وضعیت نامطلوب دانشجویان ایرانی در هند و اکراین

هرچند پیش از این، محمدحسین کریم، رایزن علمی ایران در هند و کشورهای شبه‌قاره هشدار داده بود که با توجه به تحصیل هزاران دانشجوی ایرانی که در میان آنها 2300 نفر در پونا، 1200 نفر در بنگلور و یکهزار نفر در میسور بسر می برند ، این امر به بروز دشواری‌هایی در وضع این دانشجویان منجر شده است. وی گفت: حضور بیش از حد دانشجویان ایرانی باعث بروز مشکلاتی مانند بی‌احترامی، سختگیری در پذیرش، اجبار دانشجویان ایرانی در انتخاب استادان راهنما با کیفیت علمی پایین، تقاضاهای نامناسب و همچنین برخورد نامطلوب اداره اقامت و جنجال آفرینی جنجال آفرینی رسانه‌های ضدایرانی شده است.

از سوی دیگر غلامرضا حسن‌زاده، رئیس مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت نیز نسبت به وضعیت نامطلوب رفاهی و اسکان دانشجویان ایرانی مشغول به تحصیل در دانشگاه‌های اکراین هشدار داد.وی با اشاره به گزارش سفر نمایندگان وزارت بهداشت به اکراین برای بررسی وضعیت آموزشی، فرهنگی و امنیتی دانشجویان ایرانی در این کشور، اعلام کرد: به دلیل نامطلوب بودن وضعیت رفاهی و اسکان دانشجویان ایرانی به مسوولان دانشگاه‌های اکراین توصیه شد که وضعیت رفاهی دانشجویان را بهبود دهند.این مقام وزارت بهداشت با بیان این‌که برخی از موسسات دانشجویان را با وعده‌های کاذب به این کشورها اعزام می‌کنند، خاطرنشان کرد: بر خلاف آن وعده‌ها شرایط اسکان در دانشگاه‌های اکراین فوق‌العاده نامناسب است و بسیاری از دانشجویان از وضعیت زندگی در آنجا نگران هستند.

وی افزود: بر این اساس به خانواده‌هایی که متقاضی اعزام فرزندان خود برای تحصیل به کشورهای خارجی هستند، توصیه می‌شود که پس از مطالعه دقیق و مشورت در مورد وضعیت آموزشی، رفاهی و امنیتی محل مورد نظر، در این رابطه اقدام کنند.

وزیر سابق علوم و تحقیقات نیز دیروز با اشاره به نتایج سفر به اکراین، وضعیت نامساعد دانشجویان ایرانی در این کشور را تایید کرد. جعفر توفیقی دیروز در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر اظهار کرد: متاسفانه ما دانشجویان ایرانی خارج کشور را رها کرده و فقط تعداد محدود دانشجویان بورسیه را تحت پوشش داریم، در صورتی که تعداد دانشجویان غیربورسیه در خارج ده‌ها برابر بورسیه‌هاست.

وی مشکلات دانشجویان ایرانی را در اکراین، شامل مشکلات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی نام برد و عمده‌ترین آنها را مشکلات فرهنگی دانست. وزیر سابق علوم گفت: اکراینی‌ها تا جایی که می‌توانند دانشجویان ایرانی را به بهانه‌های مختلف از نظر شهریه، اسکان و تغذیه تحت فشار قرار می‌دهند تا درآمد بیشتری داشته باشند.

توفیقی با تشریح گزارش هیات بررسی وضعیت دانشجویان ایرانی در اکراین که خود نیز عضو آن بوده است، اضافه کرد: مشکلات فرهنگی در میان انواع مشکلات دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در اکراین، مشکلاتی خیلی جدی بودند. دانشجویان ایرانی کاملا رها بودند و هیچ نقطه تمرکزی پیدا نمی‌کردند که به عنوان یک مرجع، مشکلات آنها را بررسی کند. البته سرپرستی دانشجویان ایرانی در روسیه فعال بود که اکراین را نیز پوشش می‌داد ولی ماموریت آنها بیشتر رسیدگی به بورسیه‌ها بود و برای رسیدگی به امور دانشجویان غیربورسیه تجهیز نشده بودند.وی درباره مشکلات فرهنگی دانشجویان ایرانی در اکراین نیز توضیح داد: دانشجویان ایرانی در خوابگاه‌های مختلط زندگی می‌کردند. خیلی از آنها دختران جوان کم‌سن و سال و کم‌تجربه بودند که از نظر فرهنگی و سیاسی رها هستند و سرپرستی نمی‌شوند و در معرض مشکلات فرهنگی، سیاسی و اقتصادی قرار دارند.

وزیر سابق علوم، تحقیقات و فناوری در ارزیابی روند خروج از کشور دانشجویان ایرانی گفت: به نظرم خروج دانشجویان از کشور در هر سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری ادامه دارد. با وجود این‌که در داخل کشور در حال ظرفیت‌سازی برای پذیرش دانشجوی بیشتر هستیم، اما خیلی از ظرفیت‌هایی که در داخل کشور تولید می‌شود متناسب با خواست داوطلبان نیست. در حال حاضر نیز موج داوطلبان کنکور در کارشناسی‌ارشد است و فشاری که در ظرفیت‌های کارشناسی بود به کارشناسی‌ارشد و دکتری منتقل شده است.

حسن مسلمی‌نایینی، مدیرکل بورس و امور دانشجویان خارج نیز در گفت‌وگو با «جام‌جم» بر وضعیت نامناسب برخی دانشجویان ایرانی در خارج صحه گذاشت اما تمام این دانشجویان را غیربورسیه عنوان کرد. وی گفت: ما در اعطای بورسیه به دانشجویان حساسیت‌هایی داریم که براساس آن دانشجویان موظفند دانشگاه‌هایی را انتخاب کنند که استاندارد‌های رفاهی و آموزشی بالایی داشته باشند.

وی با تاکید براین که در اکراین دانشجوی بورسیه نداریم، تصریح کرد: حتی در دانشگاه‌های کشورهای پیشرفته مانند استرالیا هم دانشگاه‌های محدودی مورد تایید ما برای اعطای بورس هستند.

مدیرکل بورس وزارت علوم علت انتخاب برخی دانشگاه‌های بی‌کیفیت توسط دانشجویان را توسعه ندادن دوره‌های تحصیلات تکمیلی به اندازه کافی در داخل دانست و توضیح داد: در این مورد از طریق رسانه‌ها اطلاع‌رسانی شده ولی به خاطر حس کمال‌جویی، ایرانیان به هر قیمت خواستار ادامه تحصیل هستند.

وی در پاسخ به این که چرا رایزنی‌های علمی نمی‌توانند دانشجویان غیربورسیه را تحت پوشش و حمایت بگیرند از وجود مشکلات مالی در این رایزنی‌ها خبر داد و گفت: دانشجویان غیربورسیه بیشتر در برنامه‌های رایزنی‌های علمی شرکت و هدایا دریافت می‌کنند.

مسلمی‌نایینی از دانشجویانی که قصد ادامه تحصیل در خارج دارند، خواست در انتخاب دانشگاه تمام جوانب را در نظر بگیرند و مطمئن باشند با کمی صبر و مطالعه از بهترین دانشگاه‌های دنیا پذیرش می‌گیرند.

کتایون مصری‌/‌گروه جامعه