رژیم حقوقی خزر می‌تواند تا آخر 2011 تعیین شود

به گزارش ایسنا، مجری صدای روسیه  پیش از این مصاحبه گفت: ایران و روسیه قصد دارند با در نظرگرفتن منافع تمام کشورهای ساحلی در آینده نیز حداکثر مساعی را برای طراحی رژیم حقوقی دریای خزر به‌کار گیرند. نمایندگان ویژه ایران و روسیه در امور دریای خزر، محمد آخوندزاده و آلکساندر گالاوین در ملاقات دوجانبه در مسکو به این امر اشاره داشتند.

چنان چه تجربه 20 سال گذشته اثبات کرد مساله تقسیم آب‌ها و بستر دریا بین 5 کشور ساحلی مأموریت فوق‌العاده دشواری است. فعلاً که نیل به توافق تمام طرف‌ها در مورد تمام امور میسر نشده است.

بنابراین بهتر است ابتدا موافقت‌نامه کوچکی امضا کرد و بعد از آن به (موافقت‌نامه) بزرگ پرداخت. در هر حال سفیران ایران، روسیه، آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان نتیجه‌گیری کردند که این کار (امضای موافقت‌نامه محدود) از هیچ بهتر است. تصمیم 5 جانبه در مورد تقسیم این پهنه آبی به نوارهای ملی 25 مایلی و ممنوعیت صید ماهی استرژن که در اجلاس ماه نوامبر سران کشورهای ساحلی در باکو حاصل شد از این قبیل موافقت‌نامه‌های «کوچک» بود. بررسی همین دو تصمیم هم در دستور کار دیدار دو روزه محمد آخوندزاده از مسکو قرار گرفته بود.

دیپلمات ایرانی در مصاحبه با ایوان زاخاروف خبرنگار صدای روسیه نتایج دیدار از مسکو را جمع‌بندی کرد.مشروح این مصاحبه بدین شرح است:

آقای آخوندزاده لطفاًٌ بفرمایید اهداف سفر شما کدام بود و آیا این اهداف حاصل شد؟

من به دعوت آلکساندر گالاوین ، نماینده ویژه روسیه در امور خزر و سرگئی ریابکوف ، معاون وزیر امور خارجه روسیه  از این کشور دیدار می‌کنم. ما با مقامات روس در مورد برخی امور مورد توجه متقابل دو کشورمان مشورت کردیم.

در ملاقات با گالاوین روند اجرای توافقات حاصله در ملاقات سران کشورهای ساحلی در باکو را بررسی کردیم. مسائل اصلی که در مورد آن‌ها تبادل نظر کردیم عبارت بود از تصمیم سران 5 کشور ساحلی خزر درباره نوار 24 و 25 مایلی و ممنوعیت 5 ساله صید ماهی استرژن. اولین تصمیم تعیین حوزه‌های ملی 24 و 25 مایلی پیرامون هر کشور بود. این‌ها بستر و پهنه دریا است که به هر کشور تعلق دارد. بقیه پهنه دریا و بقیه بستر هنوز باید بررسی شود. در مورد ممنوعیت صید ماهی باید گفت این موضوع در آینده هم توسط کارشناسان کشورهای ساحلی در جلسات مشترکی که در باکو و آستانه برگزار می‌شود بررسی خواهد شد.

در بخش دوم دیدار ما با سرگئی ریابکوف ملاقات داشتیم که طی آن در مورد برخی مسائل بین‌المللی و از جمله دور آینده مذاکرات جمهوری اسلامی ایران با گروه «1+5» در استانبول تبادل نظر کردیم. ما با همکاران روس در این مورد توافق کردیم که حق ایران برای استفاده مسالمت‌آمیز از انرژی اتمی نمی‌تواند مورد بحث باشد و مذاکرات استانبول دنباله مذاکرات ژنو خواهد بود که اواخر سال 2010 برگزار شد.

من در ملاقات با این دیپلمات‌ روس خاطرنشان کردم که کشورهای دوست ما چون روسیه (که همسایه جغرافیایی ما است) و هم‌چنین چین قادرند مرزهای اطلاعات عینی جامعه جهانی در مورد ایران را گسترش دهند.

ما امیدواریم مذاکرات در نهایت امر به نیل به تفاهم در مورد برنامه اتمی ایران کمک کنند.

برگردیم به مساله خزر. دمیتری مدودف در پایان اجلاس سران کشورهای ساحلی خزر در باکو اعلام کرد مدارک مربوط به رژیم حقوقی دریای خزر می‌تواند در سال 2011 هم امضا شود. نظر شما در این مورد چیست؟ آیا شما با خوشبینی رییس‌جمهور روسیه سهیم می‌شوید؟

من موضوع تازه‌ای را مطرح نمی‌کنم. از قرار من و همکاران من از کشورهای ساحلی فکر می‌کنیم که روند تعیین رژیم حقوقی دریای خزر زیاده از حد به درازا کشیده است. ما بلاتردید مأموریت داریم این روند را تسریع کنیم، ابتکارات جدیدی مطرح کنیم تا حسن تفاهم گسترش یابد. در آن صورت ما می‌توانیم این امر فوق‌العاده مهم را از بن‌بست خارج کنیم. امروز فعالیت‌ها هم در ایران و هم در روسیه در جریان است. در ضمن این فعالیت در بالاترین سطح پیگیری می‌شود و این موضوعی امیدبخش است. جمهوری اسلامی امیدوار است کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر در آینده نزدیک تعیین شود و این امر می‌تواند حتی در آخر سال 2011 عملی شود.

روسیه و ایران سعی دارند نه تنها امور حقوقی دریای خزر را مشترکاً تنظیم کنند بلکه در دیگر زمینه‌ها هم در منطقه دریای خزر همکاری کنند. به‌نظر شما این همکاری در کدام زمینه‌ها به‌طور اخص با ثمر است؟

در مورد خزر نه تنها همکاری ایران و روسیه بلکه همکاری دو کشور ساحلی خزر نیز مطرح است. ما در گذشته نه چندان دور کنوانسیون حفاظت از محیط زیست را امضا کردیم. این مدرک 4 پروتکل دارد که دو پروتکل از آن‌ها امضا شده و مذاکره در مورد بقیه ادامه دارد. به‌نظر من کنوانسیون تأمین امنیت در خزر اهمیت فراوانی دارد که بعد از بیست سال مذاکره در باکو توسط سران تمام 5 کشور منطقه خزر امضا شد. زمینه مهم دیگر، همکاری اقتصادی در خزر است. ایران آماده این همکاری بوده و آماده است به توسعه روابط تجاری دریایی مساعدت کند. از جمله اقداماتی به منظور توسعه کشتیرانی، اعم از باری و هم‌چنین مسافری و در وهله اول با روسیه اتخاذ می‌شود.

مجری صدای روسیه در پایان مصاحبه گفت: مسائل دریای خزر به طور کامل هماهنگ نشده و موضوعات فراوانی در این دریا «دریای همکاری» باقی مانده است. مهم این است که همه 5 کشور و از جمله کشورهای بانفوذی چون روسیه و ایران متوجه گفت‌وگوی سرگشاده و سازنده هستند. این امر باعث می‌شود این امید بروز کند که مسائل به مرور زمان تنظیم می‌شود.