سالی برای شناسایی استعدادها

بسیاری از دانش‌آموزان که ساعت‌ها پشت میزهای خشک کلاس می‌نشینند، سرشار از توانایی‌هایی هستند که شاید هیچ‌وقت به دلیل محدودیت‌های فرهنگی و آموزشی به بهره‌برداری نرسد مگر به تصادفی یا بااتفاق نادری این قابلیت به ظهور برسد.

حتما شنیده‌اید که بسیاری از موسیقیدانان، نوازندگان و خوانندگان بزرگ دنیا به یک‌باره کشف شده‌اند، حتی بسیاری از نقاشان و مخترعان ابتدا در مسیر دیگری قرار داشتند، ولی حضور یک معلم یا پدر یا مادری آگاه از آنان یک شاهکار ساخت.

متاسفانه در کشور ما شناسایی استعدادهای هنری، علمی و... به کندی صورت می‌گیرد و حتی بسیاری از استعدادها در نطفه کور می‌شود، تنها به این دلیل که همه ما ناچاریم به مدرسه برویم، دبیرستان را سپری کنیم، در آزمون سراسری شرکت کنیم یا روانه بازار کار شویم که با اکراه و اجبار همراه است.

بسیاری از کودکان و نوجوانان در مدارس و خانواده از خود استعدادهایی بروز می‌دهند که به دلیل نبود آگاهی به‌سادگی از آن می‌گذریم. جوانی تعریف می‌کرد که در دوران مدرسه در دوی سرعت بی‌رقیب بوده، ولی حالا صندوقدار یک فروشگاه بزرگ است. دیگری می‌گفت در طراحی با خمیر و کاغذ رنگی تعجب همه را برمی‌انگیخته اما حالا خانه‌دار و مادر 3 فرزند است که اثری از شور و علاقه دوران نوجوانی‌اش باقی نمانده است.

بتازگی طرح شهاب در نظام آموزش به دنبال جبران این کاستی است. این طرح قرار است به شناسایی و سنجش استعدادها در مدارس بپردازد اما اجرای این طرح نوپا با 2 مانع جدی روبه‌روست. ابتدا کمبود یا نبود اعتبارات ویژه شناسایی و سنجش استعدادهای کودکان و نوجوانان و دوم موانع فرهنگی موجود در خانواده‌ها که متاسفانه هنوز بسیاری از والدین ترجیح می‌دهند فرزندان‌شان مسیر مدرسه تا دانشگاه را بی‌وقفه طی کنند و آرزوهای خود را به آنان تحمیل می‌کنند.

بسیاری از والدین از این که فرزندشان استعداد خوبی در بازیگری یا خواندن آواز داشته باشد نه تنها شگفت‌زده نمی‌شوند که با عتاب و خطاب این استعداد را سرکوب می‌کنند یا علاقه کودک به رشته خاص ورزشی را مانع درس و تحصیل می‌دانند و خواهان حذف این علاقه هستند.

به هر حال، سال جدید که شروعی برای توزیع اعتبارات نظام آموزش در بخش‌های مختلف است، می‌توان طرح شهاب را به طور جدی‌تر دنبال کرد؛ طرحی که نیازمند اعتبارات ویژه وتوجه خانواده‌ها و تامین ظرفیت آموزشی برای شناسایی و پرورش استعدادهای پنهان است. طرحی که باید زودتر عملیاتی می‌شد تا بسیاری از نخبگان امروز در کنج عزلت نباشند.