تجربه تازه‌ای به نام ملک سلیمان

ملک سلیمان ساخته شهریار بحرانی یکی از اولین فیلم‌هایی بود که مسوولان سینمایی تحت عنوان تولید فیلم‌های فاخر از آن حمایت کردند؛ اتفاقی که امسال هم با فیلمی چون «راه آبی ابریشم» ادامه یافت.

استقبال مخاطبان و منتقدان از هر دو فیلم (چه ملک سلیمان که فروشی میلیاردی داشت و چه راه آبی ابریشم ساخته محمد بزرگ‌نیا که در جشنواره بیست و نهم فیلم فجر مورد تحسین تماشاگران قرار گرفت) نشان می‌دهد که سینمای ایران قابلیت تولید چنین پروژه‌هایی را دارد و همچنان با وجود در دسترس بودن فیلم‌های پرخرج هالیوودی تماشاگر ایرانی می‌تواند ارتباط خوبی با این نوع فیلم‌ها از جنس ایرانی‌اش برقرار کند.

یکی از مهم‌ترین وی‍ژگی‌های این فیلم داستان قرآنی آن است که با ساخت خوب و کارگردانی مورد قبول بحرانی همراه شده است و توانسته مخاطب را درگیر فیلم کند. هر چند نباید از برخی ضعف‌های فیلم هم گذشت ولی از آن جا که ملک سلیمان از اولین‌های سینمای ایران با عیاری بین‌المللی است بی‌انصافی است تنها به نقاط منفی فیلم اشاره کرد.

علیرضا پورصباغ، عضو انجمن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران درباره تولید این فیلم می‌گوید: با کمی کنکاش در تاریخ سینمای جهان می‌توان اعتراف کرد عظیم‌ترین و حیرت‌انگیزترین فیلمی که درباره «سلیمان نبی» ساخته شده آخرین ساخته شهریار بحرانی است. با یک کنکاش ساده می‌توان فهمید که این ادعا چندان اغراق‌آمیز نیست.

اگر فیلم «ملک سلیمان» را با نمونه‌ ایتالیایی‌اش، «ملکه سبا» ساخته «پیتر فرانسیچی» محصول 1952 لوکس فیلم ایتالیا، (با حضور بازیگرانی همچون لئونواروفو، جینو چروی) قیاس کنیم به سادگی متوجه خواهیم شد ساخته «فرانسیچی» فاقد بدنه روایی شفاف با جاذبه‌های محتوایی است.

این نمونه ایتالیایی کشدار به صورتی کاملا تئاتری ساخته شده است. در مقایسه با «سلیمان» و «ملکه سبا» (کینگ ویدور)، محصولی هالیوودی و تحت تاثیر نظام استودیویی آن دوران، آخرین ساخته «شهریار بحرانی»، اقتباسی قرآنی و شعف‌انگیز است که در پرداخت شخصیت محوری دقتی خاص لحاظ شده و نسبت به نمونه هالیوودی‌اش محوریت قصه از آن پیامبر است.

هر چند منتقدان تنها موافق این فیلم نبودند تا جایی که ناصر صفاریان منتقد سینما نیز از عنوان پرطمطراق «سینمای فاخر» برای این فیلم انتقاد کرده و می‌گوید: «فکرمی کنم بد نیست بخش بسیار اندکی از بودجه‌های عظیم فیلم‌های فاخر، صرف تحقیقی شود درباره مسیر طی شده تاکنون.

شاید این گونه بتوان راه را از بیراهه شناخت و آثاری تولید کرد که خودشان فاخر باشند نه عنوان انتسابی‌شان.» با این حال ملک سلیمان در شبکه خانگی موجود است و بهترین قضاوت را می‌توان از سوی تماشاگران فیلم متوجه شد.

رضا عظیمی
جام‌جم