حکومت تبلت‌ها، مرگ دسکتاپ‌ها و نت‌بوک‌ها

اجازه دهید از همین آغاز روشن کنیم که ما به‌هیچ وجه ضد محصولات مکینتاش و اپل نیستیم و برعکس احترام بسیاری هم برای آنها قائلیم و آنها را قابل اتکا و اطمینان می‌دانیم. اما علاقه افراطی و تعصب نسبت به یک قطعه سخت‌افزاری را که فقط یک محصول مانند محصولات دیگر موجود در بازار است، برای یک تحلیلگر ضعفی بزرگ می‌دانیم.

به‌عنوان نمونه ما بارها تحلیل‌هایی درباره واحدهای پردازشگر گرافیکی (GPU) از 2 غول تولیدکننده گرافیک، انویدیا و ATI یا ریزپردازنده‌های AMD و اینتل داشته‌ایم و وارد بحث و جدل‌های آنها در مورد برتری این کارت‌های گرافیکی یا پردازنده‌ها شده و مطالبی را هم درباره محصولات آنها بیان کرده‌ایم. این بحث‌ها لازمه فضای فناوری بوده و همین رقابت‌هاست که زمینه‌ساز ساخت محصولات بهتری در این زمینه خواهد شد. اما در این میان یک تحلیلگر نباید تحت تاثیر تبلیغات و ادعاهای شرکت‌های تولیدکننده قرار بگیرد.

در این‌جا به‌عنوان نمونه، تبلت آیپد اپل را که در شماره‌های پیشین برای شما تحلیل کرده‌ایم، انتخاب و بررسی می‌کنیم. این سخت‌افزار که بخوبی طراحی شده، از جذابیت زیادی برخوردار است. برخی قابلیت‌ها و کارآیی‌های آن بسیار جالب بوده و بسیار سبک‌وزن است و قیمتی در حدود 600 دلار دارد. جالب این‌که بیشتر کاربران مطمئن نیستند آن‌را دقیقا برای چه منظور خاصی خریده‌اند و در کل بیشتر به یک اسباب‌بازی خیلی گران‌قیمت برای پسربچه‌ها و پیرمردها شبیه است.

البته سال‌هاست که ما رایانه‌های لوحه‌ای را کم‌‌و‌بیش بین سیستم‌های رایانه‌ای دیگر در بازار داشته‌ایم و تلاش شدیدی هم در جریان بوده تا مصرف آنها را بین کاربران عمومی کنند؛ هرچند در گذشته کمتر در این امر موفق بوده‌اند و اصلی‌ترین عامل این عدم‌موفقیت هم ضعف سخت‌افزاری، ناکارآمدی رابط کاربری صفحه لمسی، محدودیت سیستم‌های‌عامل، کمبود برنامه‌های نرم‌افزاری کاربردی مخصوصشان و قیمت گران آنها بوده است که باعث شده بین مصرف‌کنندگان به‌عنوان وسایلی لوکس و تجملی و دارای کاربری‌های خاص و محدود شناخته شوند.

اما امروزه بیشتر تولیدکنندگان PC جهان به‌نحوی در حال تجربه ساخت رایانه‌های لوحه‌ای هستند یا این‌که نوعی از آن را ساخته و به بازار فرستاده‌اند و البته در میان آنها، شرکت اپل پیشگام و موفق‌تر بوده است.

در واقع اپل در مقایسه با نوت‌بوک‌ها، قابلیت و کارآیی چندانی را به آن اضافه نکرده و در برخی مقاطع حتی از آنها کاسته است. اما این شرکت کاربردهایی را برای آن پیدا کرده تا این آیپد را بین کاربران به‌طور گسترده‌ جا بیندازد. بیشتر کاربردهای این وسیله در حوزه فناوری اطلاعات و امور مرتبط با آن است. البته کاربردهایی نظیر کار تکنسین‌های IT، مهندسان، طراحان، دانشجویان، تعمیرکاران و حتی فروشگاه‌ها و رستوران‌هایی را که کالا و غذا را به منزل مشتری‌ها می‌فرستند،‌می‌توان به‌عنوان نمونه‌هایی از کاربردهای عمومی آن برشمرد.

اکنون دید کاربران نسبت به ایرادها و کم‌وکاستی‌های نت‌بوک‌ها کاملا باز شده است. این سیستم‌های ضعیف فقط برای مرور در وب یا مطالعه ایبوک‌ها مناسبند و کاری بیشتر از آنها ساخته نیست.

با این که نت‌بوک‌ها از قدرت پردازشی و سخت‌افزاری چندان بالایی برخوردار نیستند و از بسیاری از قابلیت‌ها و کارآیی‌های رایانه‌های دسکتاپ و نوت‌بوک‌ها بی‌بهره‌اند، به‌‌هیچ‌وجه قصد خالی کردن کامل میدان را ندارند. اما به‌طور حتم در آینده و بتدریج از محبوبیت‌شان نزد کاربران کاسته خواهد شد؛ هرچند این سیر نزولی را نیز همانند سیر صعودیشان به‌صورتی آهسته و نامحسوس طی خواهند کرد و این امر همزمان با بدترین رکود و کسادی بازار از سال 1930 اتفاق می‌افتد.

در چند ماه گذشته یعنی در سومین فصل سال، فروشی کمتر از حد انتظار رایانه‌های PC، موجب شده تا متخصصان پیش‌بینی کنند که دوره افول و مرگ این سیستم‌ها فرا رسیده است. اما با نگاهی دقیق به نمودار 3ماهه دوم سال می‌توان دید که این نظر صحت ندارد و بیشتر مشتریان در این فصل، رایانه‌های مورد نیاز خود را خریداری کرده‌اند. بنابراین فروش رایانه‌های دسکتاپ افتی نداشته و شاهد آن نیز، سود 11 میلیارد دلاری اینتل در این فصل از سال است.

اوایل دهه 1990 اینتل هسته ARM را در اختیار داشت اما به‌علت محدودیت‌های تراشه‌های مخصوص نوت‌بوک موجود (در آن زمان هنوز تراشه‌هایی به سبک ریزپردازنده‌های نت‌بوک‌های امروزی وجود نداشت) تولیدکنندگان رایانه قادر به تولید یک رایانه سبک‌وزن به‌معنای واقعی نبودند. اما امروز ورق کاملا برگشته و ARM در این مورد خوب عمل کرده است. هسته آن، اساس پردازنده آیپد را شکل می‌دهد و نگران‌کننده‌تر از آن برای اینتل و اپل، تولید نسل تازه‌ای از رایانه‌های فراقابل حمل لوحه‌ای با قیمت تمام شده کمتر از 100 دلار در چین است. برخی از آنها و شاید بیشتر آنها از بستر سیستم‌عامل آندرویید گوگل (Google Android OS) بهره می‌برند که پیام روشنی برای اینتل و اپل به‌همراه دارد و آن چیزی نیست جز رقابت بسیار شدید در عرصه رایانه‌های لوحه‌ای فرا قابل حمل.

البته اینتل هم بیکار ننشسته و برای مقابله با این تهاجم دست به تاسیس فروشگاه آنلاینی برای عرضه برنامه‌های نرم‌افزاری کاربردی اختصاصی مربوط به نت‌بوک‌ها و تبلت‌ها زده است. اما به نظر ما و بسیاری از تحلیلگران مطبوعات بعید است این تلاش‌های اینتل نتیجه بدهد؛ زیرا گوگل، اینتل نیست و هم‌اکنون صدها برنامه کاربردی توسط آن برای پلتفورم آندرویید تحول و توسعه‌یافته که آن شرایط و تقاضاهای دست‌ و پاگیر شرکت اپل را هم برای توسعه‌دهندگان برنامه‌های کاربردی‌اش ندارد.

اگر زمانی فرا برسد که بتوان یک رایانه لوحه‌ای فراقابل حمل خوب را با انبوهی از برنامه‌های کاربردی به‌درد بخور و قابل دسترس، تنها با صرف 100 تا 150 هزار تومان خریداری کرد، آن وقت به‌جرات می‌توان ادعا کرد که زمان مرگ رایانه‌های دسکتاپ و نت‌بوک‌ها رسیده است. آن زمان ما و بسیاری از کاربران خوشحال خواهیم بود که با تهیه یک رایانه لوحه‌ای، از شر رایانه‌های PC بزرگ و دست‌وپاگیر و نت‌بوک‌های ضعیف و ناکارآمد خلاص شویم.

منابع