی‌شود.

غافلگیرکننده نیست که برخی از توسعه‌دهندگان این اقدام گوگل را یک استثنا می‌دانند. آدام دروز، یکی از توسعه‌دهندگان لینوکس معتقد است:

شیوه پیشرفت آندروید کاملا هوشمندانه و همانند روش تقسیم و حل بود. خیلی از کسانی که در جامعه منبع‌باز بودند، می‌توانستند وقت خود را در جای دیگری همچون MeeGo صرف کنند و آندروید را بسته بدانند تا خود گوگل تیم بزرگی از توسعه‌دهندگان و پشتیبانان استخدام کند و به کار خود مشغول باشد. اما با این روش، گوگل توانست عده کثیری از ما را کنار این پروژه بکشاند و در نتیجه، نیروی باقیمانده توانایی مقابله با گوگل را نداشته باشد.

استیفن اوگریدی از موسسه تحلیلی ردمونک این سوال را مطرح می‌کند که آیا باز بودن آندروید مفید است یا خیر؟

هر چند که بسیاری از توسعه‌دهندگان از وضعیت فعلی آندروید ناراحت و ناامید هستند، باید به این نکته اذعان داشت که آندرویدی که کمتر از این هم باز باشد، باز هم هزینه سرسام‌آوری روی دوش گوگل نخواهد گذاشت. به‌عنوان مثال، سیستم عامل Apple iOS منبع‌باز نیست و البته تبادل اطلاعات با برنامه‌نویسان مستقلش آنقدر زیاد است که بیش از 350هزار نرم‌افزار در دایرکتوری خود موجود می‌بیند.

با توجه به آمار محبوبیت و سهم بازار بسترهای موبایل و نرم‌افزارهایی که همراه با آن استفاده می‌شود، آشکارا واضح است که موفقیت سیستم عامل موبایل ارتباط بسیار کمی با منبع‌باز بودن آن دارد. در حقیقت، اوگریدی به این نتیجه می‌رسد که گوگل احتمالا احساس کرده است که باز بودن می‌تواند در این بازار یک موضوع متمایز باشد و به‌همین دلیل‌آن را انتخاب کرده است.

با این تفاصیل اگر باز بودن عامل رشد آندروید نیست، پس چه چیزی موتور این سیستم عامل را تغذیه می‌کند؟

به‌نظر می‌رسد گوگل در تلاش است هر لایه‌ای که بین خود و مشتریان است بردارد و آزاد کند (یا کمتر آزاد باشد). به این ترتیب شرکا و تولیدکنندگان گوشی‌های تلفن مشتاق می‌شوند تا آندروید را به‌جای دیگر رقبا استفاده کنند. این حقیقت که گوگل درآمد حاصل از جستجوی موبایل خود را با تولیدکنندگان گوشی به اشتراک می‌گذارد، باعث می‌شود نه‌تنها آندروید رایگان باشد، بلکه به مرکز درآمد نیز تبدیل شود و برای تولیدکنندگان کنارگذاشتن چنین گزینه‌ای، جدا از آزاد بودن بستر نرم‌افزاری آن آسان نیست.

کمااینکه به‌عنوان یک شریک در طرح تجاری گوگل، این تولیدکنندگان به کد آندروید دسترسی دارند و بسیار جلوتر از توسعه‌دهندگان خارجی خواهند بود. بدین ترتیب، باز بودن یا نبودن کد‌ آندروید واقعا مساله دست اولی نیست و در اولویت‌های بعدی قرار می‌گیرد، البته اگر دغدغه‌ای به‌حساب بیاید.

توسعه‌دهندگان نرم‌افزار ممکن است برای باز بودن آندروید اهمیت قائل باشند، اما پیاده‌سازی و نگهداری پایگاه کاربری بزرگ، سهولت در ارائه نرم‌افزارها به کاربر و همچنین پرداخت مستقیم یا غیرمستقیم در اولویت‌های اولیه یک برنامه‌نویس برای وارد شدن به طرح تجاری گوگل خواهد بود.

و حالا صرف نظر از اینکه باز بودن یا نبودن کد منبع آندروید عاملی برای موفقیت این سیستم عامل هست یا خیر، پاسخ دادن به این سوال با مشاهده و بررسی نتایج موفقیت آندروید در کسب سهم بازار غیرعقلایی می‌نماید.

محمدرضا قربانی