چطور‌ زگهواره تا گور‌دانش بجوییم؟

آقا منصور که به زبان عربی و انگلیسی و کمی هم فرانسه آشنایی دارد هرچه گوش می‌کند نتیجه‌ای نمی‌گیرد. جوان‌ها را صدا می‌کند و می‌گوید شما کجایی هستید؟ یک دفعه جوانان برمی‌گردند و او را نگاه می‌کنند. قیافه‌های آنها عجیب و نامانوس است. انگار دنیای آقا منصور توسط فضایی‌ها تسخیر شده است. آقا منصور خیس عرق می‌شود و چنان از نیمکت خود را عقب می‌کشد که از آن سمتش به زمین می‌افتد.

آقا منصور روی نیمکت پارک از خواب بیدار می‌شود. 2 جوان در مقابلش ایستاده‌اند و با هم حرف می‌زنند. بخشی از حرف‌های آنان را می‌فهمد و بعضی دیگر را حتی حدس هم نمی‌تواند بزند.

گرچه خواب کوتاهی که او در پارک دیده بود قدری اغراق‌آمیز است اما با خود فکر می‌کند اگر دانسته‌هایش را افزایش ندهد و به‌روز نکند بزودی نوجوانان در نظر او مثل مریخی‌ها غریبه می‌شوند.

تنها مدرسه‌ای که توی آن مامان‌بزرگ‌ها و بابابزرگ‌ها هم درس خوانده‌اند کلاس‌های اکابر قدیم و نهضت سوادآموزی جدید است. غیر از آن تاکنون در خبر‌ها چیزی در مورد کلاس‌های آماده‌سازی سالمندان برای هماهنگی با نسل جدید نخوانده‌ایم. دوره‌های آموزشی گوناگونی برگزار می‌شود که در مفاد درسی فرق چندانی میان سالمندان و نوجوانان وجود ندارد اما نیاز امروز، وجود کلاس‌هایی است که سالمندان را با دایره‌المعارف نسل سومی‌ها آشنا کند و در کنار آن علم روز را با در نظر گرفتن ضروریات آموزش سالمندی و مسائل خاص آن بیاموزد.

با گذشت هر دهه آمار جمعیت سالمندان افزایش می‌یابد و خیلی زود تعداد سالمندان بسیار بیش از تعداد کنونی می‌شود. شاید لازم باشد همچنان که مدارس و دانشگاه‌هایی به علت کم شدن استقبال و دانش‌آموز تعطیل می‌شود مدارسی نیز برای باز آموزی نسل‌اولی‌ها دایر گردد.

امروز نه‌تنها نیاز سالمندان به ضروریات آموزشی دایر کردن این کلاس‌ها را ناگزیر می‌کند بلکه تغییر در رویه‌های بهداشتی و مباحث پیشگیرانه و اهمیت ورزش نیز سالمندان را نیازمند آموزشی دوباره می‌کند. ضروری است آگاهی‌های بهداشتی سالمندان ارتقاء یابد تا منجر به اتخاذ شیوه زندگی سالم از سوی ایشان شود.

اگر قدرت انتقال مفاهیم را دارید می‌توانید منتظر دایر شدن کلاس‌های عمومی در سطح جامعه نباشید و اگر والدینتان دوست دارند یک کلاس خصوصی برای آنان دایر کنید. شما می‌توانید رسم و راه استفاده‌های اولیه از کامپیوتر، استفاده از ایمیل و چت و راه و رسم وبلاگ‌داری را به آنان بیاموزید.

اگر نوجوانی در خانه دارید می‌توانید یک زمان ویژه به او اختصاص دهید تا به نسل اولی‌ها اصطلاحات رایج و جدید را بیاموزد. باورکنید این کلاس برای خودتان هم مفید خواهد بود. زیرا نسل امروز برای خود یک فرهنگ کوچه جدید خلق کرده اند که هر روز دارند به دامنه واژه‌های آن می‌افزایند.

اصول برقراری ارتباط با سالمند را به یاد داشته باشید و قبل از اجرای هر آموزشی با سالمند ارتباط برقرار کنید.

آموزش خود را با مطرح کردن چند سوال و ایجاد بحث و ارائه نظارت توسط سالمندان آغاز کنید.

در آموزش سالمندان از مواد کمک آموزشی به خصوص تصاویر استفاده کنید.

برای یادگیری بهتر سالمندان از شیوه آموزش مهارت‌های عملی استفاده کنید به عنوان مثال برای آموزش طرز شستن دندان مصنوعی، آن را به‌طور عملی نمایش دهید. سالمندان وقت زیادی برای آموختن چیزهای غیر کاربردی ندارند.

از ابتدا به دنبال ارائه اطلاعات جدید به سالمندان نباشید چون سالمندان اطلاعات و تجارب زیادی در طول زندگی کسب کرده‌اند. وظیفه اصلی ما این است که بدون پیشداوری، دانسته‌های قبلی سالمندان را دریابیم و سازماندهی کنیم.

زمان جلسه آموزشی طولانی نشود.

در هر جلسه آموزشی تنها یک موضوع، آموزش داده شود. در انتخاب مواد کمک آموزشی و شیوه برگزاری جلسات به محدودیت‌های سالمندان از جمله سطح سواد، ضعف بینایی و شنوایی آنان توجه داشته باشید.

پرهام کوشانفر یک دانش‌آموز 16 ساله است. خودش می‌گوید مخ کامپیوتر است. او به خاطر این‌که والدینش در خارج از کشور به سر می‌برند 2 سال را با پدربزرگش سر می‌کند.

پرهام می‌گوید: اولش برایم جالب بود. پدربزرگ خیلی چیز‌ها را بلد نبود و خیلی چیزهای دیگر را هم درست متوجه نمی‌شد. من هر وقت می‌خواستم با دوستانم حرف بزنم و نمی‌خواستم پدربزرگم متوجه شود با اصطلاحات سخت و گاه به زبان انگلیسی صحبت می‌کردم. اما او به من فهماند که این 2 سال هر دو تنها هستیم و باید کمی بیشتر با هم آشنا شویم. من هم به پدربزرگم خیلی چیزها را که دلش می‌خواست یاد بگیرد یاد دادم. حالا او می‌تواند پیام کوتاه ‌ و برای پدرم ایمیل بفرستد. ما عکس‌هایمان را رد و بدل می‌کنیم و او خیلی از اصطلاحات عجیب و غریب رایانه‌ای و مربوط به شبکه‌های اجتماعی اینترنتی را کم و بیش از من یاد گرفته است.واقعا پدر بزرگ من یک پدربزرگ با حال و استثنایی است.

می‌بینید که آموزش می‌تواند 2 نسل را به هم چقدر نزدیک‌تر کند. پس شما هم دست به کار شوید و سعی کنید بعضی چیزها را از کوچک‌تر‌ها بیاموزید. کمترین حسنش این است می‌توانید راهی پیدا کنید تا بدون خروج از منزل در این هوای آلوده یک فروشگاه اینترنتی خریدهایتان را بی‌منت در‌ منزل تحویلتان دهد.

ماندانا ملاعلی