فعالیت تئاتر دینی با بودجه دقیقه 90

گلبانگ سربلندی، مسافران کوفه، مقتل، خورشید کاروان، اپرای عاشورا، یک دامان ماه و ستاره و آواز شن‌زار 7 نمایش مذهبی هستند که در 40 روز گذشته روی صحنه رفته‌اند و با آمدن سنگ و سبو در اربعین تعداد آنها به 8 می‌رسد. در تراکم اجراهای آثار دینی،چندین پرسش و دغدغه پیش می‌آید که آنها را با هنرمندان در میان گذاشتیم.

هر سال برای تولید آثار فاخر و مذهبی، بودجه‌ای از سوی نهادهای هنری پیش بینی می‌شود که به گفته هنرمندان بدون برنامه ریزی، تنها در آخرین لحظات و چند روز مانده به مناسبت مورد نظر از سوی مدیران از صندوق بیرون می‌آید.

سعید شاپوری، کارگردان نمایش گلبانگ سربلندی که فقط به مدت 8 شب بین عیدهای قربان و غدیر در تالاروحدت روی صحنه رفت، دراین‌باره به «جام‌جم» می‌گوید: تئاتر دینی را نباید جدا از بدنه اصلی هنرهای نمایشی کشور در نظر گرفت و برای اجرایشان ایامی خاص را در نظر گرفت. اگر قرار است بودجه‌ای به این آثار اختصاص پیدا کند، بهتر است با برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح هزینه شود.

محمودرضا رحیمی، کارگردان نمایش مقتل نیز در این راستا ادامه می‌دهد: نباید بودجه کارهای مذهبی را در دقیقه90 تامین کرد و کار را سفارش داد. برای این فرآیند می‌توان زمان بیشتر و برنامه‌ریزی دقیق‌تری را در نظر گرفت.

سفارش واژه‌ای است که وقتی رحیمی آن را به کار می‌برد، ما را بر آن می‌دارد تا از هنرمندان درباره کیفیت چنین آثاری پرسش کنیم. بهروز غریب‌پور، کارگردان اپرای عاشورا که برای دومین سال در تالار فردوسی روی صحنه است، در این ارتباط توضیح می‌دهد: با سفارش دادن، بخش مهمی از تولیدات آثار هنری جهان در طول تاریخ پدید آمده‌اند که امروز گنجینه‌ای بزرگ را در حوزه‌های موسیقی، نقاشی و تئاتر شکل داده است.

این هنرمند پیشکسوت تاکید می‌کند: تئاتر و اپرا به دلیل هزینه‌های زیاد تولیدشان، همیشه محتاج سفارش دهنده بوده‌اند و این فرآیند به هیچ وجه به معنای ارائه اثر ضعیف نیست.

سعید شاپوری هم بر این اعتقاد است و صحبت غریب پور را چنین تکمیل می‌کند: نمایش دینی اگر معیارها و قالب‌های هنری وتئاتری را رعایت کند، مخاطب را جذب خود سازد و نگاه مثبت منتقدان و کارشناسان را برانگیزد، نباید با برچسب سفارشی بودن، آن را نفی کرد.

استقبال از نمایش‌های مذهبی، واقعیتی است که نباید از آن غفلت کرد. موضوع این آثار که با روح و جان مردم پیوند خورده، همیشه جذب‌کننده مخاطبان به تالار‌های تئاتر بوده است. کورش زارعی، کارگردان نمایش مسافران کوفه که در برج آزادی روی صحنه بود، دراین‌باره می‌گوید: در این اجرا، تماشاگرانی را دیدم که برای نخستین بار پا به سالن تئاتر گذاشته بودند. ما باید از این ظرفیت بهره ببریم و کاری کنیم که از این مخاطبان جدید، پشتوانه‌ای محکم برای تئاتر کشورمان بسازیم.

بهروز غریب‌پور اما به مخاطبانی دیگر اشاره می‌کند که نشستن آنان در پای یک اثر دینی بسیار جالب است. او توضیح می‌دهد: در مدت اجرای اپرای عاشورا، تماشاگرانی از دیگر کشورها که مسلمان هم نبودند به تماشای کار نشستند که در پایان دیدم بشدت تحت تاثیر قرار گرفته‌اند.

وی می‌افزاید:‌ این تجربه را در اجراهای خارج از کشور هم شاهد بودم که نشان‌دهنده آن است وقتی یک موضوع انسانی و اعتقادی در قالب هنر عرضه شود، با هر مخاطبی می‌تواند ارتباط برقرار کند.

با این که اجرای نمایش‌های دینی همیشه مورد تایید هنرمندان، مردم و البته مدیران هنری بوده است، اما به نظر دست‌اندرکاران این عرصه از برنامه‌ریزی و مدیریت نامناسب رنج می‌برد که در صورت اصلاح، می‌تواند در رونق و جذب مخاطب برای دیگر گونه‌های هنرهای نمایشی نیز موثر باشد.