حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
دانستنی هایی تازه از فواید تنها پستاندار پرنده
تقریبا هیچ چیز نمی تواند از دید خفاشها فرار کند. گوشهای بزرگ آنها می تواند علایمی را که منعکس می شود بخوبی جذب کند.
فناوری هیچ هواپیما بی سرو صدایی نمی تواند به پیچیدگی خفاشها باشد.
آنها شبها سریع و آهسته پایین می آیند، با چشمانشان حشرات خوابیده را در جای خود پیدا می کنند و با گوشهای بزرگشان می توانند حتی صدای بهم خوردن آرواره های یک لارو پروانه را بشنوند.
این حیوانات در تاریکترین شبها حواس خود را فعال می کنند.
صدای خفاش از طریق بینی با فرکانس بالا و شدت کم توسط انقباض ماهیچه های حلق ایجاد می شود. بعد از این که امواج صدا با صید برخورد کرد، انعکاس پیدا می کند.
این انعکاس توسط گوشهای خفاش گرفته می شود. تنها در امریکای شمالی 44 نوع خفاش وجود دارد که بسیاری از جانورشناسان تاکید بر منفعت این پستانداران از زندگی بشر دارند، زیرا آنها به مقدار زیادی از حشرات موذی تغذیه می کنند، حشراتی که هر سال میلیاردها دلار به کشاورزان و جنگلبانان ضرر می رسانند.
خفاشها همچنین در گرده افشانی گیاهان شرکت می کنند و باعث پخش و انتشار بذرها می شوند.
بخصوص این نقش مهم آنها در جنگلهای بارانی بین گیاهان مختلف وحشی مثل موز، انبه ، بادام هندی ، خرما و انجیر کاملا مشهود است.
یک نوع کاکتوس که مکزیکی ها از آن نوشابه تهیه می کنند، به طور طبیعی تنها یک بذر از 3000 بذر خود را آزاد می کند و اگر نقش مهم خفاشها در این میان نبود، این گونه گیاهی به سمت انقراض پیش می رفت.
|
هر خفاش به تنهایی می تواند 600 پشه را در یک ساعت شکار کند و گروه های بزرگ این جاندار قادر هستند تا میلیونها حشره را در طول شبانه روز بخورند |
از جنبه پزشکی هم می توان گفت ؛ خفاشها خیلی دقیق خود را تمیز می کنند و یکی از تمیزترین حیوانات بوده و در قبال امراض مختلف مقاوم هستند.
ضمن این که آنتی بیوتیک تولید می کنند و از مواد ضدانعقاد خون که در بزاق گونه های خون آشام وجود دارد، می توان برای درمان بیماری های قلبی استفاده کرد.
Merlin D.tuttle جانورشناس امریکایی در سال 1968مطالعه و تحقیق خود را روی خفاشها شروع کرد و تلاش کرد عقاید مردم را نسبت به خفاشها تغییر دهد.
به پای هزاران خفاش بند مخصوص زد و مهاجرت آنها را بررسی کرد. کشاورزان امریکایی بتازگی متوجه مفیدبودن خفاشها در نزدیکی مزرعه خودشان شده اند.
هر خفاش به تنهایی می تواند 600 پشه را در یک ساعت شکار کند و گروه های بزرگ این جاندار قادر هستند تا میلیونها حشره را در طول شبانه روز بخورند.
این حشرات شامل تعداد بیشماری از سوسک ها، پروانه ها و موریانه ها می شوند که ضررهای هنگفتی به اقتصاد هر کشور می زنند و به علاوه پشه های موجود در منازل را نیز از بین می برند.
یک دسته 150 تایی خفاش بزرگ قهوه ای می توانند سوسک های خیار را در طول تابستان در سطح مزرعه از بین ببرند و در نتیجه از رشد 18 میلیون لاروی که به ریشه ها صدمه می زنند جلوگیری کنند.
این آفت به تنهایی یک میلیارد دلار در سال به کشاورزان امریکایی خسارت می زند. باتاسیس بی.سی.آی (حفاظت بین المللی از خفاشها) و اعلام منافع آنها از سال 1982 تصورات مردم نسبت به خفاشها تغییر کرده و بهبود یافته است.
بسیاری از افسانه ها در مورد کور بودن خفاشها و یا هار و دیوانه بودن آنها اغراق آمیز هستند.
آنها تنها برای دفاع از خود ممکن است مانند هر حیوان وحشی دیگری گاز بگیرند و این حیوان را فقط افراد خیلی ماهر می توانند صید کنند و از آنجا که اطلاعات محققان درباره خفاشها زیاد شده و طبیعت استفاده زیادی از آنها می برد، این امر باعث حفاظت از آنها شده است.
امروزه مردم امریکا گونه های مختلفی از گونه های خفاشها را در غارها و معادن متروکه نگهداری می کنند.
خفاشها بسیار حساس هستند و با کوچکترین اذیت و آزاری از بین می روند.
بیشتر خفاشها غارها را برای خواب زمستانی خود از شهریور تا اردیبهشت انتخاب می کنند.
بسیاری از آنها بچه های خود را در طول تابستان در همین مکانها بزرگ می کنند.
تولیدمثل خفاشها در مقایسه با پستانداران کوچک دیگر بسیار کمتر است ، بیشتر ماده ها فقط یک بار در سال یک بچه به دنیا می آورند.
در زمستان حتی کاوشگران بی آزار هم باعث بیدار شدن آنها از خواب زمستانی می شوند و هر دفعه که آنها از خواب بیدار شوند چربی ذخیره شده در عرض 2 ماه خود را از دست می دهند.
بنابراین ممکن است تا بهار دوام نیاورند. هنگام شیردادن ، مادرها و نوزادان دور هم جمع می شوند و با تشکیل گروه بزرگی ، هوای غار را با حرارت بدنشان گرم می کنند.
متاسفانه فضای حیاتی خفاشها کاهش پیدا کرده است و آنها مجبور شده اند از پناهگاه طبیعی خود به فضاهای مصنوعی دیگر رانده شوند.
در حدود 10 درصد معادن موجود در غرب امریکا گروههای مهم خفاشها زندگی می کنند و برای معادنی که در شمال و شرق این کشور هستند این مقادیر به مراتب بیشتر است.
حفاظت از خفاشها اغلب ساده تر و کم خرج تر از حفاظت از دیگر حیوانات است. خفاشها نیاز به توجه خاص دارند که البته تامین این نیاز آنها خیلی سخت است ، طبق مطالعات انجام شده توسط دانشگاه شیکاگو، دولت حدود 5میلیون دلار برای حفاظت از یک پلنگ در فلوریدا، 184 هزار دلار برای خرس و بیشتر از 1/5 میلیون دلار برای کرکس کالیفرنیایی خرج می کند و این در حالی است که در مورد خفاش خاکستری که در حال انقراض است این بودجه کمتر از 3دلار بوده است.
اما با توجه به ارزش اکولوژیکی و اقتصادی این پستاندار، منبع سرمایه گذاری خوبی برای امور کشاورزی خواهد بود.
مردم شهر 13000 نفری آستین تگزاس که در دهه گذشته از خفاشها ترس داشتند اکنون از اعضای پروپا قرص انجمن بی.سی.آی شده اند و بتازگی غار براکن که در فاصله 60مایلی این شهر است را خریداری کرده اند تا بتوانند از 20 میلیون خفاش دم آزاد مکزیکو که بزرگترین کلونی خفاشها هستند، محافظت کنند.
این خفاشها 250 تن حشره را در هر شب می خورند. ضمنا کشاورزان با ساختن آشیانه خفاش در مزارع توانسته اند احتیاج خود را نسبت به حشره کش ها کم کنند.
زمانی محصولات ذرت توسط کرمهای ذرت آفت زده می شدند که حدود یک الی 4 لارو پروانه در هر خوشه بود؛ اما در چند سال اخیر وجود کلونی های خفاشها آفت در مزارع ذرت را بسیار کم کرده است.
این کلونی ها یکی از عوامل مهم جذب توریست در این منطقه به حساب می آید. پرواز گروه گروه خفاشها در تاریکی باعث شادی مردم که در رستوران ها جمع شده و منتظر تماشای پرواز خفاشها هستند می شود.
گروههای تحقیقاتی ویژه ای هم وجود دارند تا به وسیله دستگاه های مختلف بتوانند صدا و امواج خفاشها را دریافت کنند.
وقتی این دستگاه ها علامت می دهند، تماشاچیان با دقت به آسمان نگاه می کنند، چون می دانند خفاشها به پرواز درآمده اند.
گفت و گو
